ఎక్కువ కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌కు ఏమి ఉపయోగపడుతుంది?

మీ ఆంకాలజీ టీమ్ మీకు ప్రత్యేకంగా చెప్పిన సూచనే ముందు. సాధారణ మార్గదర్శిగా చెప్పాలంటే, రోజంతా మూత్రం లేత పసుపు రంగులో ఉండేంత ద్రవాలు తీసుకుంటే ప్రాథమిక అవసరం తీరుతుంది. మంచినీళ్లు, పలచటి పండ్ల రసాలు, చప్పటి సూప్‌లు, ఓఆర్ఎస్ ద్రావణాలు అన్నీ ఇందులోకి వస్తాయి. వాంతులు అవుతూ ఏదీ కడుపులో నిలవకపోతే, లేదా మూత్రం ముదురు రంగులోకి మారి మామూలు కంటే చాలా తక్కువగా వస్తుంటే — సొంతంగా సర్దుకుందామని ప్రయత్నించకుండా అదే రోజు మీ టీమ్‌కు ఫోన్ చేయండి.

కీమో సమయంలో తేలికపాటి కదలికలకు ASCO, ESMO మార్గదర్శకాల మద్దతు ఉంది. అలసట, మానసిక స్థితి విషయంలో అది సాయపడుతుందనడానికి ఆధారాలూ ఉన్నాయి. అంటే బాగాలేనప్పుడు కష్టపడి చేయాలని కాదు. కొద్దిదూరం నడవడం, తేలికపాటి సాగదీత — ఆ తర్వాత ఇంకా నీరసంగా అనిపించని స్థాయిలో చేయడమే సరైనది. బ్లడ్ కౌంట్‌లు తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉన్న రోజుల్లో పబ్లిక్ జిమ్‌ల్లాంటి ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం ఉన్న చోట్లకు వెళ్లవద్దు. మీ రెజిమెన్‌కు, మీ ప్రస్తుత ఆరోగ్య స్థితికి ఏది సరిపోతుందో మీ టీమ్‌ను అడగండి.

మూడు పెద్ద భోజనాల కంటే కొద్దికొద్దిగా తరచుగా తినడం సాధారణంగా ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుంది, ముఖ్యంగా వికారం ఉన్నప్పుడు. కష్టమైన రోజుల్లో వేడి ఆహారం కంటే చల్లగా లేదా గది ఉష్ణోగ్రతలో ఉన్న ఆహారం సులువుగా దిగుతుంది. అంతకు మించి, ఏ మార్పులు సరైనవి అనేది మీకు ఉన్న సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. అందరికీ వర్తించే ఒకే కీమో డైట్ అంటూ ఏదీ లేదు. తినడం చాలా కష్టంగా ఉంటే, క్యాన్సర్ రోగులతో అనుభవం ఉన్న క్లినికల్ డైటీషియన్‌కు రిఫర్ చేయమని మీ ఆంకాలజీ టీమ్‌ను అడగండి. మీకు తగిన సలహా అక్కడ నుంచే వస్తుంది.

చాలా ఆయుర్వేద, మూలికా మందుల్లో కీమో మందులతో కలిసి ప్రభావం చూపే క్రియాశీల పదార్థాలు ఉంటాయి. కొన్ని కాలేయం (లివర్), కిడ్నీలు ఆ మందులను ఎలా విడగొడతాయో మారుస్తాయి. కొన్ని విషతుల్యతను పెంచుతాయి. మరికొన్ని చికిత్స పనితీరును తగ్గిస్తాయి. సంప్రదాయ వైద్యాన్ని కొట్టిపారేయమని దీని అర్థం కాదు. కానీ మీరు వేసుకునే ముందే వాటి గురించి మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్‌కు చెప్పడం చాలా ముఖ్యం. ఆహారంలా అనిపించేవి కూడా — ఎక్కువ మోతాదులో పసుపు, అశ్వగంధ, తిప్పతీగ లాంటివి — ఇందులోకే వస్తాయి. మిమ్మల్ని సురక్షితంగా ఉంచడానికి మీ టీమ్‌కు ఈ సమాచారం అవసరం.

జ్వరం, ఊపిరి ఆడకపోవడం, ఛాతీ నొప్పి, లేదా మూత్రంలో, మలంలో, వాంతిలో ఏ రూపంలోనైనా రక్తం — వీటికి అదే రోజు ఫోన్ చేయండి. కొత్తగా వచ్చినా భయపెట్టనట్టు అనిపించే లక్షణాల విషయంలోనూ, కీమో సమయంలో సురక్షితమైన మార్గం ఏమిటంటే — తర్వాతి అపాయింట్‌మెంట్ వరకు ఆగకుండా ఫోన్ చేసి మీరు గమనించింది చెప్పడం. చిన్న విషయమని తేలినా మీ టీమ్ వినడానికి సిద్ధమే. మూడు రోజుల తర్వాత, అదుపులో ఉండగలిగినది తీవ్రంగా మారిందని తెలియడం కంటే అది ఎంతో మేలు. చికిత్స సమయంలో చాలా చిన్నది అనే ఫోన్ కాల్ అంటూ ఏదీ లేదు.

చాలావరకు పోతాయి. చికిత్స ముగిసిన తర్వాత వారాల నుంచి నెలల వ్యవధిలో అవి క్రమంగా తగ్గుతాయి. కొన్ని మాత్రం — ముఖ్యంగా చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, స్పర్శ తగ్గడం (neuropathy) — మెరుగవడానికి ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటాయి, కొందరిలో ఆ తర్వాతా కొనసాగవచ్చు. కొన్ని ప్రభావాలు ఏ మందులు వాడారనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటాయి. మీ రెజిమెన్‌కు ఏమి ఆశించాలో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చెప్పగలరు. మీ టీమ్ ఊహించిన వేగంతో ఏదైనా మెరుగుపడకపోతే, దానంతట అదే సర్దుకుంటుందని అనుకోకుండా వాళ్లకు చెప్పండి.