లుకేమియా కీమో: ఇండక్షన్, కన్సాలిడేషన్, మెయింటెనెన్స్ దశలు

అక్యూట్ లుకేమియా (acute leukaemia)కు కీమోను ఒకే కోర్సుగా కాకుండా, ముందే ప్లాన్ చేసిన దశల్లో ఇస్తారు. మొదటి దశను ఇండక్షన్ (induction) అంటారు. ఇది తీవ్రమైన చికిత్స. రక్తం, ఎముక మజ్జ (bone marrow) నుంచి లుకేమియా కణాలను తొలగించి, సాధారణ రక్తకణాలు మళ్లీ కోలుకునేలా చేయడం దీని లక్ష్యం. తర్వాత కన్సాలిడేషన్ (consolidation) వస్తుంది, దీన్ని కొన్నిసార్లు ఇంటెన్సిఫికేషన్ అని కూడా అంటారు. టెస్ట్‌లలో ఇక కనిపించకపోయినా ఇంకా మిగిలి ఉండగల లుకేమియా కణాలను నాశనం చేయడం దీని ఉద్దేశం. కొన్ని రకాల్లో, ముఖ్యంగా అక్యూట్ లింఫోబ్లాస్టిక్ లుకేమియా (ALL)లో, ఆ తర్వాత మెయింటెనెన్స్ (maintenance) చికిత్స ఉంటుంది. ఇది తేలికపాటిది, తరచుగా ఇంట్లో వేసుకునే మాత్రలతో, ఎక్కువ కాలం కొనసాగుతుంది. క్రానిక్ లుకేమియాలను సాధారణంగా చాలా వేరుగా, తరచుగా మాత్రలతో లేదా జాగ్రత్తగా గమనిస్తూ నిర్వహిస్తారు. కాబట్టి ఇక్కడ చెప్పిన దశలు ప్రధానంగా అక్యూట్ లుకేమియాకే వర్తిస్తాయి.

హాస్పిటల్‌లో ఉండాల్సిన కాలం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు, ఇది తరచుగా కుటుంబాలను ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. ఇండక్షన్‌కు సాధారణంగా కొన్ని వారాలు అడ్మిట్ కావాల్సి వస్తుంది. ఎందుకంటే ఈ చికిత్స బ్లడ్ కౌంట్స్‌ను బాగా తగ్గిస్తుంది; ఇన్ఫెక్షన్లు, రక్తస్రావం, ఎర్ర రక్తకణాలు తగ్గడం వంటివాటికి వెంటనే చికిత్స చేయాలి. ఈ సమయంలో చాలామందికి రక్తం, ప్లేట్‌లెట్లు ఎక్కించాల్సి వస్తుంది. కన్సాలిడేషన్‌లో లుకేమియా రకం, ప్లాన్‌ను బట్టి తక్కువ రోజుల అడ్మిషన్లు మళ్లీ మళ్లీ ఉండవచ్చు, లేదా డే కేర్ విజిట్‌లు ఉండవచ్చు. మెయింటెనెన్స్ ఎక్కువగా అవుట్‌పేషెంట్‌గానే జరుగుతుంది: రెగ్యులర్ క్లినిక్ విజిట్‌లు, బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, అప్పుడప్పుడు తక్కువ రోజుల అడ్మిషన్లు. కొందరికి తర్వాత స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ ఉంటుంది, దానికి మళ్లీ హాస్పిటల్‌లో ఉండాలి. ఇండక్షన్ నుంచి మెయింటెనెన్స్ ముగిసే వరకు మొత్తం ప్లాన్ చాలా నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం సాగవచ్చు.

మీకు ఏ దశలు అవసరం, ఒక్కొక్కటి ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుంది, చికిత్స ఎంత కాలం ఉంటుంది అనేది లుకేమియా కచ్చితమైన రకం, జన్యు, ఇతర ల్యాబ్ ఫలితాలు, లుకేమియా ఎంత త్వరగా స్పందిస్తుంది, మీ వయసు, మీ సాధారణ ఆరోగ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. లుకేమియా రకం ఒకటే అయినా పిల్లలకు, టీనేజర్లకు, పెద్దలకు తరచుగా వేర్వేరు ప్లాన్‌లు ఉంటాయి. సాధారణంగా హెమటాలజిస్ట్ లేదా మెడికల్ ఆంకాలజిస్ట్ చికిత్సకు నాయకత్వం వహిస్తారు; నర్సులు, ల్యాబ్ స్పెషలిస్ట్‌లు, రక్తమార్పిడి సిబ్బందితో కలిసి పనిచేస్తారు. ఈ పేజీ లుకేమియా కీమో సాధారణ తీరును మాత్రమే వివరిస్తుంది, మీ ప్లాన్‌ను కాదు. ప్రతి దశలో మీకు ఏమి జరుగుతుంది, మధ్యలో చేసే టెస్ట్‌లు ఏమి వెతుకుతున్నాయి, సుమారుగా ఎప్పుడు ఇంటికి వెళ్లవచ్చు అనేది మీ బృందం వివరిస్తుంది.

మొదట ఇండక్షన్

మజ్జ నుంచి లుకేమియాను తొలగించడానికి ఇచ్చే తీవ్రమైన దశ.

తర్వాత కన్సాలిడేషన్

టెస్ట్‌లకు కనిపించని కణాలను నాశనం చేయడానికి ఇంకా చికిత్స.

కొన్ని రకాలకు మెయింటెనెన్స్

తేలికపాటి, ఎక్కువ కాలపు చికిత్స, తరచుగా ఇంట్లో వేసుకునే మాత్రలు.

మీకు ఏ దశలు అవసరమో, ఎంత కాలం హాస్పిటల్‌లో ఉండాలో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ లుకేమియా రకం, అది ఎలా స్పందిస్తుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చికిత్స ఎంత బాగా పనిచేస్తుందో కూడా ఇది చెప్పలేదు. టెస్ట్‌లు ఏమి చూపిస్తున్నాయో మీ హెమటాలజిస్ట్ చర్చించగలరు.

లుకేమియాలో వేర్వేరు రకాలు

అక్యూట్ మైలాయిడ్ లుకేమియా (AML), అక్యూట్ లింఫోబ్లాస్టిక్ లుకేమియా (ALL)కు వేర్వేరు ప్లాన్‌లు ఉంటాయి. అక్యూట్ ప్రోమైలోసైటిక్ లుకేమియా (APL) లాంటి కొన్ని అరుదైన రకాలకు చాలా ప్రత్యేకమైన చికిత్స ఉంటుంది, మొదటి నుంచే అత్యవసర సంరక్షణ అవసరం. లుకేమియా కణాలపై ల్యాబ్ ఫలితాలతో సహా మీ కచ్చితమైన రకం తెలుసుకోవడమే మీ ప్లాన్‌ను అర్థం చేసుకోవడంలో మొదటి అడుగు.

క్రానిక్ లుకేమియా

క్రానిక్ లుకేమియాలు సాధారణంగా నెమ్మదిగా పెరుగుతాయి. కొన్నింటికి మొదట్లో చికిత్స అవసరం లేదు, రెగ్యులర్ బ్లడ్ టెస్ట్‌లతో గమనిస్తారు. మరికొన్నింటిని ఎక్కువ కాలం వేసుకునే టార్గెటెడ్ మాత్రలతో అదుపులో ఉంచుతారు. దశలవారీ తీవ్రమైన కీమో చాలా తక్కువగా వాడతారు. కాబట్టి ఈ పేజీలోని సమాచారం క్రానిక్ రకానికి ఎలా వర్తిస్తుందో మీ బృందాన్ని అడగండి.

వెన్నెముక ద్రవంలోకి చికిత్స

కొన్ని లుకేమియాలు మెదడు, వెన్నుపాము చుట్టూ ఉండే ద్రవంలో దాక్కోగలవు. నడుము కింది భాగంలో సూది వేసే లంబార్ పంక్చర్ (lumbar puncture) ద్వారా ఆ ద్రవంలోకి మందు ఇవ్వవచ్చు. శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది కఠినమైన భద్రతా తనిఖీలతో దీన్ని చేస్తారు, సాధారణంగా చికిత్స కాలంలో చాలాసార్లు.

సెంట్రల్ లైన్‌లు

ఇండక్షన్‌లో చాలా మందులు, రక్తమార్పిడి, బ్లడ్ టెస్ట్‌లు ఉంటాయి కాబట్టి చాలామందికి సెంట్రల్ లైన్ లేదా చేతిలో ఒక లైన్ వేస్తారు. దీంతో మళ్లీ మళ్లీ సూదులు గుచ్చాల్సిన అవసరం ఉండదు. లైన్‌ను జాగ్రత్తగా శుభ్రం చేసి డ్రెస్సింగ్ మార్చాలి. దాని చుట్టూ ఎర్రబడటం, నొప్పి, జ్వరం వస్తే ఆలస్యం చేయకుండా బృందానికి చెప్పాలి.

రక్తం, ప్లేట్‌లెట్లు ఎక్కించడం

లుకేమియా, దాని చికిత్స ఎర్ర రక్తకణాలను, ప్లేట్‌లెట్లను తగ్గిస్తాయి. అందుకే ముఖ్యంగా ఇండక్షన్ సమయంలో రక్తమార్పిడి సాధారణం. బ్లడ్ బ్యాంక్ నుంచి వాడిన రక్తానికి బదులుగా దాతలను ఏర్పాటు చేయమని కుటుంబాలను తరచుగా అడుగుతారు. రక్తదానం ఎలా జరుగుతుంది, బదులు దాతలను ఎలా ఏర్పాటు చేయాలో హాస్పిటల్ బ్లడ్ బ్యాంక్ బృందం వివరించగలదు.

హాస్పిటల్‌లో ఇన్ఫెక్షన్ జాగ్రత్తలు

కౌంట్స్ బాగా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు జాగ్రత్తగా చేతులు కడుక్కోవడం, సందర్శకులను తగ్గించడం, జలుబు లేదా జ్వరం ఉన్నవారికి దూరంగా ఉండటం, బృందం చెప్పే ఆహార భద్రత సలహాలు పాటించడం ఇన్ఫెక్షన్‌ను తగ్గిస్తాయి. వార్డు నియమాలను జాగ్రత్తగా పాటించి, నర్సులు అనుమతించినవి మాత్రమే తీసుకురావడం ద్వారా కుటుంబాలు చాలా సహాయం చేయగలవు.

స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్

కొందరికి ఇండక్షన్ లేదా కన్సాలిడేషన్ తర్వాత దాత నుంచి స్టెమ్ సెల్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ సిఫార్సు చేస్తారు. అది లుకేమియా రకం, ల్యాబ్ ఫలితాలు, స్పందనపై ఆధారపడి ఉంటుంది. దాతలుగా తరచుగా ముందు అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లను పరీక్షిస్తారు. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ బృందం ప్రక్రియను వివరంగా చెబుతుంది.

పురోగతిని చూపే టెస్ట్‌లు

ఇండక్షన్ సమయంలో, తర్వాత మళ్లీ చేసే మారో టెస్ట్‌లు లుకేమియా కణాలు ఇంకా కనిపిస్తున్నాయా అని చూపిస్తాయి. మైక్రోస్కోప్‌కు కనిపించనంత తక్కువ కణాలను అతి సున్నితమైన ల్యాబ్ టెస్ట్‌లు వెతకవచ్చు. తర్వాతి దశలో చికిత్సను కొనసాగించాలా, పెంచాలా, మార్చాలా అని నిర్ణయించడానికి ఈ ఫలితాలు సహాయపడతాయి.

చికిత్సకు ముందు సంతాన సామర్థ్యం

లుకేమియా కీమో సంతాన సామర్థ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ఇండక్షన్ తరచుగా అత్యవసరంగా మొదలుపెట్టాలి కాబట్టి సమయం తక్కువగా ఉండవచ్చు. అయినా వీర్యం భద్రపరచడం (sperm banking) లేదా ఇతర మార్గాలు సాధ్యమా అని అడగడం మంచిది. ఆగలేని చికిత్సను ఆలస్యం చేయకుండా ఏది సాధ్యమో మీ బృందం చెబుతుంది.

పిల్లలు, పెద్దలు

అక్యూట్ లింఫోబ్లాస్టిక్ లుకేమియా ఉన్న పిల్లలకు సాధారణంగా ఎక్కువ కాలపు మెయింటెనెన్స్‌తో కూడిన సుదీర్ఘ ప్లాన్‌లు ఉంటాయి. పెద్దలకు వేరే ప్లాన్‌లు ఉండవచ్చు. తీవ్రమైన కోర్సులు తట్టుకోలేని వృద్ధులకు తక్కువ తీవ్రత గల చికిత్స ఇవ్వవచ్చు. ప్రతి ప్లాన్‌ను వ్యాధికే కాకుండా ఆ వ్యక్తికి సరిపోయేలా రూపొందిస్తారు.

హాస్పిటల్ దగ్గర ఉండటం, మనసుపై భారం

ఎక్కువ రోజుల అడ్మిషన్లు, తర్వాత తరచూ విజిట్‌లు కుటుంబాలపై పెద్ద భారం, ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ బయటి నుంచి వచ్చేవారికి. పేషెంట్‌తో ఎవరు ఉంటారు, కుటుంబ సభ్యులు ఎక్కడ పడుకుంటారు, ఖర్చులు ఎలా భరిస్తారు అని ముందుగా ప్లాన్ చేసుకోవడం సహాయపడుతుంది. అటెండెంట్ పాస్‌లు, బస సదుపాయాలు, ఆర్థిక కౌన్సెలింగ్ గురించి బృందాన్ని అడగండి. అకస్మాత్తుగా లుకేమియా నిర్ధారణ, ఆ తర్వాత వారాల తరబడి హాస్పిటల్ వాసం పేషెంట్లకు, కుటుంబాలకు భయాన్ని, అలసటను కలిగించవచ్చు. మనసు బాగోకపోవడం, ఆందోళన, విసుగు సాధారణం. కౌన్సెలర్లు, సపోర్ట్ గ్రూప్‌లు, రోజూ కుటుంబంతో ఫోన్‌లో మాట్లాడటం లాంటి చిన్న అలవాట్లు సహాయపడతాయి.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి

మీ లుకేమియా కచ్చితమైన రకం ఏమిటి, ఏ దశలు ప్లాన్ చేశారు, ఎంత కాలం హాస్పిటల్‌లో ఉండే అవకాశం ఉంది, ఇన్ఫెక్షన్లను ఎలా చూసుకుంటారు, ఇంటికి వెళ్లాక రాత్రి పగలు ఎవరికి ఫోన్ చేయాలి అని మీ బృందాన్ని వివరించమని అడగండి.