కీమో సమయంలో రుచి మారడం: అన్నీ తేడాగా అనిపిస్తున్నాయా?

నీళ్లు లోహంలా లేదా అసహ్యంగా అనిపించడం చాలా సాధారణంగా చెప్పే రుచి మార్పుల్లో ఒకటి. దీనివల్ల శరీరానికి సరిపడా నీళ్లు అందించడం కష్టమవుతుంది. కీమో నాలుకపై రుచి కణాలను ప్రభావితం చేసి, లాలాజలాన్ని మార్చడం వల్ల ఏ రుచీ లేని నీళ్లు కూడా వేరేలా తగులుతాయి. నీళ్లను చల్లబరచడం, నిమ్మ లేదా దోసకాయ ముక్క వేయడం, కొబ్బరి నీళ్లు ప్రయత్నించడం సహాయపడతాయి. తాగే నీటి పరిమాణం తగ్గుతుంటే మీ టీమ్‌కు చెప్పండి.

అలా జరగవచ్చు, అందుకే మీ టీమ్ దీన్ని తేలికగా తీసుకోదు. ఆహారం అసహ్యంగా ఉన్నా, ఏ రుచీ లేకపోయినా, అవసరమైనంత తినడం చాలా కష్టమవుతుంది. అది మీ బలం మీద, కోలుకునే వేగం మీద, చికిత్సను తట్టుకునే శక్తి మీద ప్రభావం చూపుతుంది. మామూలు కంటే చాలా తక్కువ తింటున్నా, బరువు తగ్గుతున్నా — దానంతట అదే సర్దుకుంటుందేమో అని ఎదురుచూడకుండా తర్వాతి అపాయింట్‌మెంట్‌లో మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు చెప్పండి. క్యాన్సర్ చికిత్సలో అనుభవం ఉన్న డైటీషియన్‌కు రిఫరల్ అందుబాటులో ఉంది, అడగడం విలువైనదే.

ప్లాటినం ఆధారిత మందులు — ముఖ్యంగా సిస్‌ప్లాటిన్ (Cisplatin), ఆక్సాలిప్లాటిన్ (Oxaliplatin) — లోహపు రుచితో ఎక్కువగా ముడిపడి ఉంటాయి. టాక్సేన్ (taxane) మందులు, ఇంకొన్ని మందులు కూడా రుచి, వాసనలను ప్రభావితం చేస్తాయని చెబుతారు. అయితే ఒకే రెజిమెన్ మీద ఉన్నవాళ్లలో కూడా ఇది చాలా తేడాగా ఉంటుంది. వేరే ఎవరికో ఇదే మందుతో రుచి మారలేదంటే మీకూ మారదని కాదు, దానికి విరుద్ధంగానూ నిజం. మీకు తెలుస్తున్నది టీమ్‌కు చెబితే చికిత్స మొత్తంలో ఆ తీరును గమనించగలుగుతారు.

కీమో సమయంలో రుచిని మామూలు స్థితికి తెచ్చే ఒకే ఒక మందు అంటూ ఏదీ లేదు. కానీ దానితో పాటు ఉండే సమస్యలకు — నోరు పొడిబారడం, నోటి పుండ్లు (mucositis), వికారం — ఇచ్చే మందులు ఆహారం రుచిని పరోక్షంగా మెరుగుపరచవచ్చు. వీటిలో ఏది మీకు వర్తిస్తుందనేది రుచి మార్పులతో పాటు మీకు ఇంకేం ఇబ్బందులు ఉన్నాయో దాన్ని బట్టి ఉంటుంది. మీ ఆంకాలజిస్ట్‌తో మాట్లాడకుండా ఏ మందునూ మొదలుపెట్టవద్దు, మార్చవద్దు — మెడికల్ షాపులో నేరుగా కొనే మందులతో సహా.

శరీరంలో జింక్ లోపం ఉంటే అది రుచి మార్పులకు కారణం కావచ్చు, లోపం ఉన్నట్టు తేలినవాళ్లకు డాక్టర్ సూచించిన జింక్ ఉపయోగపడవచ్చు. కానీ నిజంగా లోపం ఉందో లేదో తెలుసుకోకుండా మీ అంతట మీరే జింక్ వేసుకోవడం మంచిది కాదు — ఎక్కువైన జింక్ చికిత్సతో కలగలిసి ఇతర సమస్యలు తెచ్చిపెట్టవచ్చు. కీమో ముగిసి చాలా నెలలు అయినా రుచి రాకపోతే, జింక్ స్థాయిలు చూడాలా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి. ఆ సంభాషణ లేకుండా మొదలుపెట్టవద్దు.

చాలామందికి చివరి సైకిల్ తర్వాత కొన్ని వారాల్లోనే రుచి మెరుగవడం మొదలవుతుంది. పూర్తిగా కోలుకోవడానికి సాధారణంగా కొన్ని నెలలు పడుతుంది. సైకిల్స్ ఎక్కువైనా, డోస్ ఎక్కువైనా, కొన్ని రకాల మందుల కలయికలు వాడినా ఈ సమయం ఇంకా ఎక్కువ కావచ్చు. కొద్దిమందిలో కొన్ని మార్పులు అలాగే ఉండిపోవచ్చు. మీరు ఆ గుంపులో ఉంటే మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు చెప్పండి — పరిశీలించి, కొన్నిసార్లు సరిచేయగలిగే అంశాలు ఉంటాయి. చాలామందికి రుచి మామూలు స్థితికి లేదా దానికి దగ్గరగా తిరిగి వస్తుంది.