బీపీ ఉన్నప్పుడు కీమోథెరపీ: ఏమి గమనించాలి

చేయించుకోవచ్చు. క్యాన్సర్ చికిత్స మొదలుపెట్టేవారిలో ఎక్కువగా కనిపించే దీర్ఘకాలిక సమస్యల్లో హై బీపీ (అధిక రక్తపోటు) ఒకటి. కేవలం బీపీ ఉందన్న కారణంతో కీమో ఆగిపోవడం చాలా అరుదు. చాలామంది తమ మామూలు బీపీ మందులు, జాగ్రత్తలు కొనసాగిస్తారు. ఏదైనా మార్పు అవసరమైతే అది మీ డాక్టర్లే నిర్ణయిస్తారు.

ముఖ్యంగా తెలుసుకోవాల్సింది ఒకటే: చికిత్స సమయంలో బీపీ పెరగనూ వచ్చు, తగ్గనూ వచ్చు. కొన్ని క్యాన్సర్ మందులు బీపీని పెంచుతాయి. రక్తనాళాల పెరుగుదలను అడ్డుకునే టార్గెటెడ్ మందులు, ఉదాహరణకు బెవాసిజుమాబ్ (Bevacizumab), సునిటినిబ్ (Sunitinib), పజోపానిబ్ (Pazopanib), లెన్వాటినిబ్ (Lenvatinib), తరచుగా బీపీని పెంచుతాయి, కొన్నిసార్లు ఒక్కసారిగా ఎక్కువగా. కీమోతో పాటు ఇచ్చే స్టెరాయిడ్ మందులు, కొన్ని వాపు తగ్గించే నొప్పి మాత్రలు, ఎర్ర రక్తకణాలను పెంచడానికి వాడే మందులు కూడా బీపీని పెంచవచ్చు. నొప్పి, ఆందోళన, నిద్ర సరిగా లేకపోవడం దీనికి తోడవుతాయి.

కీమో బీపీని తగ్గించనూ వచ్చు

వికారం, వాంతులు, విరేచనాలు, సరిగా నీళ్లు తాగలేకపోవడం వల్ల శరీరంలో నీరు తగ్గుతుంది (డీహైడ్రేషన్). అప్పుడు ఇంతకుముందు సరిపోయిన బీపీ మాత్రలే కళ్లు తిరగడానికి, స్పృహ తప్పినట్టు అనిపించడానికి కారణం కావచ్చు, ముఖ్యంగా లేచి నిలబడినప్పుడు. మూత్రం ఎక్కువగా వచ్చేలా చేసే మాత్రలు (water tablets) డీహైడ్రేషన్‌ను ఇంకా పెంచవచ్చు. చికిత్స సమయంలో కిడ్నీల్లో వచ్చే మార్పులు బీపీ మందులు పనిచేసే తీరును మార్చవచ్చు. అందుకే చికిత్స వారాల్లో మీ డాక్టర్లు తాత్కాలికంగా మాత్రలు మార్చవచ్చు. తలనొప్పితో పాటు కళ్లు తిరగడం కూడా మీ టీమ్‌కు చెప్పాలి.

ఇంట్లో బీపీ చూసుకోవడం బాగా ఉపయోగపడుతుంది

నమ్మదగిన ఆటోమేటిక్ చేతి (arm) బీపీ మెషిన్‌తో, కొన్ని నిమిషాలు విశ్రాంతి తీసుకుని ప్రశాంతంగా కూర్చుని చూసిన రీడింగ్‌లు ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. ఎంత తరచుగా చూడాలో, ఏ రీడింగ్‌లు చెప్పాలో మీ టీమ్ చెబుతుంది, ముఖ్యంగా బీపీ పెంచే మందు వాడుతుంటే. అదుపులో ఉన్న బీపీ చికిత్స సమయంలో మీ గుండె, కిడ్నీలు, మెదడును కాపాడుతుంది, క్యాన్సర్ చికిత్స వాయిదా పడకుండా సహాయపడుతుంది. మీ డాక్టర్ సాధారణంగా చెప్పే మాట: ఏ బీపీ మందునూ సొంతంగా మొదలుపెట్టవద్దు, ఆపవద్దు, మార్చవద్దు.

మీ మాత్రలన్నీ టీమ్‌కు చెప్పండి

మీరు వేసుకునే ప్రతి బీపీ మందు, గుండె మందు జాబితా తీసుకురండి.

సలహా ఇస్తే ఇంట్లో చెక్ చేసుకోండి

ఒక సాధారణ చేతి మెషిన్, రాసిపెట్టిన రికార్డు సురక్షితమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి మీ టీమ్‌కు సహాయపడతాయి.

కళ్లు తిరగడం కూడా చెప్పండి

డీహైడ్రేషన్ వల్ల బీపీ తగ్గడం చికిత్స సమయంలో సాధారణం, దానికీ శ్రద్ధ అవసరం.

మీ బీపీ ఎంత ఉండాలి (టార్గెట్), మాత్రలు ఎలా మార్చాలి అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అవి మీ ఆరోగ్యం, ఇతర వ్యాధులు, క్యాన్సర్ చికిత్స మీద ఆధారపడి ఉంటాయి, మీ డాక్టర్లే నిర్ణయించాలి. ఒక నిర్దిష్ట క్యాన్సర్ మందు మీ బీపీతో సురక్షితమా అనేదీ ఈ పేజీ చెప్పలేదు. చికిత్స ప్లాన్ చేసేటప్పుడు మీ ఆంకాలజిస్ట్ దీన్ని పరిగణిస్తారు.

టార్గెటెడ్ మందులకు అదనపు శ్రద్ధ

రక్తనాళాల పెరుగుదలను అడ్డుకునే మందు రాస్తే, సాధారణంగా మొదలుపెట్టే ముందే బీపీ బాగా అదుపులో ఉండాలని, తర్వాత క్రమం తప్పకుండా చెక్ చేయాలని మీ టీమ్ కోరుకుంటుంది. బీపీ పెరగడం సాధారణం, డాక్టర్లు ఎంచుకునే బీపీ మందులతో సాధారణంగా అదుపులోకి వస్తుంది. అప్పుడప్పుడు బీపీ అదుపులోకి వచ్చేవరకు క్యాన్సర్ మందును ఆపి ఉంచడం లేదా డోస్ తగ్గించడం జరుగుతుంది.

బీపీ, కిడ్నీలు

హై బీపీ కిడ్నీలను దెబ్బతీయవచ్చు, కిడ్నీ సమస్యలు బీపీని పెంచవచ్చు. కొన్ని క్యాన్సర్ మందులు మూత్రంలో ప్రొటీన్ పోయేలా కూడా చేస్తాయి. అందుకే బీపీతో పాటు మూత్ర, రక్త పరీక్షలు చేయవచ్చు.

ఉప్పు, ఆహారం, జీవనశైలి

ఊరగాయలు, అప్పడాలు, ప్యాకెట్ స్నాక్స్ లాంటి ఉప్పు ఎక్కువ ఉండే ఆహారం తగ్గించడం, సలహా మేరకు తేలికగా చురుకుగా ఉండడం, బాగా నిద్రపోవడం, పొగాకు మానడం బీపీకి మేలు చేస్తాయి. కీమో సమయంలో సరిపడా తినడం ముఖ్యం. కాబట్టి ఉప్పు తగ్గించడం, పోషణ రెండూ సమతుల్యంగా ఉండేలా డైటీషియన్‌ను అడగండి.

ఆయుర్వేద, నాటు మందులు, సప్లిమెంట్‌లు

అతిమధురం (liquorice) లాంటి కొన్ని మందులు బీపీని పెంచవచ్చు లేదా ఇతర మందులతో పరస్పర ప్రభావం చూపవచ్చు. మీరు వాడే ప్రతిదీ టీమ్‌కు చెప్పండి.

చికిత్స అయిపోయాక

స్టెరాయిడ్‌లు లేదా టార్గెటెడ్ మందులు ఆగిపోయాక బీపీ సర్దుకోవచ్చు. అప్పుడు మీ డాక్టర్ మీ మాత్రలను మళ్లీ సమీక్షించవచ్చు.

ఇంట్లో సరిగ్గా కొలవడం

నడిచిన వెంటనే, తిన్న వెంటనే, టీ లేదా కాఫీ తాగిన వెంటనే, పొగ తాగిన తర్వాత, లేదా మాట్లాడుతూ చూస్తే రీడింగ్‌లు తప్పుదారి పట్టించవచ్చు. ప్రతిసారీ ఒకే చేయి వాడండి. కఫ్ బట్టల మీద కాకుండా చర్మం మీద ఉండాలి, చేయి గుండె ఎత్తులో ఆనించి ఉండాలి. టీమ్ అడిగితే తప్ప నొప్పిగా ఉన్నప్పుడు, బాధలో ఉన్నప్పుడు చూడవద్దు. రీడింగ్ అనుకోకుండా ఎక్కువ వస్తే, కంగారు పడే ముందు కొన్ని నిమిషాలు విశ్రాంతి తీసుకుని మళ్లీ చూడండి. ఒకసారి మీ మెషిన్‌ను క్లినిక్‌కు తీసుకెళ్తే, సిబ్బంది తమ మెషిన్‌తో పోల్చి చూస్తారు.

ఒంట్లో బాగోలేని రోజుల్లో బీపీ మాత్రలు

వాంతులు, విరేచనాలు, సరిగా తాగకపోవడం వల్ల డీహైడ్రేషన్ వచ్చినప్పుడు, కొన్ని బీపీ మాత్రలు కళ్లు తిరగడాన్ని, కిడ్నీలపై భారాన్ని పెంచవచ్చు. అలాంటి సమయంలో ఏ మందుల గురించి డాక్టర్‌తో మాట్లాడాలో వివరించే "సిక్ డే ప్లాన్" చాలా హాస్పిటల్స్ ఇస్తాయి. ఇది మీ మాత్రలకు వర్తిస్తుందా అని మీ టీమ్‌ను అడగండి. కానీ సలహా లేకుండా ఏ మందునూ ఆపవద్దు.

స్టెరాయిడ్‌లు, బీపీ

కీమోతో ఇచ్చే స్టెరాయిడ్‌లు బీపీని పెంచవచ్చు, శరీరంలో నీరు చేరేలా చేయవచ్చు. స్టెరాయిడ్‌లు అయిపోయాక ఈ ప్రభావాలు సాధారణంగా తగ్గుతాయి. రీడింగ్‌లు ఎక్కువగానే ఉంటే మీ డాక్టర్ మాత్రలను సమీక్షించవచ్చు.

మూత్రంలో ప్రొటీన్

బీపీని పెంచే కొన్ని టార్గెటెడ్ మందులు మూత్రంలో ప్రొటీన్ పోయేలా కూడా చేయవచ్చు. దీనివల్ల మూత్రం నురుగుగా కనిపించవచ్చు. మీ టీమ్ క్రమం తప్పకుండా మూత్ర పరీక్ష చేసి, అవసరమైతే చికిత్సలో మార్పు చేయవచ్చు.

ఒత్తిడి, నిద్ర, బీపీ

ఆందోళన, నిద్రలేమి, నొప్పి బీపీని తాత్కాలికంగా పెంచుతాయి. రిలాక్సేషన్ పద్ధతులు, తేలికపాటి నడక, క్రమమైన నిద్ర వేళలు, నొప్పి బాగా అదుపులో ఉండడం సహాయపడతాయి. ఆందోళన లేదా నిద్రలేమి ఇబ్బంది పెడుతుంటే టీమ్‌తో మాట్లాడండి.

వయసు పైబడినవారు, పడిపోవడం

వయసు పైబడినవారిలో లేచి నిలబడినప్పుడు బీపీ పడిపోయి కళ్లు తిరగడం, పడిపోవడం ఎక్కువ. నెమ్మదిగా లేవండి, ముందు మంచం అంచున ఒక క్షణం కూర్చోండి, అవసరమైతే ఆసరా తీసుకోండి.

మీ ఫ్యామిలీ డాక్టర్‌కూ తెలియజేయండి

మీ క్యాన్సర్ చికిత్స గురించి మీ రెగ్యులర్ ఫిజీషియన్‌కు తెలియజేస్తూ ఉండండి. మీ బీపీ చరిత్ర వారికి తెలుసు, ఆంకాలజీ టీమ్‌తో కలిసి మాత్రలు సర్దుబాటు చేయడంలో వారు సహాయపడగలరు.

తర్వాత ఏమి చేయాలి

మీ బీపీ, మందుల గురించి ఆంకాలజిస్ట్‌కు చెప్పండి. ఏ క్యాన్సర్ మందైనా బీపీని ప్రభావితం చేస్తుందా అని అడగండి. సలహా మేరకు ఇంట్లో చూసుకుని రికార్డు ఉంచండి. కళ్లు తిరగడం, తలనొప్పి చెప్పండి. మాత్రలు సొంతంగా మార్చవద్దు. హెచ్చరిక లక్షణాలు కనిపిస్తే ఎమర్జెన్సీ సహాయం తీసుకోండి.