పెద్దపేగు క్యాన్సర్ కీమో: సైకిల్స్, సమయం, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్

కోలన్ (పెద్దపేగు) క్యాన్సర్ సర్జరీ తర్వాత కీమోథెరపీని సాధారణంగా మూడు లేదా ఆరు నెలల పాటు ఇస్తారు. క్యాన్సర్ పేగు గోడలో ఎంత లోతుకు, గ్రంథుల్లోకి ఎంతవరకు వ్యాపించింది, ఏ మందులు ఎంచుకున్నారు అనేదాన్ని బట్టి ఇది మారుతుంది. చికిత్సను సైకిల్స్‌లో, సాధారణంగా ప్రతి రెండు లేదా మూడు వారాలకు ఒకసారి ఇస్తారు. కొన్ని షెడ్యూల్స్‌లో హాస్పిటల్‌లో డ్రిప్ (నరంలోకి ఎక్కించడం), ఆ తర్వాత ఇంట్లో ఒక రోజు లేదా కొంచెం ఎక్కువ సేపు నడిచే చిన్న పంపు ఉంటాయి. మరికొన్నింటిలో హాస్పిటల్ డ్రిప్‌తో పాటు ఇంట్లో వేసుకునే టాబ్లెట్లు కలిపి ఇస్తారు.

తక్కువ ప్రమాదం ఉన్న క్యాన్సర్ ఉన్న కొందరికి టాబ్లెట్లు మాత్రమే సరిపోతాయి, లేదా అసలు కీమో అవసరమే ఉండదు. వ్యాపించిన పెద్దపేగు క్యాన్సర్‌కు, ముందుగా ప్లాన్ చేసిన విరామాలతో సైకిల్స్ చాలా నెలలు కొనసాగవచ్చు. మీ రిపోర్ట్‌లకు ఏ షెడ్యూల్ సరిపోతుందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు.

సర్జరీకి ముందా, తర్వాతా?

కోలన్ క్యాన్సర్‌ను సాధారణంగా ముందు సర్జరీతో తీసివేస్తారు. కణజాల రిపోర్ట్‌లో అది గ్రంథుల్లోకి చేరినట్టు లేదా ఇతర ఎక్కువ ప్రమాద లక్షణాలు ఉన్నట్టు తేలితే సర్జరీ తర్వాత కీమో ఇస్తారు. కణితి (ట్యూమర్) పెద్దగా ఉన్నప్పుడు లేదా పక్క అవయవాల్లోకి పెరిగినప్పుడు అప్పుడప్పుడు కీమోను ముందుగా ఇస్తారు.

మలద్వారానికి దగ్గరగా, పేగు కింది భాగంలో వచ్చే రెక్టల్ క్యాన్సర్‌కు చికిత్స తరచుగా వేరుగా ఉంటుంది. కణితిని చిన్నదిగా చేయడానికి చాలామందికి సర్జరీకి ముందు కీమో, రేడియోథెరపీ ఇస్తారు. కొందరికి మొత్తం కీమోను ఆపరేషన్‌కు ముందే ఇస్తారు. కణితి చాలా వరకు తగ్గిపోతే, వెంటనే సర్జరీకి బదులుగా జాగ్రత్తగా గమనించడం గురించి స్పెషలిస్ట్ టీమ్‌లు కొన్నిసార్లు చర్చిస్తాయి. క్యాన్సర్ లివర్‌కు వ్యాపిస్తే, ఆ మచ్చలను తీసివేయగలిగేలా చిన్నవి చేయడానికి కీమో వాడవచ్చు.

ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ సాధారణం?

పెద్దపేగు క్యాన్సర్ కీమోలో రెండు సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (దుష్ప్రభావాలు) ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తాయి. మొదటిది వేళ్లలో, కాలి వేళ్లలో తిమ్మిర్లు, స్పర్శ తగ్గడం లేదా నొప్పి కలిగించే నరాల దెబ్బ (neuropathy). సాధారణంగా వాడే ఒక మందుతో ఇది చల్లదనం వల్ల మొదలవుతుంది — ప్రతి సైకిల్ తర్వాత కొన్ని రోజులు చల్లని వస్తువులు ముట్టుకున్నా, చల్లని నీళ్లు తాగినా చేతుల్లో, నోట్లో, గొంతులో గట్టిగా జివ్వుమనవచ్చు. ఈ లక్షణాలు కోర్స్ నడుస్తున్న కొద్దీ పెరుగుతూ, చికిత్స ముగిశాక కూడా ఉండవచ్చు.

రెండోది టాబ్లెట్ కీమోతో వచ్చే హ్యాండ్-ఫుట్ సిండ్రోమ్ — అరచేతులు, అరికాళ్లు ఎర్రబడి, నొప్పిగా ఉండి, పొట్టు రావడం. విరేచనాలు, నోటి పుండ్లు, అలసట, ఇన్ఫెక్షన్‌ను తట్టుకునే శక్తి తగ్గడం కూడా సాధారణం. జుట్టు రాలడం మాత్రం సాధారణంగా తక్కువగా ఉంటుంది. తిమ్మిర్లు పెరుగుతున్నా, చేతులు నొప్పిగా ఉన్నా ముందుగానే చెప్పండి.

మీకు కీమో అవసరమా, ఏ షెడ్యూల్ సరైనది — ఇవి ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అవి మీ కణజాల రిపోర్ట్ నిర్ణయిస్తుంది. మీ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కూడా ముందే చెప్పలేము. మీ మందులతో ఏమి వచ్చే అవకాశం ఉందో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

సర్జరీ తర్వాత ఎక్కువ ప్రమాద లక్షణాలు

క్యాన్సర్ ఎంత లోతుకు పెరిగింది, గ్రంథుల్లోకి చేరిందా, రక్తనాళాల్లోకి వ్యాపించిందా, పేగు అడ్డుపడిందా లేదా చిరిగిందా — వీటిని కణజాల రిపోర్ట్ వివరిస్తుంది. ఈ లక్షణాలు, ఎన్ని గ్రంథులను పరీక్షించారు అనేదానితో కలిపి, కీమో సిఫారసు చేయాలా, చిన్న కోర్స్ సరిపోతుందా, పెద్దది కావాలా అని నిర్ణయించడానికి మీ ఆంకాలజిస్ట్‌కు సహాయపడతాయి.

చిన్న కోర్స్, పెద్ద కోర్స్

తక్కువ ప్రమాదం ఉన్న కొన్ని కోలన్ క్యాన్సర్లకు చిన్న కోర్స్ ఇవ్వవచ్చు — దీనివల్ల శాశ్వత నరాల దెబ్బ అవకాశం తగ్గుతుంది. ఎక్కువ ప్రమాదం ఉన్న క్యాన్సర్లకు పెద్ద కోర్స్ మేలు కావచ్చు. ఇది ప్రయోజనాన్ని, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్‌ను తూచి తీసుకునే వ్యక్తిగత నిర్ణయం. కారణాన్ని వివరించమని మీ ఆంకాలజిస్ట్‌ను అడగడం మంచిది.

DNA మరమ్మతు లోపాల కోసం కణజాల పరీక్ష

దెబ్బతిన్న DNAను మరమ్మతు చేసే జన్యువుల్లో లోపాల (MMR/MSI) కోసం పెద్దపేగు క్యాన్సర్లను పరీక్షిస్తారు. ఈ లోపం ఉన్న మొదటి దశ క్యాన్సర్లు వేరుగా ప్రవర్తించవచ్చు, వాటికి కీమో అదే విధంగా అవసరం ఉండకపోవచ్చు. ఇది ఉన్న వ్యాపించిన క్యాన్సర్లకు ఇమ్యూనోథెరపీ ఇవ్వవచ్చు. ఈ ఫలితం బంధువులను ప్రభావితం చేసే వంశపారంపర్య పరిస్థితిని కూడా సూచించవచ్చు.

చల్లదనం జివ్వుమనడం నుంచి రక్షణ

సైకిల్ తర్వాతి రోజుల్లో చల్లని వస్తువులు పట్టుకునేటప్పుడు గ్లోవ్స్ వేసుకోండి, ఐస్ పానీయాలు, చల్లని ఆహారం మానండి, చల్లని గాలిలో నోరు, ముక్కు కప్పుకోండి, ఏసీ విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండండి. ఈ చర్యలు ఇబ్బందిని తగ్గిస్తాయి కానీ కోర్స్ నడుస్తున్న కొద్దీ పేరుకుపోయే నరాల దెబ్బను ఆపవు.

నరాల దెబ్బ పెరిగినప్పుడు

సైకిల్స్ మధ్యలో కూడా తిమ్మిర్లు ఉంటే, లేదా బటన్లు పెట్టుకోవడం, రాయడం, నడవడం కష్టమైతే మీ టీమ్‌కు చెప్పండి. కారణమైన మందును తగ్గించి లేదా ఆపి, మిగతా వాటిని కొనసాగించవచ్చు. మీ చికిత్సను మీరే మార్చుకోవద్దు, కానీ లక్షణాలను దాచవద్దు — ముందుగా చేసే మార్పులు శాశ్వత దెబ్బను పరిమితం చేయగలవు.

చేతులు, కాళ్ల సంరక్షణ

టాబ్లెట్ కీమో వాడేటప్పుడు చేతులు, కాళ్లకు తరచుగా మాయిశ్చరైజర్ రాయండి, వేడి నీళ్లు, బిగుతు చెప్పులు, రాపిడి మానండి, వీలైనప్పుడు కాళ్లకు విశ్రాంతి ఇవ్వండి. ఎరుపు, నొప్పి లేదా పొట్టు ముందుగానే చెప్పండి. మీ టీమ్ క్రీములు సూచించవచ్చు లేదా టాబ్లెట్లకు విరామం ఇవ్వవచ్చు. ప్లాన్‌లో ఏదైనా మార్పు అవసరమా అనేది వాళ్లే నిర్ణయిస్తారు.

మొదలుపెట్టే ముందు ఒక బ్లడ్ టెస్ట్

కొద్దిమందిలో ఒక వంశపారంపర్య మార్పు (DPD లోపం) వల్ల పెద్దపేగు క్యాన్సర్ మందులు కొన్నింటిని శరీరం బయటకు పంపడం చాలా కష్టమై, తీవ్రమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వస్తాయి. చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు ఒక బ్లడ్ టెస్ట్ సూచించవచ్చు. ఈ పరీక్ష మీకు సిఫారసు చేస్తారా, అందుబాటులో ఉందా అని మీ టీమ్‌ను అడగండి.

ఇంట్లో పంపుతో జీవించడం

కొన్ని షెడ్యూల్స్‌లో ఒక చిన్న పంపును పౌచ్‌లో ఒక రోజు లేదా కొంచెం ఎక్కువ సేపు మోసుకోవాలి. దాన్ని పొడిగా ఉంచండి, గొట్టం లాగకండి, నిద్రలో భద్రంగా ఉంచుకోండి, ఇచ్చిన స్పిల్ సూచనలు పాటించండి. దాన్ని సురక్షితంగా తీసివేయడానికి మీరు యూనిట్‌కు వెళ్తారు, లేదా నర్సు ఇంటికి వస్తారు.

స్టోమాతో కీమో

విరేచనాలు స్టోమా నుంచి వచ్చే పరిమాణాన్ని త్వరగా పెంచి, శరీరంలో నీరు తగ్గేలా (dehydration) చేయవచ్చు. దాహం, కళ్లు తిరగడం, ముదురు రంగు మూత్రం గమనించండి, ద్రవాలు ఎక్కువగా తాగండి. బ్యాగ్‌లు, చర్మ సంరక్షణ, ఆహారం గురించి మీ స్టోమా నర్సు సలహా ఇవ్వగలరు. పరిమాణం ఒక్కసారిగా పెరిగినా, లేచి నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరిగినా మీ టీమ్‌కు తెలియాలి.

క్యాన్సర్ లివర్‌కు వ్యాపించినప్పుడు

కొందరిలో లివర్‌లో ఉన్న పెద్దపేగు క్యాన్సర్ మచ్చలను సర్జరీతో తీసివేయవచ్చు — కొన్నిసార్లు కీమోతో వాటిని చిన్నవి చేసిన తర్వాత. ఈ మార్గాన్ని తోసిపుచ్చే ముందు స్పెషలిస్ట్ లివర్ సర్జన్ స్కాన్‌లను చూడాలి. ఇంకా జరగకపోతే మీ ఆంకాలజిస్ట్ ఉమ్మడి సమీక్ష ఏర్పాటు చేయగలరు.

వ్యాపించిన క్యాన్సర్‌కు జన్యు పరీక్షలు

వ్యాపించిన పెద్దపేగు క్యాన్సర్‌లో, కొన్ని టార్గెటెడ్ మందులను కీమోకు కలపవచ్చా అని నిర్ణయించే జన్యు మార్పుల (RAS, BRAF) కోసం కణితిని పరీక్షిస్తారు. ఈ పరీక్షలు చేశారా అని అడగండి — ఫలితాలు ఏ కలయిక సిఫారసు చేస్తారో, ప్లాన్ ఎలా ఉంటుందో మార్చగలవు.

ఖర్చు, ప్లానింగ్

ఖర్చు షెడ్యూల్, సైకిల్స్ సంఖ్య, ఇంటి పంపులు, టాబ్లెట్లు, టార్గెటెడ్ మందులు, స్కాన్‌లపై ఆధారపడి ఉంటుంది. టార్గెటెడ్ మందులు ఖర్చును గణనీయంగా పెంచుతాయి. మొత్తం కోర్స్‌కు రాతపూర్వక అంచనా అడగండి. చికిత్స నెలల్లో మీ కుటుంబానికి సహాయపడగల ఇన్సూరెన్స్, ప్రభుత్వ పథకాల గురించి అడగండి.

ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి

మీ కణజాల రిపోర్ట్ తీసుకోండి. మీ కోర్స్ ఎంతకాలం, సర్జరీకి ముందా తర్వాతా అని అడగండి. చల్లదనం జాగ్రత్తలు నేర్చుకోండి. తిమ్మిర్లు లేదా చేతుల నొప్పి ముందుగానే చెప్పండి.