అండాశయ క్యాన్సర్ కీమో: సైకిల్స్, సర్జరీ క్రమం, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్

అండాశయ క్యాన్సర్ (ovarian cancer) కోసం కీమోథెరపీ తీసుకునే చాలామంది మహిళలకు సుమారు 6 సైకిల్స్ ఇస్తారు. సాధారణంగా ప్రతి 3 వారాలకు ఒకసారి, కాబట్టి ప్రధాన కోర్సు దాదాపు 4 నుంచి 5 నెలలు సాగుతుంది.

కొన్ని పద్ధతుల్లో చికిత్సలో కొంత భాగం ప్రతి వారం ఇస్తారు. మందులను డే కేర్‌లో డ్రిప్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) ద్వారా ఇస్తారు, ఒక్కో సెషన్‌కు కొన్ని గంటలు పట్టవచ్చు. చాలా తొలి దశలో ఉండి, రిస్క్ తక్కువగా ఉన్న అండాశయ క్యాన్సర్‌కు సర్జరీ తర్వాత కీమో అవసరం లేకపోవచ్చు. మరికొన్ని తొలి దశ క్యాన్సర్లకు తక్కువ కోర్సు సరిపోతుంది. ప్రధాన కోర్సు తర్వాత, జన్యు పరీక్షల ఫలితాలను బట్టి కొంతమందికి మాత్రలు లేదా టార్గెటెడ్ డ్రిప్ రూపంలో కొనసాగే మెయింటెనెన్స్ చికిత్స ఇవ్వవచ్చు. మీ ప్లాన్ ఏమిటనేది అండాశయ క్యాన్సర్ రకం, అది ఎంత వ్యాపించింది, సర్జరీ తర్వాత ఎంత మిగిలింది, మీ సాధారణ ఆరోగ్యం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

సర్జరీ ముందా, కీమో ముందా?

అండాశయ క్యాన్సర్‌లో సర్జరీ, కీమో రెండూ ముఖ్యమే. ఏది ముందు అనేది క్యాన్సర్ ఎంత వ్యాపించింది, మీరు ఎంత ఫిట్‌గా ఉన్నారు అనే దానిపై ఆధారపడుతుంది. కనిపించే క్యాన్సర్ మొత్తాన్ని సురక్షితంగా తీసేయగలనని సర్జన్ భావిస్తే, సాధారణంగా ముందు సర్జరీ, తర్వాత కీమో. క్యాన్సర్ బాగా వ్యాపించి ఉంటే, లేదా వెంటనే పెద్ద ఆపరేషన్ చేయించుకునేంత ఆరోగ్యం లేకపోతే, వ్యాధిని చిన్నది చేయడానికి ముందుగా కొన్ని సైకిల్స్ ఇస్తారు. తర్వాత సర్జరీ, ఆ తర్వాత మిగిలిన సైకిల్స్. దీన్ని ఇంటర్వల్ సర్జరీ (interval surgery) అంటారు. అండాశయ క్యాన్సర్‌లో అనుభవం ఉన్న సర్జన్‌తో సహా గైనకాలజికల్ క్యాన్సర్ స్పెషలిస్ట్ బృందం మీ స్కాన్‌లు చూసి ఈ క్రమాన్ని నిర్ణయించాలి. మీకు ఈ క్రమం ఎందుకు ఎంచుకున్నారని అడగడం పూర్తిగా సరైనదే.

ఎక్కువగా కనిపించే రెండు సైడ్ ఎఫెక్ట్స్

మొదటిది జుట్టు రాలడం. సాధారణంగా వాడే పద్ధతుల్లో ఇది ఊహించదగినదే. మొదటి సైకిల్ తర్వాత కొన్ని వారాలకు మొదలవుతుంది, కనుబొమ్మలు, శరీరంపై వెంట్రుకలు కూడా రాలవచ్చు. చికిత్స ముగిసిన కొన్ని నెలల్లో జుట్టు మళ్లీ రావడం మొదలవుతుంది. రెండోది నరాల దెబ్బతినడం: వేళ్లు, కాలి వేళ్లలో తిమ్మిర్లు, మొద్దుబారడం, మంటలు (neuropathy). ఇది ప్రతి సైకిల్‌తో పెరుగుతూ రావచ్చు, కొన్నిసార్లు చికిత్స తర్వాత కూడా ఉండిపోవచ్చు. ప్రతి సైకిల్ తర్వాత కొన్ని రోజులు కీళ్లు, కండరాల నొప్పులు, అలసట, వికారం, ఇన్ఫెక్షన్‌ను తట్టుకునే శక్తి తగ్గడం, డ్రిప్ ఎక్కించేటప్పుడు అలర్జీ రియాక్షన్లు కూడా సాధారణమే. తిమ్మిర్లు మొదలైన వెంటనే చెప్పండి, శాశ్వత నష్టం తగ్గించడానికి మీ బృందం ప్లాన్‌లో మార్పు చేయవచ్చు.

మూడు మాటల్లో

సాధారణంగా సుమారు 6 సైకిల్స్: ప్రతి 3 వారాలకు, దాదాపు 4 నుంచి 5 నెలల పాటు. సర్జరీకి ముందా తర్వాతా: క్యాన్సర్ బాగా వ్యాపించి ఉంటే కొన్ని సైకిల్స్ ముందు రావచ్చు. జుట్టు రాలడం, తిమ్మిర్లు ముఖ్యమైనవి: రెండూ ఊహించదగినవే, తిమ్మిర్లను తొందరగా చెప్పాలి.

మీకు ఎన్ని సైకిల్స్, ఏ క్రమం సరిపోతుందో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. మీ స్కాన్‌లు, మీ సర్జికల్ బృందం దాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. మీ క్యాన్సర్ చికిత్సకు ఎలా స్పందిస్తుందో కూడా ముందే చెప్పలేదు. దాన్ని అంచనా వేయడానికి బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, స్కాన్‌లు మీ బృందానికి సహాయపడతాయి.

బ్లడ్ మార్కర్ టెస్ట్

ప్రతి సైకిల్ ముందు తరచుగా ఒక ట్యూమర్ మార్కర్ బ్లడ్ టెస్ట్ చేస్తారు. ఒక్క రిజల్ట్ కంటే, కొన్ని టెస్ట్‌లలో అది ఎటు వెళ్తోంది అనేది ముఖ్యం. క్యాన్సర్ కాకుండా వేరే కారణాల వల్ల కూడా మార్కర్ పెరగవచ్చు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ దీన్ని స్కాన్‌లు, లక్షణాలతో కలిపి చూస్తారు. కాబట్టి ఒక్క అంకె గురించి ఎక్కువగా ఆందోళన పడకండి.

వంశపారంపర్య జన్యు పరీక్ష

అండాశయ క్యాన్సర్ ఉన్న చాలామంది మహిళలకు, వంశపారంపర్యంగా వచ్చే జన్యు లోపాల కోసం బ్లడ్ టెస్ట్ సూచిస్తారు. పాజిటివ్ వస్తే మెయింటెనెన్స్ మాత్రల నిర్ణయానికి ఉపయోగపడుతుంది. కూతుళ్లు, అక్కాచెల్లెళ్లు, అన్నదమ్ములు వంటి బంధువులకూ ఇది ముఖ్యం, వారికి కూడా టెస్టింగ్, స్క్రీనింగ్ సూచించవచ్చు. ఫలితం అర్థం ఏమిటో మీ కుటుంబానికి జెనెటిక్ కౌన్సెలర్ వివరించగలరు.

కణితిపై జన్యు పరీక్షలు

బ్లడ్ టెస్ట్ నార్మల్‌గా వచ్చినా, దెబ్బతిన్న DNAను కణాలు ఎలా రిపేర్ చేస్తాయో అందులో లోపాల కోసం కణితి (ట్యూమర్) టిష్యూను కూడా పరీక్షించవచ్చు. ప్రధాన కోర్సు తర్వాత మెయింటెనెన్స్ మాత్రలు ఉపయోగపడతాయా అని నిర్ణయించడానికి ఈ ఫలితాలు సహాయపడతాయి. ఈ టెస్ట్ ఏర్పాటు చేశారా, ఫలితాలు ఎప్పుడు వస్తాయి అని అడగండి.

మెయింటెనెన్స్ చికిత్స

ప్రధాన కీమో కోర్సు తర్వాత, క్యాన్సర్‌ను అదుపులో ఉంచడానికి కొంతమంది మహిళలు కొంత కాలం మాత్రలు వేసుకుంటారు లేదా టార్గెటెడ్ డ్రిప్ తీసుకుంటారు. వీటికీ అలసట, వికారం, బ్లడ్ కౌంట్ తగ్గడం వంటి సొంత సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఉంటాయి, క్రమం తప్పకుండా బ్లడ్ టెస్ట్‌లు అవసరం. మీకు మెయింటెనెన్స్ సరిపోతుందా అని మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.

సంతానం

చాలా అండాశయ క్యాన్సర్ల చికిత్సలో రెండు అండాశయాలు, గర్భసంచి తీసేస్తారు. ఒకే అండాశయానికి పరిమితమైన చాలా తొలి దశ క్యాన్సర్ ఉన్న కొంతమంది యువతులు మరో అండాశయాన్ని, గర్భసంచిని ఉంచుకోగలగవచ్చు. పిల్లలు కావాలనుకుంటే సర్జరీకి ముందే ఈ విషయం మాట్లాడండి, ఎందుకంటే మార్గాలు ముందుగానే మీ బృందంతో కలిసి ప్లాన్ చేయాలి.

సర్జరీ వల్ల వచ్చే మెనోపాజ్

అండాశయాలు తీసేస్తే వెంటనే మెనోపాజ్ వస్తుంది: ఒంట్లో వేడి ఆవిర్లు, నిద్ర సమస్యలు, యోని పొడిబారడం, కాలక్రమేణా ఎముకలు బలహీనపడే రిస్క్. హార్మోన్ రీప్లేస్‌మెంట్ సరిపోతుందా అనేది అండాశయ క్యాన్సర్ రకాన్ని బట్టి ఉంటుంది. ఈ లక్షణాలను సురక్షితంగా ఎలా తగ్గించుకోవాలో మీ బృందం సలహా ఇవ్వగలదు.

జుట్టు రాలడాన్ని తట్టుకోవడం

కొన్ని అండాశయ క్యాన్సర్ కీమో పద్ధతుల్లో తలను చల్లబరిచే పద్ధతి (scalp cooling) అంతగా పనిచేయదు, అందుకే అది సూచించకపోవచ్చు. చాలామంది జుట్టు రాలక ముందే చిన్నగా కత్తిరించుకుని, స్కార్ఫ్, క్యాప్ లేదా విగ్ వాడతారు. కనుబొమ్మలు, కనురెప్పల వెంట్రుకలు రాలడం చాలా బాధగా అనిపించవచ్చు. నర్సుల, ఇతర మహిళల సహకారం సహాయపడుతుంది.

చేతులు, పాదాలను కాపాడుకోవడం

పాదాలు మొద్దుబారితే పడిపోయే, గమనించని గాయాలయ్యే రిస్క్ పెరుగుతుంది. ఇంట్లో కూడా సరిగ్గా సరిపోయే చెప్పులు వేసుకోండి, రోజూ పాదాలు చూసుకోండి, స్నానం నీళ్ల వేడిని మోచేతితో చూడండి, నేలపై అడ్డంకులు లేకుండా ఉంచండి. బటన్లు పెట్టుకోవడం, రాయడం, నడవడం కష్టమైతే మీ బృందానికి చెప్పండి, వారు ప్లాన్‌ను సమీక్షిస్తారు.

అలర్జీ రియాక్షన్లు

కొన్ని అండాశయ క్యాన్సర్ మందులు అలర్జీ రియాక్షన్లు కలిగించవచ్చు. కొన్ని మందులతో కొన్ని సైకిల్స్ తర్వాత ఈ రిస్క్ పెరుగుతుంది. దీన్ని తగ్గించే మందులు ముందుగానే ఇస్తారు, డ్రిప్ సమయంలో నర్సులు మిమ్మల్ని గమనిస్తారు. ముఖం వేడెక్కినట్లు, దురద, ఊపిరి ఆడకపోవడం, ఏదో బాగోలేనట్లు అనిపిస్తే వెంటనే నర్సుకు చెప్పండి.

పొట్టలో నీరు చేరడం

అండాశయ క్యాన్సర్ వల్ల పొట్టలో నీరు చేరవచ్చు. దీనివల్ల పొట్ట ఉబ్బడం, అసౌకర్యం, ఊపిరి ఆడకపోవడం, కొంచెం తినగానే కడుపు నిండినట్లు అనిపించడం జరుగుతాయి. ఇబ్బందిగా ఉంటే సన్నని ట్యూబ్‌తో ఆ నీటిని తీసేయవచ్చు. కాలక్రమేణా కీమో తరచుగా ఈ నీటిని తగ్గిస్తుంది. కానీ పొట్ట వేగంగా ఉబ్బినా, ఊపిరి ఆడకపోయినా మీ బృందానికి చెప్పండి.

క్యాన్సర్ మళ్లీ వస్తే

చికిత్స తర్వాత అండాశయ క్యాన్సర్ మళ్లీ రావచ్చు. చాలాసార్లు మళ్లీ కీమో ఇవ్వడం వీలవుతుంది. ఏ మందులు అనేది పాక్షికంగా, గత కోర్సు ముగిసి ఎంత కాలం అయింది అనే దానిపై ఆధారపడుతుంది. టార్గెటెడ్ మందులు, క్లినికల్ ట్రయల్స్, సౌకర్యంపై దృష్టి పెట్టే సంరక్షణ వంటి మార్గాలను కూడా మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.

ఖర్చు, ప్లానింగ్

ఖర్చు అనేది కీమో పద్ధతి, సైకిల్స్ సంఖ్య, సర్జరీ, జన్యు పరీక్షలు, మెయింటెనెన్స్ మాత్రలు, స్కాన్‌లపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మెయింటెనెన్స్ చికిత్స, జన్యు పరీక్షలు ఖర్చును బాగా పెంచవచ్చు. మొత్తం ప్లాన్‌కు రాతపూర్వక అంచనా అడగండి. ఇన్సూరెన్స్, ప్రభుత్వ పథకాలు, పేషెంట్ అసిస్టెన్స్ ప్రోగ్రామ్‌ల గురించి కూడా అడగండి.

తర్వాత ఏమి చేయాలి

సర్జరీ ముందా, కొన్ని సైకిల్స్ తర్వాతా అని అడగండి. వంశపారంపర్య, కణితి జన్యు పరీక్షల గురించి అడగండి. సంతానం విషయం సర్జరీకి ముందే మాట్లాడండి. తిమ్మిర్లు, పొట్ట ఉబ్బడం, జ్వరం వస్తే వెంటనే చెప్పండి.