ఆహారం, కోలుకోవడం
కీమో సమయంలో ప్రోటీన్ ఆహారాలు: సైకిల్స్ మధ్య కోలుకోవడానికి
కీమో సమయంలో ప్రోటీన్ ఆహారాలు ఎందుకు? శరీరం తనను తాను తిరిగి నిర్మించుకునేది ప్రోటీన్తోనే. సైకిల్స్ మధ్య రోజుల్లో నోటి పొర, పేగుల పొర, రక్తకణాలు మరమ్మతు అవుతాయి. సరిపడా ప్రోటీన్ లేకపోతే ఆ మరమ్మతు నెమ్మదిస్తుంది, తర్వాతి సైకిల్కు తక్కువ సిద్ధంగా వస్తారు. ప్రోటీన్ కండరాలను కూడా కాపాడుతుంది. మామూలు తెలుగు వంటింట్లో అది ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో ఈ పేజీ చెబుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
సైకిల్స్ మధ్య రోజుల్లో ప్రోటీన్ ఎందుకు అంత ముఖ్యం?
ఎందుకంటే శరీరం దెబ్బతిన్న భాగాలను తిరిగి నిర్మించుకునేది ప్రోటీన్తోనే. కీమో వేగంగా పెరిగే కణాలను దెబ్బతీస్తుంది: నోటి లోపలి పొర, పేగుల పొర, రక్తకణాలు, జుట్టు. సైకిల్స్ మధ్య రోజుల్లోనే ఇవి మరమ్మతు అవుతాయి. సరిపడా ప్రోటీన్ లేకపోతే ఆ మరమ్మతు నెమ్మదిగా జరుగుతుంది, తర్వాతి సైకిల్కు మీరు తక్కువ సిద్ధంగా వస్తారు.
ప్రోటీన్ కండరాలను కూడా కాపాడుతుంది. చికిత్స సమయంలో తగ్గే బరువులో చాలా భాగం కొవ్వు కాదు, కండరాలే. కండరాలు తగ్గడం వల్లే చికిత్స పూర్తయిన చాలాకాలం తర్వాత కూడా మనిషి బలహీనంగా, తడబడుతూ, నెమ్మదిగా కోలుకుంటారు.
మన ఇళ్లలో అసలు సమస్య
అన్నం, కొంచెం పప్పు, ఒక కూర ఉండే మామూలు శాకాహార కంచం, చికిత్సలో ఉన్న వ్యక్తికి కావలసిన ప్రోటీన్ కంటే చాలా తక్కువ. ఆకలి లేనప్పుడు చాలామంది అలవాటుగా తినేది ఇదే కంచం. దీన్ని సరిచేయడానికి మాంసం గానీ, ఖరీదైన పౌడర్లు గానీ అవసరం లేదు. పప్పు చిక్కగా చేయడం, పనీర్, పెరుగు కలపడం, రోజంతా ఇచ్చే చిన్న వడ్డనల్లో చాలావాటిలో ప్రోటీన్ ఉన్నది ఏదో ఒకటి ఉండేలా చూడటం చాలు.
మీకు ఎంత కావాలో మీ టీమ్ను లేదా డైటీషియన్ను అడగండి. కిడ్నీ, లివర్ సమస్యలు ఉంటే ఈ సలహా చాలా మారుతుంది.మన వంటింటి నుంచే
కీమో సమయంలో ప్రోటీన్ ఏ ఆహారాల నుంచి వస్తుంది?
మామూలు ఆహారమే. కేవలం ప్రధాన భోజనంలోనే కాకుండా, రోజంతా తినే చాలా పదార్థాల్లో కొంత ప్రోటీన్ ఉండేలా ఏర్పాటు చేసుకోవడమే ముఖ్యం.
పప్పులు, పప్పు ధాన్యాలు
పెసలు, కందిపప్పు, మసూర్ పప్పు, శనగలు, రాజ్మా. పప్పును నీళ్లగా కాకుండా చిక్కగా చేసి, ఎక్కువగా వడ్డించండి. మొలకెత్తిన, బాగా ఉడికించిన పప్పు ధాన్యాలు కలత చెందిన పేగులకు గింజలుగా ఉన్నవాటి కంటే సులువుగా ఉంటాయి.
సులువైన మార్పులు
- పప్పు నీళ్లకు బదులు చిక్కని పప్పు
- మెత్తగా చేసిన రాజ్మా లేదా శనగలు
- ఎక్కువ పప్పు వేసిన సాంబార్
పెరుగు, పాలు, పనీర్
ఆకలి లేనప్పుడు కలపడానికి అత్యంత సులువైన ప్రోటీన్ ఇదే. నమలాల్సిన అవసరం లేదు, నోరు పుండుగా ఉన్నా ఇబ్బంది ఉండదు. పనీర్ను పొడి చేసి పప్పులో లేదా కిచిడీలో కలిపితే తెలియకుండానే కలిసిపోతుంది.
పాశ్చరైజ్ చేసిన పాలతో చేసిన తాజా పెరుగు వాడండి, ఫ్రిజ్లో ఉంచండి.గుడ్లు
ఉడికించి, మెత్తని ఎగ్ బుర్జీగా, లేదా కిచిడీలో కలిపి. చవక, త్వరగా అయిపోతాయి, జీర్ణం కావడానికి అత్యంత సులువైన ప్రోటీన్లలో ఒకటి. చికిత్స సమయంలో పచ్చసొన కారేలా కాకుండా పూర్తిగా ఉడికించండి.
చేపలు, చికెన్
మెత్తగా వండిన చేప, పప్పులో లేదా సూప్లో చిన్న ముక్కలుగా చేసిన చికెన్, ప్లేట్లో ఎండిపోయిన ముక్క కంటే సులువుగా లోపలికి వెళ్తాయి. మటన్ లోహపు రుచి (metallic) వస్తుంటే, మాంసం పూర్తిగా మానేయకుండా వీటికి మారండి.
సోయా, దాని రూపాలు
గ్రేవీలో మెత్తగా ఉడికించిన సోయా చంక్స్, టోఫూ, గోధుమ పిండిలో కలిపిన సోయా పిండి. శాకాహార కుటుంబాలకు ఉపయోగకరం. చవకగా దొరికే వాటిలో ఎక్కువ ప్రోటీన్ ఉన్నవాటిలో ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
గింజలు, విత్తనాలు
నానబెట్టిన బాదం, పల్లీలు, వేయించిన శనగలు, నువ్వుల లేదా పల్లీ చిక్కీ. నమలడం కష్టమైతే వాటిని పొడి చేసి పాలలో, మిల్క్షేక్లో, లేదా జావలో కలపండి.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఆచరణలో
పరిమాణం పెంచకుండా ప్రోటీన్ ఎలా పెంచాలి?
చికిత్స సమయంలో కష్టం ఏ ఆహారంలో ప్రోటీన్ ఉందో తెలుసుకోవడం కాదు. వ్యక్తి ఒకేసారి కొన్ని చెంచాలు మాత్రమే తినగలిగినప్పుడు దాన్ని లోపలికి పంపడమే కష్టం. దానికి సమాధానం, తినే పరిమాణం పెంచడానికి ప్రయత్నించడం కాదు, తినేదాన్ని మరింత పోషకభరితంగా చేయడం.
ఇప్పటికే తింటున్నవాటిలో కలిపేయండి
కిచిడీలో పనీర్ పొడి చేసి కలపండి. జావ, పాలు, సూప్లో పాల పొడి కలపండి. ఉప్మా ఉడుకుతున్నప్పుడు గుడ్డు గిలకొట్టి వేయండి. మిల్క్షేక్లో గింజల పొడి వేయండి. తీపి వంటకానికి అన్నాన్ని నీళ్లలో కాకుండా పాలలో వండండి. వీటిలో ఏదీ పరిమాణాన్ని పెద్దగా పెంచదు, ఏదీ ప్రత్యేకంగా కనిపించదు.
ప్రతి చిన్న వడ్డనలో ప్రోటీన్
రోజంతా ఆరేడు చిన్న మోతాదుల్లో తింటున్న వ్యక్తికి, ప్రతి దానిలో కొంచెం ప్రోటీన్ ఉంటే, సగమే తినే ఒక్క ప్రోటీన్ భోజనం కంటే మొత్తం చాలా ఎక్కువ అవుతుంది. భోజనాల మధ్య ఒక కటోరీ పెరుగు కనిపించే దానికంటే ఎక్కువ విలువైనది.
ప్రోటీన్ కోసం శక్తిని త్యాగం చేయకండి
దానితో పాటు సరిపడా శక్తి (కేలరీలు) లోపలికి వెళ్తేనే శరీరం ప్రోటీన్ను మరమ్మతుకు వాడుకుంటుంది. నెయ్యి, నూనె, అన్నం కూడా తినిపిస్తూనే ఉండండి. ఎక్కువ ప్రోటీన్, తక్కువ శక్తి ఉన్న కంచం ఇక్కడ కావలసింది కాదు.
ఈ చేర్పులు కూడా చేయలేనంతగా తినడం తగ్గిపోతే, ఇంట్లో ఇంకా కష్టపడటం కాకుండా డైటీషియన్ను అడగాల్సిన సమయం అదే.వ్యక్తి తినడమే కాకుండా తాగడం కూడా మానేస్తే, ప్రోటీన్ ప్లానింగ్ దానికి సమాధానం కాదు. కీమో తీసుకుంటున్న వ్యక్తి ద్రవాలు తీసుకోలేకపోతే ఒకట్రెండు రోజుల్లోనే శరీరంలో నీరు తగ్గిపోతుంది (dehydration), చికిత్సకు తోడు అది కిడ్నీలపై ఒత్తిడి పెంచుతుంది. అదే రోజు దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, వారు కీమో తీసుకుంటున్నారని స్పష్టంగా చెప్పండి. జ్వరం వచ్చినా ఇదే చేయాలి, మరుసటి ఉదయం కాదు, అదే రోజు.
మీతో సూటిగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
ఎంత ప్రోటీన్ అనే సంఖ్యను ఇది ఇవ్వలేదు. చికిత్స సమయంలో ప్రోటీన్ అవసరం శరీర బరువు, చికిత్స రకం, దానితో పాటు చూసుకుంటున్న ఇతర సమస్యలపై ఆధారపడుతుంది. ఒక సాధారణ సంఖ్య మీ విషయంలో చాలా తేడాగా ఉండవచ్చు. ఇంకా ముఖ్యంగా, కొందరికి అది పూర్తిగా తప్పు కూడా అవుతుంది: కిడ్నీ వ్యాధి, కొన్ని లివర్ సమస్యలు ఉన్నవారికి ప్రోటీన్ పెంచడం కాదు, తగ్గించాల్సి ఉంటుంది. ఆ సూచన మీ సొంత టీమ్ నుంచే రావాలి.
మీకు సప్లిమెంట్ అవసరమా అనేది కూడా ఇది చెప్పలేదు. చాలామందికి ముందు ఆహారమే సరైన మొదలు. కానీ తినడం బాగా తగ్గిపోయినప్పుడు, డాక్టర్ రాసిన సప్లిమెంట్ నిజంగా సహాయపడుతుంది. మీ బరువు ధోరణిని, బ్లడ్ టెస్ట్ రిపోర్ట్లను చూడగలిగే వ్యక్తే ఆ నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
తర్వాత ఏమి చేయాలి
వంటిల్లు మొత్తం మార్చేయకుండా, తర్వాతి భోజనంలో ఒక్క మార్పు చేయండి: చిక్కని పప్పు, కిచిడీలో పనీర్, లేదా ప్రతి చిన్న వడ్డనతో పెరుగు. మీరు ప్రోటీన్ తగ్గించాల్సిన కారణం ఏదైనా ఉందా అని మీ టీమ్ను అడగండి. ఇవన్నీ చేసినా బరువు తగ్గుతూనే ఉంటే, డైటీషియన్ రిఫరల్ కావాలని నేరుగా అడగండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో ప్రోటీన్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
నాకు ఎంత ప్రోటీన్ కావాలి?
ఆ సంఖ్య మీ టీమ్ను లేదా డైటీషియన్ను అడగండి. అది మీ బరువు, చికిత్సపై ఆధారపడుతుంది. కిడ్నీ లేదా లివర్ సమస్యలు ఉంటే ప్రోటీన్ పెంచడం కాకుండా తగ్గించాల్సి రావచ్చు. సంఖ్య లేకుండా ఒక ఆచరణ నియమం: కేవలం ప్రధాన భోజనంలోనే కాకుండా, రోజంతా మీరు తినే వాటిలో చాలావాటిలో కొంత ప్రోటీన్ ఉండేలా చూసుకోండి.
శాకాహారులకు చికిత్స సమయంలో సరిపడా ప్రోటీన్ అందుతుందా?
అందుతుంది, కానీ మామూలు కంచంతో కాదు, ఉద్దేశపూర్వక ప్రయత్నం కావాలి. చిక్కని పప్పు, పనీర్, పెరుగు, పాలు, సోయా, రాజ్మా, శనగలు, గింజల పొడి రోజంతా పంచి ఇస్తే సరిపోతుంది. సాధారణంగా లోటు వచ్చేది పలుచని పప్పు, కొంచెం కూర, ఎక్కువ అన్నం ఉన్న కంచం వల్ల. ఆకలి తగ్గినప్పుడు సరిగ్గా అదే జరుగుతుంది.
కీమో సమయంలో గుడ్లు, చికెన్ తినడం సురక్షితమేనా?
సురక్షితమే, పూర్తిగా, తాజాగా వండితే. కారే పచ్చసొన, సరిగా ఉడకని మాంసం, చాలాసేపు బయట ఉన్నది లేదా మళ్లీ మళ్లీ వేడి చేసినది వద్దు. బ్లడ్ కౌంట్ తక్కువగా ఉండే రోజుల్లో ఆహార పరిశుభ్రత మామూలు కంటే ఎక్కువ ముఖ్యం. కానీ ఆ ఆహారమే సమస్య కాదు, అది ఉపయోగకరమైన ప్రోటీన్.
నాకు ప్రోటీన్ పౌడర్ అవసరమా?
చాలామందికి అవసరం లేదు. ఆహారమే సాధారణంగా తక్కువ ఖర్చుతో ఆ అవసరాన్ని తీరుస్తుంది. నోరు పుండుగా ఉన్నప్పుడు లేదా రుచి మారినప్పుడు చాలా పౌడర్లు తీసుకోవడం కష్టం. తినడం బాగా తగ్గిపోయినప్పుడు అవి సహాయపడగలవు, కానీ ఆ నిర్ణయం షాపుది కాదు, డైటీషియన్ది. మొదలుపెట్టే ముందు ఆ డబ్బాను మీ టీమ్కు చూపించండి.
ప్రోటీన్ తింటే క్యాన్సర్ పెరుగుతుందా?
లేదు. ఈ భయం చాలా విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉంది. దీనివల్ల మరమ్మతుకు, కండరాలను కాపాడుకోవడానికి సరిగ్గా అవసరమైనదాన్నే ప్రజలు తగ్గించేస్తారు. కణితిని ఆకలితో చంపడానికి ప్రోటీన్ తగ్గించాలనే ఆలోచనకు ఎలాంటి ఆధారం లేదు. అలా చేయడం చికిత్స సమయంలో నిజమైన హాని చేస్తుంది.
ప్రోటీన్ ఒక ప్రత్యేక సమయంలో తీసుకోవడం మంచిదా?
ఒకే భోజనంలో కాకుండా రోజంతా పంచి తీసుకోవడం చికిత్స సమయంలో బాగా సరిపోతుంది. దానికి ఒక కారణం శరీరం దాన్ని నిలకడగా వాడుకుంటుంది. ఇంకో కారణం, ఆకలి లేనప్పుడు ఎవరైనా తినగలిగేది చిన్న మోతాదులే. ఆకలి బాగా ఉండే సమయంలో కొంత ఎక్కువ పెట్టండి.
ఆయనకు కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నాయి. అప్పుడు ఇది మారుతుందా?
అవును, చాలా మారుతుంది. ఈ పేజీని పక్కన పెట్టాల్సిన సందర్భం అదే. కొన్ని కిడ్నీ సమస్యల్లో ప్రోటీన్ తగ్గించాల్సి ఉంటుంది, కీమో కూడా కిడ్నీ పనితీరుపై ప్రభావం చూపవచ్చు. క్యాన్సర్ చికిత్స వివరాలు, కిడ్నీ రిపోర్ట్లు రెండూ ముందు పెట్టుకుని చూడగల డైటీషియన్ కావాలని అడగండి.
ప్రోటీన్ ఉన్నది ఏదీ తినలేకపోతే?
ద్రవ రూపాలకు మారండి: పాలు, మజ్జిగ, గింజల పొడి వేసిన అరటిపండు మిల్క్షేక్, కొంచెం చిక్కబరిచిన పప్పు నీళ్లు. గట్టి ఆహారం వెళ్లనప్పుడు ఇవి తరచుగా వెళ్తాయి. ఇవి కూడా ఒకట్రెండు రోజులకు మించి వద్దంటే, ఇంట్లో ప్రయోగాలు కొనసాగించకుండా మీ టీమ్కు చెప్పండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Nutrition in Cancer Care (PDQ)
- Cancer Research UK — Diet problems and cancer treatment
- Macmillan Cancer Support — Eating problems and cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
సరిపడా ఆహారం అందుతోందో లేదో అనుమానంగా ఉందా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.