డయాలసిస్‌లో ఉన్నవారికి కీమో: ఏమి మారుతుంది, ఎవరు ప్లాన్ చేస్తారు

చాలాసార్లు ఇవ్వవచ్చు. డయాలసిస్‌లో ఉన్నంత మాత్రాన కీమోథెరపీ చేయలేరని కాదు. కానీ ప్లానింగ్ కొంచెం క్లిష్టంగా ఉంటుంది, పేషెంట్లకు దొరికే సమాచారం కూడా తక్కువ. కిడ్నీలు పనిచేయనప్పుడు, సాధారణంగా మూత్రం ద్వారా బయటకు వెళ్లే మందులు శరీరంలో ఎక్కువసేపు ఉండిపోతాయి. అందుకే కొన్ని కీమో మందులను తక్కువ మోతాదులో ఇవ్వాలి, కొన్నింటిని వాడకపోవడమే మంచిది. మరికొన్నింటిని లివర్ (కాలేయం) బయటకు పంపుతుంది కాబట్టి దాదాపు మామూలుగానే వాడవచ్చు.

డయాలసిస్ కూడా కొన్ని మందులను రక్తం నుంచి తొలగిస్తుంది. అందుకే డయాలసిస్ సెషన్‌లకు, కీమోకు మధ్య సమయం చాలా ముఖ్యం. కొన్ని మందులను సెషన్ అయిన వెంటనే ఇస్తారు, తర్వాతి సెషన్ లోపు అవి పనిచేయడానికి సమయం ఉంటుంది. మరికొన్నింటికి, ఇన్ఫ్యూజన్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) తర్వాత ఒక నిర్ణీత సమయానికి డయాలసిస్ పెట్టి మందును సురక్షితంగా తొలగిస్తారు. ఈ సమయాన్ని మీ ఆంకాలజిస్ట్, కిడ్నీ డాక్టర్, డయాలసిస్ యూనిట్ కలిసి నిర్ణయిస్తారు.

కొన్ని ఉదాహరణలు

కార్బోప్లాటిన్ (Carboplatin) ను తరచుగా డయాలసిస్‌కు తగ్గట్టు లెక్కించిన మోతాదుతో, జాగ్రత్తగా సమయం చూసి ఇస్తారు. సిస్ప్లాటిన్ (Cisplatin) ను కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో మార్పులతో వాడవచ్చు. పెమెట్రెక్సెడ్ (Pemetrexed), మెథోట్రెక్సేట్ (Methotrexate), కపెసిటాబిన్ (Capecitabine) లాంటి కొన్ని మందులు శరీరంలో హానికరమైన స్థాయికి పేరుకుపోవచ్చు కాబట్టి డయాలసిస్‌లో ఉన్నవారికి సాధారణంగా వాడరు. లివర్ ద్వారా బయటకు వెళ్లే చాలా మందులకు, కొన్ని టాక్సేన్‌లు (taxanes), ఆంత్రాసైక్లిన్‌లు (anthracyclines) సహా, తక్కువ మార్పులు సరిపోవచ్చు. ఈ ఎంపికలు మీ స్పెషలిస్ట్‌లవి. అవి మీ క్యాన్సర్, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు, తాజా ఆధారాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

ఆచరణలో వచ్చే ఇబ్బందులు

చాలామంది ఇప్పటికే వారానికి చాలాసార్లు డయాలసిస్ కోసం ప్రయాణం చేస్తుంటారు. దానికి కీమో విజిట్‌లు కలిస్తే బాగా అలసిపోతారు, కాబట్టి అపాయింట్‌మెంట్‌లను కలిపి ప్లాన్ చేసుకోండి. తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గితే ఫిస్టులా లేదా క్యాథెటర్ ఉన్న చోట ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ప్లేట్‌లెట్లు తగ్గితే సూది గుచ్చిన చోట రక్తం కారడం ఎక్కువవుతుంది. హీమోడయాలసిస్ సమయంలో వాడే రక్తం పలుచబరిచే మందును కూడా మార్చాల్సి రావచ్చు. కీమోతో ఇచ్చే ద్రవాలు మీకు పెట్టిన నీటి పరిమితిలోనే ఉండాలి. బ్లడ్ కౌంట్, పొటాషియం, ఇతర లవణాలను దగ్గరగా గమనిస్తారు.

మీ కీమో తేదీలు డయాలసిస్ యూనిట్‌కు చెప్పండి

వారు సెషన్ సమయాలను, రక్తం పలుచబరిచే మందు వాడకాన్ని మార్చాల్సి రావచ్చు.

ఫిస్టులా, క్యాథెటర్‌ను గమనించండి

అక్కడ ఎర్రబడటం, నొప్పి, వాపు, లేదా చీము కనిపిస్తే వెంటనే చెప్పండి.

రక్తహీనత సాధారణం

కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్, కీమోథెరపీ రెండూ ఎర్ర రక్తకణాలను తగ్గిస్తాయి. మీ టీమ్ దీన్ని దగ్గరగా గమనిస్తుంది.

డయాలసిస్‌తో ఏ కీమో సురక్షితమో, దాన్ని ఏ సమయంలో ఇవ్వాలో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మందులు, మీ డయాలసిస్ రకం, మీ క్యాన్సర్, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ స్పెషలిస్ట్‌లు కలిసి నిర్ణయించాలి.

మీరు చికిత్సను ఎలా తట్టుకుంటారో కూడా ఈ పేజీ ఊహించలేదు. డయాలసిస్‌లో ఉన్నవారికి తరచుగా వేరే ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా ఉంటాయి. కిడ్నీ పనితీరుతో పాటు మొత్తం శారీరక స్థితిని బట్టి ప్లాన్ తయారు చేస్తారు.

హీమోడయాలసిస్, పెరిటోనియల్ డయాలసిస్

కీమోకు సంబంధించిన అనుభవం ఎక్కువగా యూనిట్‌లో సెషన్‌లు జరిగే హీమోడయాలసిస్ పేషెంట్ల నుంచే వచ్చింది. పొట్టలోని ట్యూబ్ ద్వారా ఇంట్లోనే చేసుకునే పెరిటోనియల్ డయాలసిస్‌లో ఉన్నవారు కూడా కీమో తీసుకోవచ్చు. కానీ అందులో మందులు తొలగించబడే తీరు వేరు. తెల్ల రక్తకణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు పొట్ట లోపలి పొరకు ఇన్ఫెక్షన్ రావడం అదనపు ఆందోళన. మీ డయాలసిస్ రకం ప్లాన్‌ను ఎలా మారుస్తుందో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

మైలోమా, కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్

కొన్ని క్యాన్సర్లలో, ముఖ్యంగా మైలోమాలో, కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్‌కు కారణం క్యాన్సరే. క్యాన్సర్‌కు త్వరగా చికిత్స చేస్తే కొన్నిసార్లు కిడ్నీ పనితీరు మెరుగుపడి డయాలసిస్ ఆపగలిగే స్థితి రావచ్చు. ఈ అవకాశం గురించి మీ టీమ్ మీతో మాట్లాడుతుంది.

కిడ్నీ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ వెయిటింగ్ లిస్ట్

క్యాన్సర్ నిర్ధారణ అయితే, సాధారణంగా కొంతకాలం కిడ్నీ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ అర్హతపై ప్రభావం ఉంటుంది. మీ క్యాన్సర్, చికిత్స ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ ప్లాన్‌ను ఎలా మారుస్తాయో మీ కిడ్నీ డాక్టర్‌ను అడగండి.

డయాలసిస్, కీమో సమయంలో ఆహారం

డయాలసిస్ డైట్‌లో పొటాషియం, ఫాస్ఫేట్, ఉప్పు, నీరు పరిమితంగా ఉంటాయి. కీమో వల్ల తరచుగా ఆకలి తగ్గుతుంది. కిడ్నీ పేషెంట్లకు డైట్ చెప్పే డైటీషియన్ ఈ రెండింటినీ బ్యాలెన్స్ చేసి, మీకు సరిపడా ప్రోటీన్, శక్తి సురక్షితంగా అందేలా సహాయం చేయగలరు.

అలసట, ప్రయాణం

డయాలసిస్, కీమో కలిసి ఉంటే బాగా అలసిపోతారు. అపాయింట్‌మెంట్‌లు ఒకే రోజు లేదా దగ్గరి రోజుల్లో పెట్టవచ్చేమో అడగండి. రవాణా, ఇంట్లో సహాయం ముందే ఏర్పాటు చేసుకోండి. కీమో, డయాలసిస్ ఎక్కువగా కలిసే వారాలకు ఇది మరింత అవసరం, ఎందుకంటే అలసట పెరుగుతూ పోవచ్చు.

సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కోసం మందులు

వికారం తగ్గించే మందులు, నొప్పి మందులు, యాంటీబయాటిక్‌లలో కొన్నింటికి డయాలసిస్‌లో మార్పులు అవసరం. ఏ కొత్త మందు వేసుకునే ముందైనా మీ టీమ్‌ను అడగండి.

డయాలసిస్‌లో ఎర్ర రక్తకణాలకు సపోర్ట్

డయాలసిస్‌లో ఉన్నవారికి తరచుగా ఎర్ర రక్తకణాల తయారీని పెంచే ఇంజెక్షన్‌లు, ఐరన్ ఇస్తుంటారు. కీమో సమయంలో ఎర్ర రక్తకణాలు ఇంకా తగ్గవచ్చు. ఆ ఇంజెక్షన్‌లు కొనసాగించాలా, రక్తం ఎక్కించాలా, లేదా ప్లాన్ మార్చాలా అనేది మీ కిడ్నీ డాక్టర్, ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు. క్యాన్సర్ ఉన్నవారిలో ఈ ఇంజెక్షన్‌లకు కొన్ని ప్రమాదాలు ఉంటాయి.

పొటాషియం, ఫాస్ఫేట్ మార్పులు

కీమో సమయంలో వాంతులు, విరేచనాలు పొటాషియం స్థాయిలను త్వరగా మార్చవచ్చు. వేగంగా పెరిగే క్యాన్సర్లలో కణితి (ట్యూమర్) కణాలు విరిగిపోవడం వల్ల పొటాషియం, ఫాస్ఫేట్ పెరగవచ్చు. పొటాషియం ఎక్కువైనా తక్కువైనా గుండె లయపై ప్రభావం ఉంటుంది. డయాలసిస్ సెషన్‌కు ముందు చేసే బ్లడ్ టెస్ట్‌లు ఈ మార్పులను పట్టుకుంటాయి. మీ డయాలసిస్ యూనిట్ డయాలసిస్ ద్రవాన్ని మార్చవచ్చు.

డయాలసిస్ సమయంలో బీపీ

డయాలసిస్ సమయంలో బీపీ పడిపోవచ్చు, ముఖ్యంగా వాంతుల వల్ల లేదా సరిగ్గా తినకపోవడం వల్ల ఒంట్లో నీరు తగ్గినప్పుడు. కీమో సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి డయాలసిస్ సిబ్బందికి చెప్పండి, అప్పుడు వారు తొలగించే నీటి మోతాదును సర్దుబాటు చేయగలరు.

డయాలసిస్ యూనిట్‌లోనే ఇచ్చే మందులు

కొన్ని యూనిట్‌లు బ్లడ్ కౌంట్‌కు సపోర్ట్ ఇచ్చే ఇంజెక్షన్‌ల లాంటి కొన్ని సహాయక మందులను డయాలసిస్ సెషన్‌లోనే ఇవ్వగలవు. దీని వల్ల అదనపు హాస్పిటల్ విజిట్‌లు తగ్గుతాయి. ఇది సాధ్యమేనా అని అడగండి.

నరాలు, పోర్ట్, భవిష్యత్ యాక్సెస్

భవిష్యత్తులో డయాలసిస్ యాక్సెస్ కోసం నరాలు అవసరం కాబట్టి, డయాలసిస్‌లో ఉన్నవారికి మామూలు చోట పోర్ట్ పెట్టలేకపోవచ్చు. కీమో ఇవ్వడానికి సురక్షితమైన మార్గాన్ని మీ కిడ్నీ, ఆంకాలజీ టీమ్‌లు కలిసి నిర్ణయిస్తాయి.