సార్కోమాకు కీమోథెరపీ: ఎలా ఇస్తారు, ఎంత కఠినంగా ఉంటుంది

సార్కోమాకు కీమోథెరపీ ఎలా ఉంటుందనేది ప్రధానంగా సార్కోమా రకం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎముకల సార్కోమాలు, అంటే ఆస్టియోసార్కోమా (osteosarcoma), యూయింగ్ సార్కోమా (Ewing sarcoma), అలాగే పిల్లల్లో ఎక్కువగా కనిపించే రాబ్డోమయోసార్కోమా (rhabdomyosarcoma) లకు సాధారణంగా ఇంటెన్సివ్ కీమో ఇస్తారు. దీన్ని సెంట్రల్ లైన్ లేదా పోర్ట్ ద్వారా ఎక్కిస్తారు. కణితి (ట్యూమర్) చిన్నది కావడానికి, ఇప్పటికే బయటికి వ్యాపించి ఉండగల కణాలను అదుపు చేయడానికి సర్జరీకి ముందు ఇస్తారు. సర్జరీ తర్వాత కూడా కొనసాగిస్తారు. మొత్తం ప్లాన్ చాలా నెలలు సాగుతుంది. కొన్ని కోర్సులకు కొన్ని రోజులు హాస్పిటల్‌లో చేరాల్సి ఉంటుంది, ఎందుకంటే మందులను ఎక్కువ సేపు నడిచే డ్రిప్‌లుగా, అదనపు ద్రవాలతో, దగ్గరి పర్యవేక్షణలో ఇస్తారు. పెద్దవారిలో వచ్చే చాలా సాఫ్ట్ టిష్యూ సార్కోమాలకు (మెత్తటి కణజాలంలో వచ్చేవి) సర్జరీ, రేడియోథెరపీ ప్రధాన చికిత్సలు. అక్కడ కీమోను సబ్‌టైప్, కణితి సైజు, అది ఉన్న చోటు, వ్యాప్తిని బట్టి ఎంపిక చేసిన వారికే వాడతారు.

అవును, చాలా సార్కోమాలకు చికిత్స కఠినంగానే ఉంటుంది. కుటుంబం దానికి మానసికంగా, ఆచరణలో సిద్ధం కావాలి. ఒక సైకిల్‌కు, తర్వాతి సైకిల్‌కు మధ్య రోజుల్లో బ్లడ్ కౌంట్ బాగా పడిపోవడం తరచుగా జరుగుతుంది. అందుకే ఇన్ఫెక్షన్లు, రక్తం ఎక్కించడం, ముందుగా అనుకోని అడ్మిషన్లు సాధారణం. జుట్టు రాలడం, వికారం, నోటి పుండ్లు, అలసట, బరువు తగ్గడం మామూలుగా కనిపించే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్. కొన్ని మందులు గుండె, కిడ్నీలు, మూత్రాశయం లేదా వినికిడిపై ప్రభావం చూపగలవు, అందుకే చికిత్స మొత్తం రెగ్యులర్‌గా టెస్ట్‌లు చేస్తారు. సార్కోమా ఎక్కువగా టీనేజర్లు, యువతలో వస్తుంది కాబట్టి చదువు, ఉద్యోగం, పెళ్లి ప్లాన్‌లు కూడా దెబ్బతినవచ్చు. వికారం తగ్గించే మందులు, పోషకాహార సహాయం, ఫిజియోథెరపీ లాంటి మంచి సహాయక సంరక్షణ ఉంటే ప్లాన్‌ను సురక్షితంగా, సమయానికి పూర్తి చేయడంలో నిజమైన తేడా వస్తుంది. అనుభవం ఉన్న టీమ్‌లు మధ్యలో అవసరాన్ని బట్టి మందులు, సహాయాన్ని మార్చుకుంటూ వెళ్తాయి.

సంతాన సామర్థ్యం (fertility) ఇక్కడ చాలా పెద్ద విషయం. సార్కోమాకు వాడే చాలా మందులు సంతాన సామర్థ్యాన్ని తగ్గించవచ్చు లేదా పూర్తిగా పోగొట్టవచ్చు. యువకులకు వీర్యాన్ని భద్రపరచడం (sperm banking), యువతులకు అండాలు లేదా పిండాలను ఫ్రీజ్ చేయడం గురించి కీమో మొదలుపెట్టే ముందే మాట్లాడాలి. కొందరు పిల్లలకు కూడా అవకాశాలు ఉన్నాయి. సార్కోమాలు అరుదైనవి. ఆర్థోపెడిక్ లేదా సర్జికల్ ఆంకాలజిస్ట్‌లు, మెడికల్, రేడియేషన్ ఆంకాలజిస్ట్‌లు, పాథాలజిస్ట్‌లు, రేడియాలజిస్ట్‌లు కలిసి పనిచేసే అనుభవం ఉన్న సార్కోమా టీమ్ దగ్గర చికిత్స తీసుకోవడం మంచిది. వీలైతే బయాప్సీ శాంపిల్‌ను తర్వాత సర్జరీ చేయబోయే అదే స్పెషలిస్ట్ సెంటర్‌లో తీయించాలి, అప్పుడు సర్జరీలో ఆ సూది దారిని కూడా తీసేయగలరు. ఈ పేజీ సాధారణ చిత్రాన్ని మాత్రమే వివరిస్తుంది, మీ సొంత ప్లాన్‌ను కాదు. మీ సార్కోమా టీమ్ మీ రకం, ప్లాన్ చేసిన చికిత్స, అది మీకు ఏమి అర్థమో వివరిస్తుంది.

రకమే ప్లాన్‌ను నిర్ణయిస్తుంది

ఎముకల సార్కోమాలకు సాధారణంగా ఇంటెన్సివ్ కీమో అవసరం. చాలా ఇతర రకాలకు అవసరం ఉండదు.

చాలామందికి కఠినమైన చికిత్స

హాస్పిటల్ అడ్మిషన్లు, తక్కువ కౌంట్లు, దగ్గరి పర్యవేక్షణ ఉంటాయని ముందే అనుకోండి.

ముందు సంతాన సామర్థ్యాన్ని కాపాడుకోండి

చికిత్స మొదలయ్యే ముందే వీర్యం లేదా అండాలను భద్రపరచడం గురించి మాట్లాడండి.

మీకు కీమో అవసరమా, మీ శరీరం దానికి ఎలా స్పందిస్తుంది అనేది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. సార్కోమా ఒక్కో రకంలో ఒక్కోలా ఉంటుంది. సరైన నిర్ధారణకు తప్పనిసరి అయిన సార్కోమా నిపుణుల పాథాలజీ రివ్యూకు ఇది ప్రత్యామ్నాయం కూడా కాదు.

స్పెషలిస్ట్ సెంటర్ ఎందుకు ముఖ్యం?

సార్కోమాలు అరుదైనవి. మైక్రోస్కోప్‌లో ఒకేలా కనిపించే చాలా సబ్‌టైప్‌లు ఉంటాయి. అనుభవం ఉన్న పాథాలజిస్ట్ ఖచ్చితమైన రకాన్ని నిర్ధారించగలరు, ఆ రకమే చికిత్సను నిర్ణయిస్తుంది. సరిగ్గా ప్లాన్ చేయని బయాప్సీ లేదా ఆపరేషన్ వల్ల తర్వాత చేసే సర్జరీ కష్టమవుతుంది. అందుకే మీ కేసును సార్కోమా టీమ్ చూసిందా అని అడగండి.

సంతాన సామర్థ్యాన్ని కాపాడటం ఆచరణలో ఎలా?

వీర్యం భద్రపరచడానికి సాధారణంగా కొన్ని రోజులు పడుతుంది. అండాలు లేదా పిండాలను ఫ్రీజ్ చేయడానికి హార్మోన్ ఇంజెక్షన్ల కోర్సు, క్లినిక్‌కు చాలాసార్లు వెళ్లడం అవసరం. కీమో అత్యవసరంగా మొదలుపెట్టాల్సి వచ్చినప్పుడు ఇది ఎప్పుడూ సరిపోకపోవచ్చు. కొన్ని టీమ్‌లు అండాశయాలను కాపాడే మందులు కూడా ఇస్తాయి. ఏ అవకాశం చేజారకుండా ఉండాలంటే, మొదటి అపాయింట్‌మెంట్‌లోనే ఫెర్టిలిటీ స్పెషలిస్ట్‌కు రెఫర్ చేయమని అడగండి.

హాస్పిటల్ అడ్మిషన్లు

కొన్ని సార్కోమా మందులను కొన్ని రోజుల పాటు, ఎక్కువ మొత్తంలో ద్రవాలు, రక్షణ మందులతో కలిపి ఇస్తారు, అందుకు హాస్పిటల్‌లో చేరాలి. జ్వరం, తక్కువ కౌంట్లు, వికారం వల్ల ముందుగా అనుకోని అడ్మిషన్లు కూడా సాధారణం. రోగితో ఎవరు ఉంటారు, ప్రయాణం, ఉండే చోటు, ఉద్యోగం ఎలా చూసుకోవాలి అనేది కుటుంబం ముందే ప్లాన్ చేసుకోవాలి.

గుండె పరీక్షలు

సార్కోమాకు తరచుగా వాడే ఒక గ్రూప్ మందులు గుండె కండరంపై ప్రభావం చూపగలవు. చికిత్సకు ముందు సాధారణంగా గుండె స్కాన్ చేస్తారు, చికిత్స మధ్యలో మళ్లీ చేస్తారు. జీవితకాలంలో ఈ మందులను ఎంత వరకు ఇవ్వవచ్చు అనేదానికి ఒక పరిమితి ఉంది. అందుకే భవిష్యత్తులో చూసే డాక్టర్ల కోసం మీ చికిత్స రికార్డులు దాచుకోండి.

కిడ్నీలు, మూత్రాశయాన్ని కాపాడటం

కొన్ని సార్కోమా మందులు మూత్రాశయాన్ని చికాకు పెట్టవచ్చు లేదా కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. వాటితో పాటు అదనపు ద్రవాలు, ఒక రక్షణ మందు ఇస్తారు, మూత్ర, రక్త పరీక్షలు చేస్తారు. చెప్పినంత నీళ్లు తాగండి, తరచుగా మూత్రానికి వెళ్లండి. మూత్రంలో రక్తం లేదా మంట ఉంటే ఆలస్యం చేయకుండా మీ టీమ్‌కు చెప్పండి.

వినికిడి, నరాలు

కొన్ని సార్కోమాలకు వాడే కొన్ని మందులు వినికిడిపై ప్రభావం చూపవచ్చు, లేదా చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు (neuropathy) తేవచ్చు. ముఖ్యంగా పిల్లలు, టీనేజర్లకు వినికిడి పరీక్షలు చేయించవచ్చు. వినికిడి, బ్యాలెన్స్ లేదా స్పర్శలో ఏ మార్పు వచ్చినా చెప్పండి. సమస్య శాశ్వతం కాకముందే కొన్నిసార్లు చికిత్సను సురక్షితంగా మార్చగలరు.

ఆహారం, బరువు

ఇంటెన్సివ్ కీమో వల్ల తరచుగా వికారం, రుచి మారడం, నోటి పుండ్లు, ఆకలి తగ్గడం వచ్చి బరువు తగ్గుతుంది. తక్కువ మొత్తంలో తరచుగా తినడం, ప్రొటీన్ ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం, సప్లిమెంట్లు సహాయపడతాయి. మొదటి నుంచే డైటీషియన్ ఉండాలి. నోటితో తినడం చాలా కష్టంగా ఉంటే కొంతకాలం ఫీడింగ్ ట్యూబ్ సూచించవచ్చు.

సర్జరీ, తిరిగి కోలుకోవడం

ఇప్పుడు చాలా ఎముకల సార్కోమాలను మెటల్ ఇంప్లాంట్లు లేదా ఎముక గ్రాఫ్ట్‌లతో కాలు లేదా చేయిని కాపాడుతూనే తీసేయగలుగుతున్నారు. కొందరికి ఇప్పటికీ అవయవాన్ని తీసేయాల్సి వస్తుంది (amputation), తర్వాత కృత్రిమ అవయవం అమరుస్తారు. సర్జరీ తర్వాత త్వరగానే ఫిజియోథెరపీ, రిహాబిలిటేషన్ మొదలై నెలల పాటు సాగుతాయి. కీమో సమయంలో, తర్వాత కదలిక, నడక, స్వతంత్రంగా ఉండటం తిరిగి పొందడానికి ఇవి సహాయపడతాయి.

రేడియోథెరపీ

యూయింగ్ సార్కోమా, కొన్ని సాఫ్ట్ టిష్యూ సార్కోమాలు, పూర్తిగా తీసేయలేని కణితులకు రేడియోథెరపీ ముఖ్యం. పరిస్థితిని బట్టి సర్జరీకి ముందు లేదా తర్వాత, కొన్నిసార్లు కీమో సైకిల్స్ మధ్యలో ఇస్తారు. సమయం ఎప్పుడు, రెండు చికిత్సల ప్రభావాలను కలిపి ఎలా చూసుకుంటారో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

ఛాతీ స్కాన్‌లు

సార్కోమా ఎక్కువగా ఊపిరితిత్తులకు వ్యాపిస్తుంది. అందుకే నిర్ధారణ సమయంలో, చికిత్స మధ్యలో, ఫాలో-అప్ మొత్తం ఛాతీ స్కాన్‌లు చేస్తారు. కొన్నిసార్లు చిన్న మచ్చలు కనిపించి, తర్వాత అవి హానిలేనివని తేలుతుంది. రాసి ఇచ్చిన రిపోర్ట్ చూసి మీరే ఒక నిర్ణయానికి రాకముందు, దాని అర్థం ఏమిటో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

చదువు, ఉద్యోగం, యువ జీవితం

సార్కోమా వచ్చేవారిలో చాలామంది టీనేజర్లు లేదా యువత. చికిత్స వల్ల కాలేజీ లేదా ఉద్యోగానికి విరామం తప్పకపోవచ్చు. టీమ్ ఇచ్చే లెటర్లు పరీక్షల ఏర్పాట్లకు లేదా సెలవుకు ఉపయోగపడతాయి. ఆన్‌లైన్‌లో స్నేహితులతో టచ్‌లో ఉండటం, తర్వాత నెమ్మదిగా తిరిగి వెళ్లేలా ప్లాన్ చేయడం ఆత్మవిశ్వాసాన్ని, భవిష్యత్తు ప్లాన్‌లను కాపాడుతుంది.

మానసిక సహాయం

సార్కోమా నిర్ధారణ, కఠినమైన చికిత్స, అవయవంలో వచ్చే మార్పులు చాలా బాధ కలిగించవచ్చు. ఆందోళన, దిగులు, శరీర రూపం గురించి బెంగ సాధారణం. కౌన్సెలర్లు, సైకాలజిస్ట్‌లు, సపోర్ట్ గ్రూప్‌లు, ఇలాంటి చికిత్స దాటిన ఇతర యువతను కలవడం రోగికి, కుటుంబానికి ఈ భావాలను తట్టుకోవడంలో సహాయపడతాయి.

దీర్ఘకాల ఫాలో-అప్

చికిత్స తర్వాత కూడా సంవత్సరాల పాటు రెగ్యులర్ చెకప్‌లు కొనసాగుతాయి. సార్కోమా తిరిగి వస్తోందా అని, గుండె, కిడ్నీలు, సంతాన సామర్థ్యం, వినికిడిపై ఆలస్యంగా వచ్చే ప్రభావాల కోసం చూస్తారు. ఏ మందులు ఇచ్చారు, ఏ పరీక్షలు కావాలి అనేది భవిష్యత్తు డాక్టర్లకు అర్థమయ్యేలా, రాసిన ట్రీట్‌మెంట్ సమ్మరీని ఇంట్లో జాగ్రత్తగా దాచుకోండి.

తర్వాత ఏమి చేయాలి?

మీ కేసును సార్కోమా టీమ్ చూసిందా, ప్లాన్‌లో కీమో ఉందా, అది ఎంత కఠినంగా ఉంటుంది, సంతాన సామర్థ్యాన్ని ఎలా కాపాడవచ్చు, చికిత్స సమయంలో ఏ లక్షణాలకు వెంటనే స్పందించాలి అని అడగండి.