సర్వైకల్ క్యాన్సర్ కీమో: రేడియోథెరపీతో పాటు వారానికోసారి చికిత్స

మొదటి దశను దాటిన గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్ (సర్వైకల్ క్యాన్సర్) ఉన్న చాలామంది మహిళలకు, కీమోథెరపీని వారానికి ఒకసారి ఇన్ఫ్యూజన్ / డ్రిప్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) ద్వారా, కటి భాగానికి (pelvis) ఇచ్చే బయటి రేడియోథెరపీతో పాటు ఇస్తారు. ఇది సాధారణంగా ఐదు నుంచి ఆరు వారాలు సాగుతుంది. కాబట్టి మొత్తం మీద సాధారణంగా ఐదు లేదా ఆరు కీమో రోజులు ఉంటాయి. ప్రతి సెషన్‌లో కిడ్నీలను కాపాడటానికి సెలైన్ ద్రవాలు, వికారం తగ్గించే మందులు ఇస్తారు. డే కేర్‌లో కొన్ని గంటలు పడుతుంది. బయటి రేడియోథెరపీ పూర్తయ్యాక, లోపలి రేడియోథెరపీ — దీన్ని బ్రాకీథెరపీ (brachytherapy) అంటారు — నేరుగా గర్భాశయ ముఖద్వారానికి కొన్ని సెషన్లలో ఇస్తారు. కొంతమంది మహిళలకు కీమోరేడియేషన్‌కు ముందు ఒక చిన్న కీమో కోర్సు ఇస్తారు. క్యాన్సర్ వేరే భాగాలకు పాకినా, తిరిగి వచ్చినా, కీమోను సైకిల్స్‌లో ఇస్తారు. కొన్నిసార్లు టార్గెటెడ్ మందులు లేదా ఇమ్యునోథెరపీ కలుపుతారు.

వారానికోసారి కీమోను రేడియోథెరపీతో కలిపి ఇచ్చేది ఎందుకంటే, అది క్యాన్సర్ కణాలను రేడియేషన్‌కు మరింత సున్నితంగా మారుస్తుంది. చాలా తొలి దశలో ఉన్న క్యాన్సర్లకు సాధారణంగా సర్జరీ ఒక్కటే సరిపోతుంది. కానీ క్యాన్సర్ పెద్దదైనా, పక్క కణజాలంలోకి లేదా కటిలోని గ్రంథుల్లోకి పాకినా, సర్జరీ కాకుండా కీమోరేడియేషనే సాధారణంగా ప్రధాన చికిత్స. టిష్యూ రిపోర్ట్‌లో ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే సర్జరీ తర్వాత కూడా ఇవ్వవచ్చు. ప్లాన్ చేసిన షెడ్యూల్ పాటించడం ముఖ్యం, ఎందుకంటే బ్రాకీథెరపీతో సహా మొత్తం కోర్సును నిర్ణీత వారాల్లోపు పూర్తి చేయడం మంచిది. బ్లడ్ కౌంట్ తక్కువగా ఉండి ఒక కీమో రోజు వాయిదా పడినా, రేడియోథెరపీ సాధారణంగా కొనసాగుతుంది. మీ చికిత్స వారాలు ఎలా ఏర్పాటు చేశారో, ఏ దశలో ఏమి ఆశించాలో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

సాధారణంగా కనిపించే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (దుష్ప్రభావాలు) కీమో, కటి రేడియోథెరపీ రెండూ కలిసి ఇవ్వడం వల్ల వస్తాయి. అలసట వారాలు గడిచే కొద్దీ పెరుగుతుంది. కీమో రోజున, ఆ తర్వాత వికారం సాధారణం, కానీ సాధారణంగా మందులతో బాగా అదుపులో ఉంటుంది. రేడియోథెరపీ పేగుకు తగలడం వల్ల విరేచనాలు, కడుపులో మెలితిప్పినట్టు నొప్పి, మలద్వారం దగ్గర పుండులా నొప్పి వస్తాయి. మూత్రాశయం చికాకు వల్ల మూత్రంలో మంట, తరచుగా మూత్రానికి వెళ్లడం ఉండవచ్చు. తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్‌లెట్లు తగ్గి ఇన్ఫెక్షన్, రక్తస్రావం అవకాశం పెరుగుతుంది. కీమో కిడ్నీలపై భారం పెంచవచ్చు, అప్పుడప్పుడు వినికిడిపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ఇంకా నెలసరి ఆగిపోని (మెనోపాజ్ రాని) మహిళల్లో కటి రేడియోథెరపీ వల్ల అండాశయాలు పనిచేయడం ఆగిపోతుంది. దాంతో వేడి ఆవిర్లు వస్తాయి, పిల్లలు పుట్టే సామర్థ్యం ముగుస్తుంది. చాలావరకు తాత్కాలిక సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చికిత్స ముగిశాక కొన్ని వారాల్లో తగ్గుతాయి. ప్రతి సమస్యకూ మీ టీమ్ మందులు, సలహాలు ఇస్తుంది.

వారానికి ఒకసారి, రేడియోథెరపీతో పాటు

సాధారణంగా ఐదు నుంచి ఆరు వారాల్లో ఐదు లేదా ఆరు కీమో రోజులు.

తర్వాత బ్రాకీథెరపీ

బయటి భాగం పూర్తయ్యాక లోపలి రేడియోథెరపీతో కోర్సు పూర్తవుతుంది.

పేగు, మూత్రాశయం, అలసట

ఇవే సాధారణంగా కనిపించేవి. చాలావరకు చికిత్స తర్వాత తగ్గుతాయి.

కీమోరేడియేషన్ మీ క్యాన్సర్‌కు సరైనదా కాదా అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ స్కాన్‌లు, టిష్యూ రిపోర్ట్ నిర్ణయిస్తాయి. మీకు ఎలా అనిపిస్తుందో కూడా ముందే చెప్పలేం. ఈ వారాల్లో ప్రతి మహిళ అనుభవం వేరుగా ఉంటుంది.

ప్రతి కీమో రోజుకు ముందు కిడ్నీ పరీక్ష

రేడియోథెరపీతో పాటు ఇచ్చే కీమోకు కిడ్నీలు ఆరోగ్యంగా ఉండటం అవసరం. ప్రతి వారం సెషన్‌కు ముందు బ్లడ్ టెస్ట్‌తో దీన్ని చెక్ చేస్తారు. కిడ్నీల నుంచి మూత్రాన్ని తీసుకెళ్లే గొట్టాలపై కణితి (ట్యూమర్) ఒత్తిడి పెడుతుంటే, చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు కిడ్నీలను కాపాడటానికి ఒక చిన్న డ్రైనేజ్ ట్యూబ్ పెట్టవచ్చు.

హిమోగ్లోబిన్ తగ్గడం

కణితి నుంచి రక్తస్రావం, చికిత్స ప్రభావాల వల్ల హిమోగ్లోబిన్ తగ్గి, అలసట, ఆయాసం రావచ్చు. మీ టీమ్ దీన్ని రెగ్యులర్‌గా చెక్ చేస్తుంది. ఐరన్, మంచి పోషకాహారం లేదా రక్తం ఎక్కించడం (transfusion) సూచించవచ్చు. రక్తదాతలను ఏర్పాటు చేయమని కుటుంబాన్ని అడగవచ్చు, కాబట్టి ముందుగానే ప్లాన్ చేసుకోవడం మంచిది.

బ్రాకీథెరపీలో ఏమి జరుగుతుంది?

చిన్న పరికరాల (applicators) సహాయంతో రేడియేషన్ సోర్స్‌ను గర్భాశయ ముఖద్వారానికి దగ్గరగా పెడతారు. సాధారణంగా మత్తు (anaesthetic) గానీ, బలమైన నొప్పి మందులు గానీ ఇస్తారు. సిద్ధం చేయడం, కోలుకోవడంతో కలిపి ఒక్కో సెషన్‌కు కొన్ని గంటలు పడుతుంది. ఇది చికిత్సలో తప్పనిసరి భాగం. ఎన్ని సెషన్లు, ఎలా సిద్ధం కావాలో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

చికిత్సకు ముందే పిల్లల విషయం

కటి రేడియోథెరపీ తర్వాత సాధారణంగా గర్భం మోసే సామర్థ్యం ఉండదు. పిల్లలు కావాలనుకుంటే, మొదలుపెట్టే ముందే ఈ విషయం మాట్లాడండి. అండాలను నిల్వ చేయడం, లేదా అండాశయాలను రేడియేషన్ పడే ప్రాంతం నుంచి పక్కకు జరపడం లాంటి ఆప్షన్‌లు కొంతమందికి సాధ్యం కావచ్చు, కానీ వాటిని త్వరగా ఏర్పాటు చేయాలి.

చికిత్స తర్వాత మెనోపాజ్

చిన్న వయసు మహిళలకు కటి రేడియోథెరపీ తర్వాత సాధారణంగా మెనోపాజ్ వస్తుంది. వేడి ఆవిర్లు, నిద్ర సమస్యలు, యోని పొడిబారడం, కాలక్రమేణా ఎముకలు బలహీనపడే అవకాశం ఉంటాయి. హార్మోన్ రీప్లేస్‌మెంట్ మీకు సరిపోతుందా, ఈ లక్షణాలను రాబోయే నెలలు, సంవత్సరాల్లో సౌకర్యంగా ఎలా నిర్వహించుకోవచ్చో మీ టీమ్ చర్చిస్తుంది.

యోని ఆరోగ్యం, దాంపత్య జీవితం

రేడియోథెరపీ తర్వాతి నెలల్లో యోని ఇరుకుగా, పొడిగా మారవచ్చు. చికిత్స తర్వాత వజైనల్ డైలేటర్‌ను క్రమం తప్పకుండా వాడమని మీ టీమ్ సూచించవచ్చు. దాంపత్య జీవితం గురించి ప్రశ్నలు అడగడం చాలామంది మహిళలకు కష్టంగా ఉంటుంది. కానీ ఈ సందేహాలు చాలా సాధారణం. నర్సులు, కౌన్సిలర్లు ప్రైవేట్‌గా సహాయం చేయగలరు.

చికిత్స సమయంలో ఆహారం

విరేచనాలు మొదలైనప్పుడు ఎక్కువ పీచు ఉన్న లేదా నూనె ఆహారం కంటే పెరుగన్నం, ఇడ్లీ, అరటిపండు, కిచిడీ లాంటి తేలికపాటి భోజనం సులువుగా అరుగుతుంది. ఓఆర్ఎస్ (ORS) ద్రావణంతో సహా ద్రవాలు బాగా తాగండి. విరేచనాలు తరచుగా అవుతుంటే మీ టీమ్‌కు చెప్పండి. మందులు, అదనపు ద్రవాలు అవసరం కావచ్చు.

ప్రతి సెషన్‌కూ హాజరు కావడం

రేడియోథెరపీలో అనుకోని విరామాలు చికిత్స ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చు. అందుకే ప్రతి సెషన్‌కూ వెళ్లడానికి ప్రయత్నించండి. ప్రయాణం చేయలేనంత నీరసంగా ఉంటే, ఊరికే ఆగిపోకుండా టీమ్‌కు ఫోన్ చేయండి. వారు చాలాసార్లు లక్షణాలను తగ్గించి, ప్లాన్ చేసిన షెడ్యూల్‌ను వీలైనంత దగ్గరగా పాటించేలా సహాయం చేయగలరు.

నగరం బయటి నుంచి వచ్చేవారు

రోజూ చికిత్స కోసం చాలామంది మహిళలు తెలంగాణ జిల్లాల నుంచి వస్తారు. చికిత్స జరిగే వారాల్లో ఒక కుటుంబ సభ్యుడితో కలిసి దగ్గర్లో ఉంటే హాజరు కావడం సులువు, అలసట కూడా తగ్గుతుంది. తక్కువ ఖర్చులో వసతి, రవాణా సహాయం, తోడుగా వచ్చే వ్యక్తికి సెలవు ఏర్పాటులో సహాయం గురించి హాస్పిటల్‌ను అడగండి.

HIV ఉన్న మహిళలు

HIV ఉన్న మహిళలు కూడా కీమోరేడియేషన్ తీసుకోవచ్చు. బ్లడ్ కౌంట్, ఇన్ఫెక్షన్ అవకాశం, మందుల మధ్య పరస్పర ప్రభావాలను చూడటానికి మీ క్యాన్సర్ టీమ్ మీ HIV డాక్టర్‌తో కలిసి పనిచేయాలి. మీ డాక్టర్లు వేరేగా చెప్పకపోతే HIV మందులు కొనసాగించండి అని సాధారణంగా చెబుతారు. ఆయుర్వేద, నాటు మందులతో సహా మీరు వాడే అన్నింటి జాబితాను ప్రతి అపాయింట్‌మెంట్‌కు తీసుకెళ్లండి.

కూతుళ్లను, బంధువులను కాపాడుకోవడం

చాలా సర్వైకల్ క్యాన్సర్లు HPV అనే సాధారణ వైరస్‌తో ముడిపడి ఉంటాయి. ఇవి వంశపారంపర్యంగా వచ్చేవి కావు. అమ్మాయిలకు వ్యాక్సిన్, కుటుంబంలోని పెద్ద మహిళలకు క్రమం తప్పకుండా స్క్రీనింగ్ చాలా సర్వైకల్ క్యాన్సర్లను నివారించగలవు. మీ నిర్ధారణ, బంధువులు పరీక్ష చేయించుకోవడానికి, తగినప్పుడు వ్యాక్సిన్ వేయించుకోవడానికి ఒక ప్రోత్సాహం కావచ్చు.

ఖర్చు, ప్లానింగ్

ఖర్చు రేడియోథెరపీ పద్ధతి, కీమో రోజుల సంఖ్య, బ్రాకీథెరపీ సెషన్లు, సహాయక మందులు, రక్తం ఎక్కించడం, స్కాన్‌లపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మొత్తం కోర్సుకు రాతపూర్వక అంచనా అడగండి. చికిత్స, కోలుకునే వారాల్లో కుటుంబంపై భారం తగ్గించగల ఇన్సూరెన్స్, ప్రభుత్వ పథకాల గురించి కూడా అడగండి.

తర్వాత ఏమి చేయాలి?

మీ చికిత్సకు ఎన్ని వారాలు పడుతుందో అడగండి. మొదలుపెట్టే ముందే పిల్లల విషయం మాట్లాడండి. రోజూ రావడానికి ప్రయాణం, వసతి ప్లాన్ చేసుకోండి. సూచిస్తే రక్తదాతలను ఏర్పాటు చేసుకోండి. ఏ లక్షణాలకు అదే రోజు ఫోన్ చేయాలో తెలుసుకోండి.