హెపటైటిస్ B లేదా C ఉంటే కీమోథెరపీ ఎలా ఇస్తారు

సాధారణంగా తీసుకోవచ్చు. కానీ చికిత్స మొదలయ్యే ముందే హెపటైటిస్ B ఉందా లేదా అని కనిపెట్టి, దాన్ని అదుపులో పెట్టుకోవాలి. చాలామందికి తమకు హెపటైటిస్ B ఉందన్న సంగతే తెలియదు. ఎందుకంటే ఈ వైరస్ కాలేయంలో (లివర్‌లో) సంవత్సరాల తరబడి నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోగలదు. కీమోథెరపీ, స్టెరాయిడ్ మందులు, కొన్ని టార్గెటెడ్ చికిత్సలు — ముఖ్యంగా లింఫోమాకు వాడే రిటుక్సిమాబ్ (Rituximab) — వైరస్‌ను అణచి ఉంచే రోగనిరోధక శక్తిని బలహీనపరుస్తాయి. అప్పుడు వైరస్ వేగంగా పెరిగిపోతుంది. దీన్నే రీయాక్టివేషన్ (reactivation) అంటారు. దీనివల్ల లివర్ తీవ్రంగా వాపుకు గురికావచ్చు, కొందరిలో లివర్ పనిచేయడం ఆగిపోవచ్చు. గతంలో హెపటైటిస్ B నుంచి కోలుకుని, ఇప్పుడు ఇన్ఫెక్షన్ లేని వారిలో కూడా ఇది జరగవచ్చు. ఇది క్యాన్సర్ చికిత్సను ఆలస్యం చేయవచ్చు, మధ్యలో ఆపవచ్చు. మంచి విషయం ఏమిటంటే, దీన్ని చాలావరకు ముందుగానే అడ్డుకోవచ్చు.

ఆ నివారణ ఒక బ్లడ్ టెస్ట్‌తో మొదలవుతుంది. కీమోథెరపీ మొదలుపెట్టే వారికి — ముఖ్యంగా ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్న చికిత్సలు తీసుకునే వారికి — హెపటైటిస్ B పరీక్ష చేయాలని, తరచుగా హెపటైటిస్ C, HIV పరీక్షలు కూడా చేయాలని అంతర్జాతీయ క్యాన్సర్, లివర్ మార్గదర్శకాలు సిఫార్సు చేస్తాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న లేదా గతంలో వచ్చిన హెపటైటిస్ B టెస్ట్‌లో కనిపిస్తే, టెనోఫోవిర్ (tenofovir) లేదా ఎంటెకవిర్ (entecavir) లాంటి యాంటీవైరల్ మందును మీ డాక్టర్ రాయవచ్చు. కీమోథెరపీ మొత్తం కాలంలో, ఆ తర్వాత కొంతకాలం కూడా దాన్ని వాడాల్సి ఉంటుంది. మీ లివర్ టెస్ట్‌లు, కొన్నిసార్లు రక్తంలో వైరస్ ఎంత ఉందో చూసే టెస్ట్‌లు క్రమం తప్పకుండా చేస్తారు. డాక్టర్ చెప్పినట్టు ప్రతిరోజూ ఆ యాంటీవైరల్ వేసుకోవడం, సలహా లేకుండా దాన్ని ఆపకపోవడం చాలా ముఖ్యం. ఎందుకంటే తొందరగా ఆపేయడం వల్లే మళ్లీ వైరస్ విజృంభించవచ్చు.

హెపటైటిస్ C తీరు వేరు. కీమోథెరపీ సమయంలో దాని విజృంభణ తక్కువగా కనిపిస్తుంది, వచ్చినా హెపటైటిస్ B అంత తీవ్రంగా ఉండదు. అయినా జరగవచ్చు. క్యాన్సర్ మందులను లివర్ తట్టుకునే శక్తిపై హెపటైటిస్ C ప్రభావం చూపగలదు. ఇప్పుడున్న టాబ్లెట్ చికిత్సలతో చాలామందిలో హెపటైటిస్ C పూర్తిగా తొలగిపోతుంది. కీమోథెరపీకి ముందు చికిత్స చేయాలా, చికిత్సతో పాటు చేయాలా, తర్వాత చేయాలా అనేది మందుల మధ్య పరస్పర ప్రభావాన్ని (interaction) పరిగణనలోకి తీసుకుని మీ డాక్టర్లు నిర్ణయిస్తారు. దీన్ని ప్లాన్ చేయడంలో తరచుగా లివర్ స్పెషలిస్ట్ సహాయం తీసుకుంటారు.

స్క్రీనింగ్ త్వరగా అయిపోతుంది, కానీ చాలా ముఖ్యం

మొదటి సైకిల్‌కు ముందు చేసే ఒక సాధారణ బ్లడ్ టెస్ట్, తర్వాత రాగల తీవ్రమైన సమస్యను ముందే ఆపగలదు.

గతంలో వచ్చిన ఇన్ఫెక్షన్ కూడా ముఖ్యమే

హెపటైటిస్ B నుంచి కోలుకున్నారని గతంలో మీకు చెప్పి ఉన్నా సరే, ఆ విషయం మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు చెప్పండి.

లివర్ టెస్ట్‌లే చికిత్సకు దారి చూపుతాయి

ప్రతి సైకిల్‌కు ముందు లివర్ బ్లడ్ టెస్ట్‌లు చేస్తారు. హెపటైటిస్ ఉంటే ఇంకా ఎక్కువసార్లు చేస్తారు.

మీకు యాంటీవైరల్ మందు అవసరమా, అవసరమైతే ఏ మందు, ఎంతకాలం అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ టెస్ట్ రిపోర్ట్‌లు, మీ లివర్ ఆరోగ్యం, మీకు ప్లాన్ చేసిన క్యాన్సర్ చికిత్సపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ నిర్ణయం మీ డాక్టర్లదే.

మీ హెపటైటిస్ టెస్ట్ రిపోర్ట్‌లో ఏముందో కూడా ఈ పేజీ వివరించలేదు. హెపటైటిస్ B టెస్ట్‌లో చాలా భాగాలు ఉంటాయి. ఏ భాగం ఎలా వచ్చిందో, అవి కలిపి ఏమి చెబుతున్నాయో దాన్ని బట్టి అర్థం మారుతుంది. మీ రిపోర్ట్‌ను విడమరిచి చెప్పమని మీ డాక్టర్‌ను అడగండి.

హెపటైటిస్ B ఉందని చాలామందికి ఎందుకు తెలియదు?

భారతదేశంలో హెపటైటిస్ B సాధారణం. చాలామందికి పుట్టినప్పుడే లేదా చిన్నతనంలోనే ఎలాంటి లక్షణాలూ లేకుండా ఇది సోకి ఉంటుంది. కొందరికి చాలా ఏళ్ల క్రితం చెప్పినా మరిచిపోయి ఉంటారు, కొందరికి అసలు చెప్పే ఉండరు. మరికొందరిలో వైరస్ తొలగిపోయినా, మళ్లీ విజృంభించగల ఆనవాళ్లు శరీరంలో మిగిలి ఉంటాయి. అందుకే తమకు ఇది ఉండవచ్చని అనుమానించే వారికి మాత్రమే కాకుండా, ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్న చికిత్స మొదలుపెట్టే ప్రతి ఒక్కరికీ స్క్రీనింగ్ చేయాలని సిఫార్సు చేస్తారు.

ఇంట్లో వాళ్లకు, కుటుంబానికి

హెపటైటిస్ B రక్తం ద్వారా, శరీర ద్రవాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. కలిసి భోజనం చేయడం వల్లో, కౌగిలించుకోవడం వల్లో అది రాదు. ఇంట్లో ఉండేవారికి, జీవిత భాగస్వామికి టెస్ట్ చేయించుకోవచ్చు, వ్యాక్సిన్ వేయించుకోవచ్చు. రేజర్‌లు, టూత్‌బ్రష్‌లు ఒకరివి మరొకరు వాడవద్దు. గాయాలుంటే కప్పి ఉంచండి.

యాంటీవైరల్ మందు ఖర్చు, అందుబాటు

హెపటైటిస్ B కోసం వాడే యాంటీవైరల్ మందులు భారతదేశంలో విస్తృతంగా దొరుకుతాయి, చాలాసార్లు తక్కువ ఖర్చుతోనే దొరుకుతాయి. కొన్ని ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల కింద హెపటైటిస్ చికిత్స అందుబాటులో ఉంటుంది. ఎక్కడ, ఎలా పొందాలో మీ టీమ్‌ను లేదా సోషల్ వర్కర్‌ను అడగండి. చికిత్స నడుస్తున్నప్పుడు మందు అయిపోకుండా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

ఒకవేళ వైరస్ విజృంభిస్తే

లివర్ కోలుకునే వరకు కీమోథెరపీని ఆపి ఉంచవచ్చు, యాంటీవైరల్ చికిత్సను మొదలుపెట్టవచ్చు లేదా మార్చవచ్చు. లివర్ టెస్ట్‌లు మెరుగుపడ్డాక చాలామంది మళ్లీ క్యాన్సర్ చికిత్సను కొనసాగించగలుగుతారు. అయితే దీన్ని ముందుగానే పట్టుకోవడమే అసలు కీలకం.

సంకోచం, గోప్యత

హెపటైటిస్ ఉందంటే ఎవరైనా ఏమనుకుంటారో అని కొందరు భయపడతారు. ఇది సాధారణంగా కనిపించే ఒక వైద్య సమస్య మాత్రమే. మీ రిపోర్ట్‌లు గోప్యంగానే ఉంటాయి. మీ ట్రీట్మెంట్ టీమ్‌తో నిజం చెప్పడం మీ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది.

రిటుక్సిమాబ్, హెపటైటిస్ B

చాలా రకాల లింఫోమాలకు, మరికొన్ని సమస్యలకు వాడే రిటుక్సిమాబ్, దానిలాంటి మందులతో హెపటైటిస్ B విజృంభించే ప్రమాదం అన్నిటికంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. గతంలో ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చిన ఆనవాళ్లు మాత్రమే ఉన్నవారిలో కూడా ఇది జరగవచ్చు. అందుకే ఈ చికిత్సలకు ముందస్తు యాంటీవైరల్ మందు ఇవ్వడం లేదా చాలా దగ్గరగా పర్యవేక్షించడం — ఈ రెండింటిలో ఒకటి చేయాలని చాలా మార్గదర్శకాలు చెబుతాయి. ఏది చేయాలో మీ డాక్టర్లే నిర్ణయిస్తారు. చివరి డోస్ ఇచ్చిన నెలల తర్వాత కూడా విజృంభణ రావచ్చు. చికిత్స ముగిసినా ఫాలో-అప్ కొనసాగడానికి కారణం అదే.

హెపటైటిస్ B వ్యాక్సిన్

హెపటైటిస్ B టెస్ట్ నెగటివ్ వచ్చి, ఇంతవరకు వ్యాక్సిన్ వేయించుకోని వారికి వ్యాక్సిన్ ఇవ్వవచ్చు. అయితే కీమోథెరపీ సమయంలో శరీరం వ్యాక్సిన్‌కు స్పందించే తీరు బలహీనంగా ఉండవచ్చు. మీ కుటుంబంలో రోగనిరోధక శక్తి లేనివారికి కూడా వ్యాక్సిన్ ఇవ్వవచ్చు.

లివర్ స్పెషలిస్ట్‌తో కలిసి పనిచేయడం

లివర్ ఎంత దెబ్బతిందో అంచనా వేయడం, వైరస్ టెస్ట్‌లను వివరించడం, యాంటీవైరల్ చికిత్సను ఎంచుకోవడం, ఫాలో-అప్ నిర్ణయించడం — ఇవన్నీ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజిస్ట్ లేదా లివర్ స్పెషలిస్ట్ చేస్తారు. మీరు ఇప్పటికే వారిని చూపించుకుంటూ ఉంటే, మీ క్యాన్సర్ చికిత్స ప్లాన్ గురించి వారికి చెప్పి, మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు ఒక లేఖ రాయమని అడగండి. చూపించుకోకపోతే, రిఫరల్ ఉపయోగపడుతుందా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగండి.

మందు నిల్వ ఉంచుకోవడం

ప్రయాణాల్లో, పండుగల సమయంలో యాంటీవైరల్ టాబ్లెట్‌లు అయిపోవడం చాలామందికి ఎదురయ్యే సమస్య. కొంత అదనపు స్టాక్ ఉంచుకోండి, ముందుగానే మళ్లీ కొనుక్కోండి.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి

మీకు హెపటైటిస్ B, C పరీక్షలు చేశారా అని అడగండి. గతంలో ఏదైనా ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చి ఉంటే మీ టీమ్‌కు చెప్పండి. రాసిచ్చిన యాంటీవైరల్ మందును ప్రతిరోజూ వేసుకోండి, మీ అంతట మీరే ఆపవద్దు. లివర్ టెస్ట్‌లకు వెళ్లండి. కళ్లు పసుపు రంగులోకి మారడం, మూత్రం ముదురు రంగులో రావడం, పొట్ట ఉబ్బడం కనిపిస్తే వెంటనే చెప్పండి.