కడుపు, అన్నవాహిక క్యాన్సర్ కీమో: సైకిల్స్, సర్జరీ, ఆహారం

తీసేయగలిగే కడుపు క్యాన్సర్ (stomach cancer) కు కీమోథెరపీని సాధారణంగా సర్జరీ చుట్టూ ఇస్తారు: ఆపరేషన్‌కు ముందు కొన్ని సైకిల్స్, తర్వాత కొన్ని సైకిల్స్. ఒక్కో సైకిల్ తరచుగా 2 లేదా 3 వారాలు ఉంటుంది.

అంటే సాధారణంగా సర్జరీకి ముందు సుమారు 2 నుంచి 3 నెలల చికిత్స, తర్వాత దాదాపు అంతే కాలం, మధ్యలో కోలుకోవడానికి కొంత విరామం. కొన్ని పద్ధతుల్లో డ్రిప్‌తో పాటు ఇంట్లో వేసుకునే మాత్రలు కూడా ఉంటాయి. అన్నవాహిక (oesophagus) అంటే ఆహార నాళం క్యాన్సర్‌కు కూడా కీమోను అదే విధంగా సర్జరీ చుట్టూ ఇవ్వవచ్చు, లేదా సర్జరీకి ముందు సుమారు 5 వారాల పాటు రేడియోథెరపీతో కలిపి ఇవ్వవచ్చు. క్యాన్సర్ వ్యాపించి ఉంటే, కీమో ఉపయోగపడుతున్నంత కాలం, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మీరు తట్టుకోగలిగేలా ఉన్నంత కాలం సైకిల్స్ కొనసాగుతాయి.

సర్జరీకి ముందు, తర్వాత కీమో ఎందుకు?

సర్జరీకి ముందు, తర్వాత రెండుసార్లూ కీమో ఇవ్వడాన్ని పెరిఆపరేటివ్ చికిత్స (perioperative) అంటారు. ఆపరేషన్‌కు ముందు ఇచ్చే కీమో కణితి (ట్యూమర్) ని చిన్నది చేయడానికి, కనిపించకుండా వ్యాపించి ఉండే క్యాన్సర్ కణాలను తొందరగా అదుపు చేయడానికి, క్యాన్సర్ చికిత్సకు ఎలా స్పందిస్తుందో చూడటానికి ఉపయోగపడుతుంది. బ్లడ్ కౌంట్, బలం తిరిగి వచ్చాక, చివరి సైకిల్ తర్వాత కొన్ని వారాలకు సాధారణంగా సర్జరీ చేస్తారు. ఆపరేషన్ తర్వాత, మీరు తగినంత కోలుకున్నాక మిగిలిన సైకిల్స్ మొదలవుతాయి. కడుపు లేదా అన్నవాహిక పెద్ద సర్జరీ తర్వాత దీనికి కొన్ని వారాలు పట్టవచ్చు. కొంతమంది సర్జరీ తర్వాత రెండో భాగం పూర్తి చేయలేనంత బలహీనంగా ఉంటారు. ఆ నిర్ణయం బృందంతో కలిసి జాగ్రత్తగా తీసుకుంటారు. అన్నవాహిక పైభాగంలో ఉండే క్యాన్సర్లకు సర్జరీకి బదులు కీమోరేడియేషన్ ప్రధాన చికిత్స కావచ్చు.

ఆహారమే అతిపెద్ద సమస్య

కడుపు, అన్నవాహిక క్యాన్సర్‌లో పోషణ (nutrition) అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన విషయం. కణితి వల్ల తినడం, మింగడం కష్టమై చాలామంది వ్యాధి నిర్ధారణకు ముందే బరువు తగ్గి ఉంటారు. దానికి కీమో వల్ల ఆకలి తగ్గడం, రుచి మారడం, వికారం, విరేచనాలు, నోటి పుండ్లు తోడవుతాయి. సర్జరీ తర్వాత కడుపు ఎంత ఆహారం పట్టగలదో అదీ మారుతుంది. బరువు, బలం నిలుపుకుంటే చికిత్సను తట్టుకోవడానికి, ఆపరేషన్ నుంచి కోలుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. అలసట, ఇన్ఫెక్షన్‌ను తట్టుకునే శక్తి తగ్గడం, చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు (neuropathy), కొన్నిసార్లు జుట్టు పలచబడటం లేదా రాలడం కూడా సాధారణ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్. మొదటి నుంచే డైటీషియన్ మీతో ఉండాలి. కొంతమందికి కొంత కాలం పోషక డ్రింక్స్ లేదా ఫీడింగ్ ట్యూబ్ అవసరమవుతాయి. అది వెనకడుగు కాదు, ఒక సహాయం మాత్రమే.

మూడు మాటల్లో

సర్జరీకి ముందు, తర్వాత కొన్ని సైకిల్స్: తరచుగా ఆపరేషన్‌కు రెండు వైపులా సుమారు 2 నుంచి 3 నెలలు. కొన్నిసార్లు రేడియోథెరపీ కలుపుతారు: ముఖ్యంగా అన్నవాహిక క్యాన్సర్లకు సర్జరీకి ముందు. బాగా తినడం కూడా చికిత్సలో భాగమే: బరువు తగ్గడం అన్నిటికంటే ముందు శ్రద్ధ పెట్టాల్సిన సమస్య.

మీకు ఏ ప్లాన్, ఎన్ని సైకిల్స్ సరిపోతాయో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. మీ స్కాన్‌లు, టిష్యూ టెస్ట్‌లు, మీ ఫిట్‌నెస్ దాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. మీ శరీరం చికిత్సను ఎలా తట్టుకుంటుందో కూడా ముందే చెప్పలేదు. డైటీషియన్, మీ బృందం మొదటి నుంచి చివరి వరకు మీకు తోడుగా ఉంటారు.

నిర్ణయించే ముందు టెస్ట్‌లు

ప్లాన్ వేసే ముందు క్యాన్సర్ ఎంత వ్యాపించిందో చూడటానికి టిష్యూ శాంపిల్‌తో ఎండోస్కోపీ, బాడీ స్కాన్, కొన్నిసార్లు కీహోల్ ద్వారా పొట్ట లోపల చూడటం చేస్తారు. వీటికి సమయం పడుతుంది. కానీ ఉపయోగం లేని ఆపరేషన్‌ను తప్పించడానికి, సరైన క్రమం ఎంచుకోవడానికి ఇవి మీ బృందానికి సహాయపడతాయి.

గ్రోత్ ప్రొటీన్ టెస్ట్

కొన్ని కడుపు, అన్నవాహిక క్యాన్సర్ కణాలపై అదనపు గ్రోత్ ప్రొటీన్ ఉంటుంది. ఇది కనిపిస్తే, వ్యాపించిన క్యాన్సర్‌కు కీమోతో పాటు ఒక టార్గెటెడ్ మందు కలపవచ్చు. మీ టిష్యూ శాంపిల్‌పై ఈ టెస్ట్ చేశారా అని అడగండి, ఎందుకంటే ఫలితం బట్టి సూచించే చికిత్స మారవచ్చు.

ఇమ్యునోథెరపీ టెస్ట్‌లు

ఒక ఇమ్యూన్ మార్కర్ ప్రొటీన్ కోసం, లేదా DNA రిపేర్ లోపాల కోసం చేసే టిష్యూ టెస్ట్‌లు కీమోతో పాటు ఇమ్యునోథెరపీ కలపవచ్చా అని చూపిస్తాయి. ఈ ఫలితాలు ముఖ్యంగా ముదిరిన క్యాన్సర్‌కు ముఖ్యం, కానీ తొలి దశల్లో కూడా ఇప్పుడు ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఇవి మీకు వర్తిస్తాయా, ఫలితాల అర్థం ఏమిటో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.

ఇప్పటికే మింగడం కష్టంగా ఉంటే

అన్నవాహిక బాగా సన్నబడి ఉంటే, చికిత్సకు ముందు లేదా చికిత్స సమయంలో ఫీడింగ్ ట్యూబ్ గానీ, దాన్ని తెరిచి ఉంచే స్టెంట్ గానీ అవసరం కావచ్చు. కణితి చిన్నదవుతున్న కొద్దీ కీమో కొన్నిసార్లు మింగడాన్ని సులువు చేస్తుంది, కానీ అది ఖచ్చితం కాదు. మింగడం ఇంకా కష్టమైతే, ముఖ్యంగా ద్రవాలు కూడా తాగలేకపోతే, తర్వాతి విజిట్ వరకు ఆగకుండా వెంటనే చెప్పండి.

పోషక డ్రింక్స్

భోజనం సరిపోనప్పుడు సప్లిమెంట్ డ్రింక్స్ శక్తి, ప్రొటీన్ అదనంగా ఇస్తాయి. భోజనానికి బదులుగా కాకుండా, భోజనాల మధ్య కొంచెం కొంచెం తాగితే బాగా పనిచేస్తాయి. షుగర్ ఉన్నవారికి తగినవాటితో సహా, మీకు సరిపోయే డ్రింక్స్ ఏవి, రోజుకు ఎన్ని తీసుకోవాలో డైటీషియన్ సూచిస్తారు.

ఫీడింగ్ ట్యూబ్‌లు

తినడం సరిపోనప్పుడు ముక్కు ద్వారా వేసే సన్నని ట్యూబ్, లేదా సర్జరీ సమయంలో చిన్న పేగులోకి పెట్టే ట్యూబ్ ద్వారా పోషణ అందించవచ్చు. కుటుంబాలు కొన్నిసార్లు దీన్ని పరిస్థితి దిగజారుతోందనే సంకేతంగా చూస్తాయి. కానీ చాలామంది చికిత్స పూర్తి చేయడానికి, సర్జరీ నుంచి కోలుకోవడానికి ఇది ఒక ఆచరణాత్మక సహాయం.

కడుపు సర్జరీ తర్వాత తినడం

కడుపులో కొంత భాగం లేదా మొత్తం తీసేసిన తర్వాత భోజనం చిన్నగా, తరచుగా ఉండాలి. తీపి పదార్థాలు తిన్న తర్వాత కొంతమందికి కళ్లు తిరిగినట్లు, చెమటలు, వికారం అనిపిస్తాయి. దీర్ఘకాలం విటమిన్ ఇంజెక్షన్లు, ఐరన్ అవసరం కావచ్చు. మెత్తని ఆహారం నుంచి మెల్లగా మామూలు భోజనానికి మారేటప్పుడు డైటీషియన్ మీకు మార్గదర్శనం చేస్తారు.

శాకాహార ప్రొటీన్

తెలంగాణలో చాలా కుటుంబాలు శాకాహారం తింటాయి. పప్పు, రాజ్మా, శనగలు, పనీర్, పెరుగు, పాలు, సోయా, పొడి చేసిన గింజలు, తినేవారికి గుడ్లు, ఇవన్నీ ప్రొటీన్ ఇస్తాయి. ఆకలి లేనప్పుడు వీటిని కిచిడీ, ఉప్మా వంటి మెత్తని వంటకాల్లో కలిపితే తినడం సులువవుతుంది.

చల్లదనంతో వచ్చే తిమ్మిర్లు

ఈ క్యాన్సర్లకు సాధారణంగా వాడే ఒక మందు, ప్రతి సైకిల్ తర్వాత కొన్ని రోజులు చేతులు, నోరు, గొంతును చల్లదనానికి సున్నితంగా మార్చవచ్చు. ఐస్ వేసిన డ్రింక్స్, చల్లని ఆహారం వద్దు, చల్లని వస్తువులు పట్టుకునేటప్పుడు గ్లవ్స్ వేసుకోండి. సైకిల్స్ మధ్య కూడా తిమ్మిర్లు ఉంటే, లేదా రోజువారీ పనులకు ఇబ్బంది అయితే చెప్పండి.

బరువును గమనించడం

వారానికి ఒకసారి ఒకే త్రాసుపై బరువు చూసుకుని రాసిపెట్టుకోండి. మెల్లగానైనా సరే, బరువు తగ్గుతూ ఉంటే మీ బృందాన్ని లేదా డైటీషియన్‌ను సంప్రదించండి. చికిత్స తర్వాతి దశలో, అప్పటికే బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు పోయిన బరువు, బలం తిరిగి తెచ్చుకోవడం కంటే, తొందరగా జాగ్రత్త పడటం చాలా సులువు.

వయసు పైబడినవారు, బలహీనంగా ఉన్నవారు

కడుపు, అన్నవాహిక క్యాన్సర్లు పెద్దవారిలో ఎక్కువ, వారిలో చాలామంది అప్పటికే బరువు, బలం కోల్పోయి ఉంటారు. సర్జరీ, పూర్తి కీమో సురక్షితమా అని నిర్ణయించడానికి ఫిట్‌నెస్ అంచనాలు సహాయపడతాయి. తేలికైన కీమో పద్ధతులు లేదా లక్షణాలు తగ్గించడంపై దృష్టి పెట్టే చికిత్స సూచించవచ్చు. ఈ నిర్ణయాల గురించి కుటుంబంతో బహిరంగంగా మాట్లాడటం అవసరం.

ఖర్చు, ప్లానింగ్

ఖర్చు కీమో పద్ధతి, సర్జరీ, వాడితే రేడియోథెరపీ, టార్గెటెడ్ మందులు, పోషక సప్లిమెంట్లు, ఫీడింగ్ ట్యూబ్‌లు, స్కాన్‌లపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మొత్తం ప్లాన్‌కు రాతపూర్వక అంచనా అడగండి. నెలల తరబడి చికిత్స, ఆ తర్వాత కోలుకునే సమయంలో మీ కుటుంబానికి సహాయపడే ఇన్సూరెన్స్, ప్రభుత్వ పథకాల గురించి అడగండి.

తర్వాత ఏమి చేయాలి

సర్జరీకి ముందు, తర్వాత ఎన్ని సైకిల్స్ అని అడగండి. డైటీషియన్‌ను తొందరగా కలవండి. వారానికి ఒకసారి బరువు చూసుకోండి. గ్రోత్ ప్రొటీన్, ఇమ్యునోథెరపీ టెస్ట్‌ల గురించి అడగండి. మింగడంలో ఇబ్బంది వస్తే వెంటనే చెప్పండి.