ఆడ, మగ తేడాలు
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్: ఆడవారికి, మగవారికి తేడా ఉంటుందా?
అవును, కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఆడవారికి, మగవారికి వేరుగా ఉంటాయి. క్యాన్సర్ చికిత్సలో ఈ విషయం చాలా తక్కువగా చర్చకు వస్తుంది. శరీర నిర్మాణం, హార్మోన్లు, లివర్ ఎంజైమ్లు మందు శరీరంలో ఎలా కదులుతుందో మారుస్తాయి. ఆడవారిలో వికారం ఎక్కువ తీవ్రంగా ఉంటుంది. మగవారు తమ లక్షణాలను తక్కువ చేసి చెప్పే ధోరణి ఉంది, దాని వల్ల సరైన సహాయం ఆలస్యం కావచ్చు. సంతానంపై ప్రభావం కూడా ఇద్దరిలో వేరు, చికిత్సకు ముందే మాట్లాడుకోవాలి.
సూటిగా సమాధానం
కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మగవారికి, ఆడవారికి వేరువేరుగా ఉంటాయా?
అవును, ఉంటాయి. ఆడవారిలో వికారం, చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు (neuropathy), నోటి పుండ్లు ఎక్కువ తీవ్రంగా ఉన్నట్టు చెబుతారు. మగవారు తమ లక్షణాలను తక్కువ చేసి చెప్పే ధోరణి ఉంది. ఈ తేడాలు శరీర నిర్మాణం, హార్మోన్ల స్థాయిలు, కొన్ని మందులను ఒక్కో శరీరం ఎలా జీర్ణం చేసుకుంటుంది అనే వాటి నుంచి వస్తాయి.
ఇది ఓర్పు గురించి కాదు
ఈ తేడాలు శరీర ధర్మానికి సంబంధించినవి. ఎవరికి నొప్పి భరించే శక్తి తక్కువ అనే విషయం కాదు. కీమోథెరపీ మందు శరీరంలో ఎలా వ్యాపిస్తుంది, ఎలా విడిపోతుంది, ఎలా బయటకు వెళ్తుంది అనేదానిపై మీ శరీర నిర్మాణం, హార్మోన్ల తీరు ప్రభావం చూపుతాయి. ఆడవారిలో సాధారణంగా శరీర కొవ్వు శాతం ఎక్కువ. దాని వల్ల కొన్ని మందులు శరీరంలో నిల్వ ఉండి విడుదలయ్యే తీరు మారుతుంది. చాలా కీమో మందులను జీర్ణం చేసే కాలేయం (లివర్) ఎంజైమ్లపై హార్మోన్ల ప్రభావం ఉంటుంది.
పాత పరిశోధనల్లో ఉన్న లోపం
మొదటి రోజుల్లో జరిగిన చాలా క్లినికల్ ట్రయల్స్లో ఎక్కువగా మగ పేషెంట్లే ఉన్నారు. ASCO, ESMO రెండూ ఈ విషయాన్ని, దాని పర్యవసానాన్ని గుర్తించాయి: మగవారి డేటా ఆధారంగా నిర్ణయించిన డోస్ పద్ధతులు ఆడవారిలో విషప్రభావాన్ని (toxicity) ఎప్పుడూ సరిగ్గా అంచనా వేయలేవు. దీనిపై పరిశోధన ఇంకా కొనసాగుతోంది, మార్గదర్శకాలు మారుతూనే ఉన్నాయి.
ఆడవారిలో
ఆడవారిలో ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఎక్కువ తీవ్రంగా ఉంటాయి?
ఇవి తక్కువ చేసి చూడాల్సిన ఫిర్యాదులు కావు. సహాయక మందుల్లో మార్పులతో చాలాసార్లు వీటిని మెరుగ్గా అదుపు చేయవచ్చు.
వికారం, వాంతులు
ఎన్నో రకాల మందులతో ఆడవారిలో వికారం, వాంతులు ఎక్కువ తీవ్రంగా ఉంటాయి. ఆంకాలజీలో అత్యంత బలంగా నమోదైన తేడాల్లో ఇది ఒకటి. ASCO, NCCN వికారం నివారణ మార్గదర్శకాలు కూడా ఆడవారిని మొదటి నుంచే ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్నవారిగా గుర్తిస్తాయి.
చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు (neuropathy)
చేతులు, పాదాల్లో మొదలయ్యే జలదరింపు, మొద్దుబారడం, నొప్పి. ప్లాటినం రకం (platinum-based) లేదా ట్యాక్సేన్ రకం (taxane-based) కీమో తీసుకునే ఆడవారు దీన్ని ఎక్కువసార్లు, ఎక్కువ తీవ్రంగా చెబుతారు.
నోటి పుండ్లు, అలసట
నోటి పుండ్లు (mucositis), అలసట కూడా ఆడవారి రోజువారీ జీవితాన్ని ఎక్కువగా దెబ్బతీస్తున్నట్టు నమోదైంది. తినడం, మాట్లాడటం, పనులు చేసుకోవడం కష్టమైతే మీ బృందానికి చెప్పండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండివికారం వల్ల ఒక రోజు కంటే ఎక్కువ కాలం తినలేకపోతున్నా, తాగలేకపోతున్నా తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఆగవద్దు. తిమ్మిర్ల వల్ల నడవడం కష్టమవుతున్నా, చేతులతో పనులు చేసుకోలేకపోతున్నా అదే రోజు మీ ట్రీట్మెంట్ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. ఇంటి చిట్కాలతో ఆలస్యం చేయవద్దు. మీ సహాయక మందుల్లో మార్పులతో ఈ లక్షణాలను చాలాసార్లు మెరుగ్గా అదుపు చేయవచ్చు.
మగవారిలో
కీమో తీసుకునే మగవారికి తేడా ఏమిటి?
లక్షణాలను తక్కువ చేసి చెప్పడం
మగవారికీ గణనీయమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తాయి, కానీ వాటిని తక్కువ చేసి చెప్పే అవకాశం ఎక్కువ. ఒకే రకమైన లక్షణాలు ఉన్నా, మగవారు వాటిని ఆడవారి కంటే తక్కువ తీవ్రంగా రేట్ చేస్తారని ASCO పరిశీలించిన పరిశోధన చూపించింది. ఈ ధోరణి వల్ల ఉపయోగపడే డోస్ సర్దుబాటు లేదా సహాయక చికిత్స ఆలస్యం కావచ్చు.
సంతానంపై ప్రభావం
సంతానోత్పత్తిపై ప్రభావం మగవారిలో వేరుగా ఉంటుంది. కీమోథెరపీ వీర్యకణాల ఉత్పత్తిని తగ్గించవచ్చు లేదా ఆపేయవచ్చు. కొన్నిసార్లు తాత్కాలికంగా, కొన్నిసార్లు ఎక్కువ కాలం. చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందే ఈ విషయం మాట్లాడండి. వీర్యాన్ని భద్రపరచడం (sperm banking) మీకు సాధ్యమా అని అడగండి. కీమో మొదలైన తర్వాత ఆ అవకాశం ఉండే సమయం తక్కువ.
గుండెపై ప్రభావం
కొన్ని కీమో మందులకు గుండెపై విషప్రభావం (cardiac toxicity) చూపే రిస్క్ ఉంది. చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు మీ ఆంకాలజిస్ట్ మీ గుండె ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేసి, చికిత్స సమయంలో గమనిస్తూ ఉంటారు. మీకు ఇంతకు ముందు గుండె సమస్యలు ఉంటే, మొదటి సైకిల్కు ముందే మీ బృందానికి తెలిసేలా చూడండి.
ఆడవారైనా, మగవారైనా ప్రతి సంతానం సంబంధిత విషయం గురించి చికిత్స మొదలయ్యే ముందే మాట్లాడుకోవాలి.మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలా కీమోథెరపీ డోస్ మార్గదర్శకాలు ఎక్కువగా మగ పేషెంట్లు ఉన్న క్లినికల్ ట్రయల్స్ ఆధారంగా తయారయ్యాయి. మందులను వేరుగా జీర్ణం చేసుకునే ఆడవారికి అవే డోస్లు ఇచ్చినప్పుడు, కొన్ని రకాల మందులతో విషప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించడానికి అది ఒక కారణమైంది. ఇప్పుడు ASCO, ESMO క్లినికల్ ట్రయల్స్లో భద్రతా ఫలితాలను ఆడ, మగ వారీగా విడిగా నివేదించడాన్ని ఐచ్ఛికం కాకుండా తప్పనిసరి ప్రమాణంగా కోరుతున్నాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆడ, మగవారిలో కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ తేడా గురించి ప్రశ్నలు
నాకు, నా భార్యకు ఒకే క్యాన్సర్కు చికిత్స జరిగింది. ఆమెకు నాకంటే చాలా ఎక్కువ వికారం వచ్చింది. ఇది సహజమేనా?
అవును, ఇది ఆధారాలకు సరిపోతుంది. ఎన్నో రకాల మందులు, రెజిమెన్లతో ఆడవారిలో కీమో వికారం ఎక్కువ తీవ్రంగా ఉన్నట్టు స్థిరంగా నమోదైంది. ఇది భరించే శక్తిలో తేడా కాదు. మందులు జీర్ణమయ్యే తీరు, పేగులు స్పందించే తీరులో ఉన్న నిజమైన శారీరక తేడాలను ఇది చూపిస్తుంది. ASCO, NCCN వికారం నివారణ మార్గదర్శకాలు ఇప్పుడు ఆడవారిగా ఉండటాన్ని తీవ్రమైన వికారానికి ఒక రిస్క్ కారణంగా గుర్తిస్తాయి. మీ భార్య వికారం సరిగ్గా అదుపులోకి రాకపోతే, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్లో చెప్పండి. వికారం తగ్గించే మందుల కలయికను మళ్లీ పరిశీలిస్తారు.
ఆడవారిని కాబట్టి నాకు కీమో డోస్ తక్కువ కావాలా?
ఆటోమేటిక్గా కాదు. చాలా రెజిమెన్లలో డోస్ను శరీర ఉపరితల వైశాల్యం (body surface area) లేదా బరువు ఆధారంగా లెక్కిస్తారు. దాంట్లోనే శరీర పరిమాణం లెక్కలోకి వస్తుంది. అసలు సమస్య ఏమిటంటే, డోస్లు ఎక్కువ మంది మగవారు ఉన్న ట్రయల్స్ ఆధారంగా నిర్ణయించారు. కాబట్టి కొన్ని మందుల విషయంలో ఆడవారి శరీరం అదే విధంగా తట్టుకోలేని మోతాదు అందవచ్చు. మీ ఆంకాలజిస్ట్, క్లినికల్ ఫార్మసిస్ట్ డోస్ నిర్ణయించేటప్పుడు కేవలం ఆడ/మగ అని కాకుండా మీ బరువు, కిడ్నీ పనితీరు, లివర్ పనితీరు, మొత్తం శారీరక సామర్థ్యాన్ని చూస్తారు. చికిత్స మొదట్లోనే తీవ్రమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తే, "ఇవి మామూలే" అనుకోకుండా ప్రత్యేకంగా చెప్పండి.
కీమో వల్ల నా పీరియడ్స్పై ప్రభావం ఉంటుందా?
ఉండవచ్చు. కొన్ని కీమో మందులు అండాశయాల పనితీరుపై ప్రభావం చూపుతాయి. దాని వల్ల పీరియడ్స్ క్రమం తప్పవచ్చు, తాత్కాలికంగా ఆగవచ్చు, లేదా శాశ్వతంగా ఆగిపోవచ్చు. ఈ మార్పులు తాత్కాలికమా, శాశ్వతమా అనేది వాడిన మందులు, డోస్లు, మీ వయసు, మీ అండాశయాల్లో మిగిలిన అండాల నిల్వ (ovarian reserve)పై ఆధారపడి ఉంటుంది. సహజ మెనోపాజ్కు దగ్గరగా ఉన్నవారిలో శాశ్వత మార్పులకు అవకాశం ఎక్కువ. చికిత్సకు ముందే ఈ విషయం మాట్లాడటం ముఖ్యం — సంతానం కోసమే కాదు, తొందరగా వచ్చే మెనోపాజ్ ఎముకల బలం, గుండె ఆరోగ్యంపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. మీ రెజిమెన్తో ఏమి ఆశించాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
కీమో వల్ల నా భర్తకు పిల్లలు పుట్టే సామర్థ్యం దెబ్బతింటుందా?
దెబ్బతినవచ్చు. కొన్ని కీమో మందులు వీర్యకణాల ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తాయి. మందు, డోస్ను బట్టి ఆ ప్రభావం నెలల నుంచి సంవత్సరాల వరకు, అప్పుడప్పుడు ఇంకా ఎక్కువ కాలం ఉండవచ్చు. చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు వీర్యాన్ని భద్రపరచడం (sperm banking) ఒక ఆప్షన్. సమయం ఉన్నప్పుడే, మొదటి ఆంకాలజీ అపాయింట్మెంట్లోనే దీని గురించి మాట్లాడండి. ఈ సంభాషణ త్వరగా అయిపోతుంది, కానీ అవకాశం ఉండే సమయం పరిమితం. చికిత్స మొదలైపోయే వరకు ఆగవద్దు. ఆ రెజిమెన్ వీర్యకణాల ఉత్పత్తిపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ లేదా ఫెర్టిలిటీ స్పెషలిస్ట్ చెప్పగలరు.
నా భర్త కీమోలో బాగానే ఉన్నాను అంటున్నారు, కానీ పూర్తిగా చెప్పడం లేదేమో అని భయంగా ఉంది. ఆందోళన పడాలా?
మగవారు కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ను స్థిరంగా తక్కువ చేసి చెబుతారు. ఒకే లక్షణాలు ఉన్నా మగవారు వాటిని ఆడవారి కంటే తక్కువ తీవ్రంగా రేట్ చేస్తారని ASCO పరిశీలించిన పరిశోధన చూపిస్తుంది. ఇది నమోదైన ధోరణి, మీ భర్త స్వభావం గురించి కాదు. అయితే "బాగానే ఉన్నా" అనే మగవారికి కూడా చికిత్సతో తగ్గించగలిగే లక్షణాలు ఉండవచ్చు. ప్రతి అపాయింట్మెంట్లో "అంతా బాగుంది" అని కాకుండా నిర్దిష్ట మార్పులు చెప్పమని ప్రోత్సహించండి — చేతుల్లో జలదరింపు, ఆకలిలో మార్పు, అసాధారణ అలసట, మూడ్లో మార్పులు. నిర్దిష్టంగా చెబితే బృందానికి పని చేయడానికి చాలా ఎక్కువ సమాచారం దొరుకుతుంది.
ఈ తేడాలపై ఉన్న ఆధారాలు నా చికిత్సను మార్చేంత బలంగా ఉన్నాయా?
కొన్ని విషయాల్లో అవును, ఇప్పటికే మార్చాయి. వికారం తీవ్రతలో తేడా బాగా నిర్ధారితమైంది, ASCO, NCCN మార్గదర్శకాల్లో ఉంది. ఆడవారిని మొదటి నుంచే ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్నవారిగా గుర్తించి, చికిత్స మొదటి నుంచే బలమైన వికారం నివారణ ఇవ్వవచ్చు. తిమ్మిర్లు, అలసట వంటి ఇతర తేడాలపై ఆధారాలు పెరుగుతున్నాయి, కానీ ఇంకా స్టాండర్డ్ డోస్ను మార్చలేదు. ఇప్పుడు మీకు అత్యంత ఉపయోగపడే విషయం: ప్రతి విజిట్లో మీ నిజమైన లక్షణాలను నిజాయితీగా, నిర్దిష్టంగా చెప్పడం. మీ బృందానికి తెలిసిన దాన్ని మాత్రమే వారు సరిచేయగలరు.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- Cancer.Net (ASCO) — Side Effects of Chemotherapy
- National Cancer Institute — Chemotherapy to Treat Cancer
- American Cancer Society — Fertility and Sexual Side Effects in People with Cancer
- Macmillan Cancer Support — Side effects of cancer treatment
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.