ప్రత్యేక పరిస్థితులు
TB ఉన్నప్పుడు కీమో: రెండింటికీ చికిత్స ఎలా ప్లాన్ చేస్తారు
TB ఉంటే కీమో తీసుకోవచ్చా అని చాలా కుటుంబాలు అడుగుతాయి. మన దేశంలో TB సాధారణం, అది క్యాన్సర్ చికిత్సకు ముందు, మధ్యలో, లేదా తర్వాత కనిపించవచ్చు. చాలాసార్లు రెండింటికీ కలిపి చికిత్స చేయవచ్చు, కానీ సమయం ముఖ్యం. కీమో రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గిస్తుంది, TB మందులు కొన్ని క్యాన్సర్ మందులపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఏది ముందో మీ ఆంకాలజిస్ట్, TB డాక్టర్ కలిసి నిర్ణయిస్తారు. దగ్గు, జ్వరం, రాత్రి చెమటలు, బరువు తగ్గడం ఉంటే చెప్పండి, TB చికిత్సను మీ అంతట మీరు ఆపవద్దు.
ఈ పేజీలో
సూటిగా సమాధానం
TB, క్యాన్సర్ రెండింటికీ ఒకేసారి చికిత్స చేయవచ్చా?
చాలాసార్లు చేయవచ్చు, కానీ జాగ్రత్తగా ప్లాన్ చేయాలి. మన దేశంలో క్షయ (TB) చాలా సాధారణం. అది క్యాన్సర్ బయటపడక ముందు, క్యాన్సర్తో పాటే, లేదా చికిత్స జరుగుతున్నప్పుడు కనిపించవచ్చు. కీమోథెరపీ, స్టెరాయిడ్లు, కొన్ని టార్గెటెడ్ చికిత్సలు, ఇమ్యునోథెరపీ — ఇవి TBని అదుపులో ఉంచే రోగనిరోధక శక్తిని బలహీనపరుస్తాయి. దాంతో శరీరంలో దాగి ఉన్న TB చురుకుగా మారవచ్చు, లేదా ఉన్న TB ఎక్కువ కావచ్చు.
ఇంకో ఇబ్బంది ఏమిటంటే, TB, క్యాన్సర్ స్కాన్లలో ఒకేలా కనిపించవచ్చు. దగ్గు, జ్వరం, బరువు తగ్గడం, గ్రంథులు (glands) వాయడం లాంటి ఒకే రకమైన లక్షణాలు రెండింటిలోనూ ఉంటాయి. అందుకే రెండింటినీ వేరు చేయడానికి డాక్టర్లకు కొన్నిసార్లు కణజాలం ముక్క (బయాప్సీ) అవసరమవుతుంది. రెండూ ఉన్నప్పుడు, ముందు దేనికి చికిత్స చేయాలి, రెండింటినీ సురక్షితంగా ఎలా కలపాలి అనేది మీ ఆంకాలజిస్ట్, TB డాక్టర్ కలిసి నిర్ణయిస్తారు.
చురుకైన TB ఉంటే ఏది ముందు?
క్యాన్సర్ ఆగగలిగితే, సాధారణంగా ముందు TB చికిత్స మొదలుపెడతారు, తరచుగా కీమోకు కొన్ని వారాల ముందు. రోగనిరోధక శక్తి తగ్గాక TB శరీరంలో వ్యాపించే, లేదా ఇతరులకు అంటే అవకాశం దీనివల్ల తగ్గుతుంది. క్యాన్సర్ అత్యవసరమైతే రెండూ దాదాపు ఒకేసారి మొదలుకావచ్చు. TB చికిత్స మాత్రం పూర్తి కోర్సు కొనసాగాలి, కీమోను దాని చుట్టూ సర్దుబాటు చేస్తారు. ఎక్కువ ప్రమాదం ఉన్న చికిత్సలకు ముందు బ్లడ్ టెస్ట్ లేదా స్కిన్ టెస్ట్ ద్వారా దాగి ఉన్న, నిద్రాణ TB (latent TB) బయటపడితే, మీ డాక్టర్ నివారణ కోసం TB మందు సూచించవచ్చు.
మందుల మధ్య పరస్పర ప్రభావం నిజమైన సమస్య
TBకి ముఖ్యమైన మందు రిఫాంపిసిన్ (Rifampicin) శరీరం ఇతర మందులను విడగొట్టే వేగాన్ని పెంచుతుంది. కొన్ని క్యాన్సర్ మందులు, స్టెరాయిడ్లు, వికారం తగ్గించే మందులు, నొప్పి మందులు దీనివల్ల తక్కువగా పనిచేయవచ్చు. ఐసోనియాజిడ్ (Isoniazid) వల్ల, విన్క్రిస్టిన్ (Vincristine) లేదా పాక్లిటాక్సెల్ (Paclitaxel) లాంటి కొన్ని కీమో మందులు చేసే నరాల దెబ్బ (neuropathy) ఇంకా పెరగవచ్చు. కొన్ని కీమో మందుల లాగే, చాలా TB మందులు కూడా లివర్పై భారం వేస్తాయి. అందుకే మీ డాక్టర్లు వేరే మందులు ఎంచుకోవచ్చు, సమయాలు మార్చవచ్చు, విటమిన్ B6 కలపవచ్చు, లివర్ టెస్ట్లు ఎక్కువసార్లు చేయవచ్చు. బాగున్నట్టు అనిపించినా TB మందులను మీ అంతట మీరు ఎప్పుడూ ఆపవద్దు — మీ డాక్టర్ సాధారణంగా చెప్పేది ఇదే.
TB చికిత్స ఉచితం
దేశ జాతీయ TB కార్యక్రమం ద్వారా టెస్ట్లు, చికిత్స ఉచితంగా దొరుకుతాయి. ఎలా నమోదు చేసుకోవాలో అడగండి.
ప్రతి డాక్టర్కు TB గురించి చెప్పండి
గతంలో వచ్చిన TB, ఇటీవల TB ఉన్నవారితో దగ్గరగా ఉండటం, మీరు వాడే TB మందులన్నీ చెప్పండి. చురుకైన ఊపిరితిత్తుల TB ఉన్నవారు, అది ఇతరులకు అంటని దశ వచ్చేవరకు ఇంట్లో జాగ్రత్తలు పాటించాల్సి రావచ్చు.
మీ ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి: నాకు TB చెక్ చేశారా? నా TB డాక్టర్, క్యాన్సర్ డాక్టర్ కలిసి నా చికిత్స ప్లాన్ చేస్తారా?ఏది ముందు
TB, క్యాన్సర్ చికిత్సల క్రమం సాధారణంగా ఎలా ఉంటుంది?
- చురుకైన TB, క్యాన్సర్ అత్యవసరం కాదు
- సాధారణంగా ముందు TB చికిత్స మొదలవుతుంది. TB అదుపులోకి వస్తున్నప్పుడు కీమో కలుపుతారు.
- చురుకైన TB, క్యాన్సర్ అత్యవసరం
- రెండూ దాదాపు ఒకేసారి, దగ్గరి పర్యవేక్షణతో మొదలుకావచ్చు.
- ఎక్కువ ప్రమాదం ఉన్న చికిత్సకు ముందు దాగి ఉన్న TB
- మీ డాక్టర్ నివారణ TB మందు సూచించవచ్చు.
- గతంలో TB వచ్చి పూర్తిగా చికిత్స అయింది
- సాధారణంగా చికిత్స అవసరం లేదు, కానీ లక్షణాలు తిరిగి వస్తున్నాయేమో గమనించాలి.
- కీమో జరుగుతున్నప్పుడు TB బయటపడింది
- TB చికిత్స వెంటనే మొదలవుతుంది. కీమోను కొద్దికాలం ఆపవచ్చు.
- మందులకు లొంగని TB (drug-resistant TB)
- దీనికి TB స్పెషలిస్ట్ సంరక్షణ, చాలా జాగ్రత్తగా సమన్వయం అవసరం.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిపరస్పర ప్రభావాలు
TB మందులు, క్యాన్సర్ మందులు ఎక్కడ ఒకదానిపై ఒకటి ప్రభావం చూపుతాయి?
మీ డాక్టర్లు వీటిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్లాన్ చేస్తారు. మందులను మీ అంతట మీరు మార్చవద్దు.
రిఫాంపిసిన్ మందులను త్వరగా విడగొడుతుంది
కొన్ని క్యాన్సర్ మందులు, స్టెరాయిడ్లు, ఇతర చికిత్సల స్థాయిలు రక్తంలో తగ్గిపోవచ్చు.
నరాల దెబ్బ
ఐసోనియాజిడ్, కొన్ని కీమో మందులు రెండూ నరాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. తరచుగా విటమిన్ B6 ఇస్తారు.
లివర్పై భారం
చాలా TB మందులు, క్యాన్సర్ మందులు లివర్ను ప్రభావితం చేస్తాయి.
అందుకే మీ టీమ్ చూసేవి
- లివర్ బ్లడ్ టెస్ట్లు
- చర్మం, కళ్లు పసుపు రంగు లేదా ముదురు మూత్రం
బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం
కొన్ని TB మందులు, కీమో రెండూ ఎముక మజ్జ (bone marrow)పై ప్రభావం చూపుతాయి.
వికారం
రెండు చికిత్సలూ వికారం కలిగించవచ్చు. దాంతో టాబ్లెట్లు క్రమం తప్పకుండా వేసుకోవడం కష్టమవుతుంది.
దగ్గులో రక్తం పడటం · తగ్గని జ్వరం, రాత్రి చెమటలు · కొత్తగా లేదా పెరుగుతున్న ఊపిరి ఆడకపోవడం · TB మందులు వాడుతున్నప్పుడు చర్మం లేదా కళ్లు పసుపు రంగు, ముదురు మూత్రం, లేదా తీవ్రమైన పొట్ట నొప్పి · చేతులు, కాళ్లలో కొత్తగా తిమ్మిర్లు, జలదరింపు లేదా బలహీనత · TB టాబ్లెట్లు వేసుకోలేనంతగా వాంతులు · తికమక పడటం లేదా తీవ్రమైన తలనొప్పి.
ఊపిరి ఆడకపోవడం లేదా దగ్గులో రక్తం ఉంటే దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు, ఇంకా ఏమి తెలుసుకోవాలి?
మీ విషయంలో ఏ చికిత్స ముందు రావాలో, ఏ మందులు కలిపి వాడటం సురక్షితమో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ TB, క్యాన్సర్, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు, టెస్ట్ ఫలితాలపై ఆధారపడుతుంది. మీ డాక్టర్లే నిర్ణయించాలి. మీ లక్షణాలు TB వల్లనా, క్యాన్సర్ వల్లనా అనేది కూడా ఈ పేజీ చెప్పలేదు. టెస్ట్లు మాత్రమే — తరచుగా బయాప్సీ సహా — దానికి జవాబు ఇవ్వగలవు.
TBని క్యాన్సర్ అనుకోవడం, క్యాన్సర్ను TB అనుకోవడం
మన దేశంలో కొందరికి క్యాన్సర్ బయటపడక ముందు నెలల తరబడి TB చికిత్స ఇస్తారు. మరికొందరికి TB ఉన్నప్పుడు క్యాన్సర్ అని అనుమానిస్తారు. మెడలో గ్రంథులు వాయడం, ఊపిరితిత్తుల్లో నీడలు, బరువు తగ్గడం రెండింటిలోనూ ఉండవచ్చు. TB చికిత్సతో లక్షణాలు తగ్గకపోతే, లేదా స్కాన్లు అసాధారణంగా కనిపిస్తే, ఇంకా టెస్ట్లు అవసరమా అని అడగండి.
దాగి ఉన్న TBని ఎలా పరీక్షిస్తారు?
ఎక్కువ మోతాదు స్టెరాయిడ్లు, కొన్ని టార్గెటెడ్ చికిత్సలు, స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్ప్లాంట్ లాంటి రోగనిరోధక శక్తిని బాగా తగ్గించే చికిత్సలకు ముందు డాక్టర్లు దాగి ఉన్న TB కోసం చూడవచ్చు. దీనికి ఛాతీ ఎక్స్-రే, IGRA (interferon gamma release assay) అనే బ్లడ్ టెస్ట్ లేదా స్కిన్ టెస్ట్ చేస్తారు, గతంలో TB వచ్చిందా, TB ఉన్నవారితో కలిసి ఉన్నారా అని అడుగుతారు. ముఖ్యంగా రోగనిరోధక శక్తి ఇప్పటికే తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఏ టెస్ట్ కూడా పూర్తిగా ఖచ్చితమైనది కాదు. అందుకే డాక్టర్లు ఫలితాలను మీ చరిత్రతో కలిపి చూస్తారు. టెస్ట్ పాజిటివ్, ఎక్స్-రే నార్మల్, లక్షణాలు లేవు అంటే సాధారణంగా దాగి ఉన్న TB అని అర్థం. దీనికి నివారణ చికిత్స ఇవ్వవచ్చు.
కుటుంబాన్ని కాపాడుకోవడం
చురుకైన ఊపిరితిత్తుల TB గాలి ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. దగ్గినప్పుడు నోరు కప్పుకోవడం, ఇంట్లో గాలి బాగా ఆడేలా చూడటం, అవసరమైతే మాస్క్ — ఇవి కుటుంబ సభ్యులను, ముఖ్యంగా పిల్లలను, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువ ఉన్నవారిని కాపాడతాయి. ఇంట్లో ఉన్నవారికి కూడా స్క్రీనింగ్ సూచించవచ్చు.
పోషణ ముఖ్యం
TB, క్యాన్సర్ రెండూ బరువు తగ్గిస్తాయి. మంచి ఆహారం రెండింటి నుంచీ కోలుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. TB కార్యక్రమం పోషణ సహాయం కూడా అందించవచ్చు.
TB చికిత్స పూర్తి చేయడం, కీమో సమయంలో టాబ్లెట్లు
TB చికిత్సను మధ్యలో ఆపేస్తే మందులకు లొంగని TB రావచ్చు, దానికి చికిత్స చాలా కష్టం. కీమో జరుగుతున్నా టాబ్లెట్లు డాక్టర్ రాసినట్టే కొనసాగించండి. కీమో వల్ల వికారం ఉన్నప్పుడు ఇది కష్టమే. రోజూ ఒకే సమయానికి వేసుకోవడం, డాక్టర్ రాసి ఉంటే వికారం తగ్గించే మందుతో కలిపి వేసుకోవడం సహాయపడుతుంది. టాబ్లెట్ వేసుకున్న కొద్దిసేపటికే వాంతి అయితే ఊహించి ఏదో చేయకుండా, మీ TB క్లినిక్కు లేదా ఆంకాలజీ టీమ్కు ఫోన్ చేసి అడగండి. మాత్రల డబ్బా (pill organiser), ఫోన్ రిమైండర్లు ఉపయోగపడతాయి. జాతీయ కార్యక్రమంలో ఉన్నట్టే, కుటుంబ సభ్యులు దగ్గర ఉండి మందు వేసుకునేలా చూడవచ్చు.
ఇమ్యునోథెరపీ, TB
ఇమ్యూన్ చెక్పాయింట్ చికిత్సలు కీమో లాగా రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించవు. అయినా వాటితో TB తిరగబెట్టిన సందర్భాలు నమోదయ్యాయి. వాటి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్కు ఇచ్చే స్టెరాయిడ్లు ఆ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. ఇమ్యునోథెరపీకి ముందు మీ TB చరిత్ర టీమ్కు చెప్పండి.
ఊపిరితిత్తులు కాకుండా ఇతర చోట్ల TB
TB కేవలం ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి కాదు. గ్రంథులు, ఎముకలు, పొట్ట, మెదడు, ఇతర అవయవాలకూ రావచ్చు. అక్కడ అది క్యాన్సర్లా కనిపించవచ్చు. బయాప్సీ రెండింటినీ వేరు చేయడానికి సహాయపడుతుంది.
సమాజంలో చిన్నచూపు
కొన్ని వర్గాల్లో TB అంటే ఇప్పటికీ చిన్నచూపు ఉంది. మీ వైద్య సమాచారం గోప్యంగా ఉంటుంది. TBకి చికిత్స ఉంది. చికిత్స పూర్తి చేయడం మిమ్మల్నీ మీ కుటుంబాన్నీ కాపాడుతుంది.
ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి?
గతంలో TB వచ్చినా, TB ఉన్నవారితో కలిసి ఉన్నా మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. TB స్క్రీనింగ్ అవసరమా అని అడగండి. మీ TB డాక్టర్, క్యాన్సర్ డాక్టర్ ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకునేలా చూడండి. చురుకైన TB ఉంటే జాతీయ TB కార్యక్రమంలో నమోదు చేసుకోండి. TB మందులను మీ అంతట మీరు ఎప్పుడూ ఆపవద్దు. హెచ్చరిక లక్షణాలను వెంటనే చెప్పండి.
చాలామంది నమ్మేవి
TB, కీమో గురించి నాలుగు అపోహలు, అసలు నిజం
చాలామందికి జాగ్రత్తగా సమయం చూసుకుంటూ రెండింటికీ చికిత్స చేస్తారు.
TB చికిత్స పూర్తి కావాలి. ఆపేస్తే మందులకు లొంగని TB వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.
కొన్ని చూపుతాయి. మీ డాక్టర్లు దాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్లాన్ చేస్తారు.
రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినప్పుడు అది తిరగబెట్టవచ్చు. గతంలో వచ్చిన TB గురించి మీ టీమ్కు చెప్పండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
TB ఉన్నప్పుడు కీమో గురించి అడిగే ప్రశ్నలు
TB ఉంటే కీమో తీసుకోవచ్చా? రెండింటికీ ఒకేసారి చికిత్స చేస్తారా?
చాలాసార్లు చేయవచ్చు. మీ TB డాక్టర్, ఆంకాలజిస్ట్ కలిసి సమన్వయం చేసుకుంటూ రెండింటికీ చికిత్స చేస్తారు.
ముందు TB చికిత్సా, కీమోనా?
చురుకైన TB ఉండి, క్యాన్సర్ ఆగగలిగితే సాధారణంగా ముందు TB చికిత్స. క్యాన్సర్ అత్యవసరమైతే రెండూ కలిపి ఇవ్వవచ్చు.
TB మందులు, కీమో మందుల మధ్య పరస్పర ప్రభావం ఉంటుందా?
ఉంటుంది. రిఫాంపిసిన్ చాలా మందులపై ప్రభావం చూపుతుంది. కొన్ని TB మందులు, క్యాన్సర్ మందులు లివర్పై లేదా నరాలపై భారం వేస్తాయి.
నాకు TB స్క్రీనింగ్ చేస్తారా?
చాలాసార్లు చేస్తారు, ముఖ్యంగా రోగనిరోధక శక్తిని బాగా తగ్గించే చికిత్సలకు ముందు.
TB చికిత్స ఉచితమేనా?
అవును, దేశ జాతీయ TB కార్యక్రమం ద్వారా ఉచితం.
నా నుంచి కుటుంబానికి TB అంటుతుందా?
చురుకైన ఊపిరితిత్తుల TB వ్యాపించవచ్చు. జాగ్రత్తలు పాటించడం, ఇంట్లోవారికి స్క్రీనింగ్ చేయించడం సహాయపడతాయి.
కీమో జరుగుతున్నప్పుడు TB బయటపడితే?
TB చికిత్స వెంటనే మొదలవుతుంది. కీమోను కొద్దికాలం ఆపవచ్చు.
బాగున్నాను అనిపిస్తే TB మందులు ఆపేయవచ్చా?
ఆపకూడదు. డాక్టర్ రాసినట్టే పూర్తి కోర్సు పూర్తి చేయండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- World Health Organization — Tuberculosis fact sheet
- Cancer.Net (ASCO) — Understanding Chemotherapy
- Cancer Research UK — Chemotherapy
- MedlinePlus — Tuberculosis
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
TB ఉండి క్యాన్సర్ చికిత్స అవసరమా?
ఇప్పటివరకు ఏమి తేలిందో మాకు చెప్పండి. సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి మేము సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకు ఒకే హెల్ప్లైన్.