థైరాయిడ్ క్యాన్సర్: కీమో ఎందుకు చాలా అరుదుగా అవసరం

థైరాయిడ్ క్యాన్సర్‌కు కీమోథెరపీ చాలా అరుదుగా మాత్రమే వాడతారు. ఎక్కువగా కనిపించే పాపిల్లరీ (papillary), ఫాలిక్యులర్ (follicular) థైరాయిడ్ క్యాన్సర్లకు సాధారణంగా థైరాయిడ్ గ్రంథిలో కొంత భాగాన్ని లేదా మొత్తాన్ని సర్జరీతో తీసేస్తారు. తర్వాత చాలాసార్లు రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ చికిత్స, థైరాయిడ్ హార్మోన్ టాబ్లెట్లు ఇస్తారు. మెడుల్లరీ (medullary) థైరాయిడ్ క్యాన్సర్‌కు ప్రధానంగా సర్జరీ చేస్తారు, వ్యాపించి ఉంటే టార్గెటెడ్ థెరపీ టాబ్లెట్లు ఇస్తారు. కీమోను ఎక్కువగా అనాప్లాస్టిక్ (anaplastic) థైరాయిడ్ క్యాన్సర్‌కు, అంటే అరుదైన, వేగంగా పెరిగే రకానికి, రేడియోథెరపీతో కలిపి ఇవ్వవచ్చు. మామూలు చికిత్సల తర్వాత కూడా పెరుగుతూనే ఉన్న ఇతర థైరాయిడ్ క్యాన్సర్లకు అప్పుడప్పుడు వాడతారు. మీకు థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ అని చెప్పి, కీమో గురించి భయపడుతుంటే, మీ ప్లాన్‌లో అసలు కీమో ఉందా అని మీ టీమ్‌ను నేరుగా అడగండి.

చాలా థైరాయిడ్ క్యాన్సర్లకు కీమోకు బదులు రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ వాడటానికి కారణం ఉంది. థైరాయిడ్ కణాలు సహజంగానే రక్తం నుంచి అయోడిన్‌ను గ్రహిస్తాయి. చాలా పాపిల్లరీ, ఫాలిక్యులర్ క్యాన్సర్ కణాలు ఈ లక్షణాన్ని కోల్పోవు. రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్‌ను క్యాప్సూల్ లేదా ద్రవంగా మింగినప్పుడు, శరీరంలో ఎక్కడ ఉన్నా థైరాయిడ్ కణజాలం, థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ కణాలే దాన్ని ఎక్కువగా తీసుకుంటాయి. అలా రేడియేషన్ నేరుగా వాటికే చేరుతుంది, ఇతర అవయవాలు చాలావరకు సురక్షితంగా ఉంటాయి. మామూలు కీమో మందులు మాత్రం నెమ్మదిగా పెరిగే ఈ థైరాయిడ్ క్యాన్సర్లపై సాధారణంగా బాగా పనిచేయవు. మెడుల్లరీ, అనాప్లాస్టిక్ క్యాన్సర్ కణాలు అయోడిన్‌ను గ్రహించవు, కాబట్టి వాటికి రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ ఉపయోగపడదు. అందుకే టీమ్ వాటికి పూర్తిగా వేరే విధంగా చికిత్స చేస్తుంది.

కొన్ని సందర్భాల్లో మాత్రమే కీమో లేదా ఇతర మందులు అవసరం అవుతాయి: అనాప్లాస్టిక్ థైరాయిడ్ క్యాన్సర్; వ్యాపించి, ఇక రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్‌ను గ్రహించని క్యాన్సర్లు; సర్జరీ, రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్, రేడియోథెరపీ తర్వాత కూడా పెరుగుతూ లేదా సమస్యలు తెస్తూ ఉన్న క్యాన్సర్లు. అప్పుడు కూడా, కణితి కణజాలంపై జన్యు పరీక్షలు చేసి ఎంచుకునే టార్గెటెడ్ టాబ్లెట్లనే ఇప్పుడు మామూలు కీమో మందుల కంటే చాలా ఎక్కువగా వాడుతున్నారు. ఎండోక్రైన్ సర్జన్, ఎండోక్రైనాలజిస్ట్, న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ స్పెషలిస్ట్, మెడికల్ లేదా రేడియేషన్ ఆంకాలజిస్ట్ తరచుగా ఒకే టీమ్‌గా కలిసి చికిత్స ప్లాన్ చేస్తారు. ఈ పేజీ సాధారణ చిత్రాన్ని మాత్రమే వివరిస్తుంది, మీ సొంత ప్లాన్‌ను కాదు. మీకు ఏ చికిత్సలు ఎందుకు కావాలి, ఫాలో-అప్ బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, స్కాన్‌లు ఎలా ఉంటాయో మీ టీమ్ వివరిస్తుంది.

కీమో అరుదు

చాలా థైరాయిడ్ క్యాన్సర్లకు ఎప్పుడూ కీమో అవసరం రాదు.

బదులుగా రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్

థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ కణాలు అయోడిన్‌ను గ్రహిస్తాయి, కాబట్టి చికిత్స నేరుగా వాటికే చేరుతుంది.

కొన్ని సందర్భాల్లోనే అవసరం

ముఖ్యంగా అనాప్లాస్టిక్ క్యాన్సర్‌కు, లేదా చికిత్సకు స్పందించడం మానేసిన క్యాన్సర్లకు.

మీకు ఏ చికిత్సలు అవసరమో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ రకం, వ్యాప్తి, మీ టెస్ట్‌ల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ శరీరం చికిత్సకు ఎలా స్పందిస్తుందో కూడా ఇది ఊహించలేదు. మీ ఎండోక్రైనాలజిస్ట్, ఆంకాలజిస్ట్ మీ రిపోర్ట్‌లను వివరించగలరు.

థైరాయిడ్ హార్మోన్ టాబ్లెట్లు

థైరాయిడ్ తీసేసిన తర్వాత, గ్రంథి తయారు చేసే హార్మోన్‌ను ఈ టాబ్లెట్లు భర్తీ చేస్తాయి. కొన్ని క్యాన్సర్లు పెరగకుండా ఆపడానికి కూడా సహాయపడవచ్చు. సాధారణంగా జీవితాంతం వేసుకోవాలి. మీ డాక్టర్ సాధారణంగా ఇలా చెబుతారు: వీటిని మీ అంతట మీరు ఎప్పుడూ ఆపవద్దు, డోస్ మార్చవద్దు. రెగ్యులర్ బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, మీకు ఎలా అనిపిస్తోంది అనేదాన్ని బట్టి డాక్టరే డోస్ సర్దుబాటు చేస్తారు.

తక్కువ అయోడిన్ ఆహారం

రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్‌కు ముందు కొద్దికాలం అయోడిన్ ఉప్పు, సముద్ర ఆహారం, పాల ఉత్పత్తులు, గుడ్డు పచ్చసొన, కొన్ని ప్రాసెస్డ్ ఆహారాలు మానేయమని చెప్పవచ్చు. దీంతో థైరాయిడ్ కణాలు చికిత్సను ఎక్కువగా గ్రహిస్తాయి. మన ఇంటి వంటకు సరిపోయే ఆహార జాబితాను, ఎప్పటి నుంచి మొదలుపెట్టాలో మీ టీమ్ ఇస్తుంది.

ఇంట్లో రేడియేషన్ జాగ్రత్తలు

రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ తర్వాత కొద్దిపాటి రేడియేషన్ లాలాజలం, చెమట, మూత్రం ద్వారా బయటికి వెళ్తుంది. కొద్దికాలం ఒంటరిగా పడుకోవడం, పిల్లలు, గర్భిణీలకు దగ్గరగా ఉండకపోవడం, వేరే పాత్రలు వాడటం, టాయిలెట్‌ను రెండుసార్లు ఫ్లష్ చేయడం లాంటివి చెప్పవచ్చు. విభాగం వారు రాతపూర్వక సూచనలు ఇస్తారు.

రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ ప్రభావాలు

చాలామందికి బాగానే ఉంటుంది. కొందరికి మెడ నొప్పిగా లేదా వాపుగా అనిపించడం, నోరు ఎండిపోవడం, రుచి మారడం, లాలాజల గ్రంథులు వాయడం ఉండవచ్చు. మీ టీమ్ చెప్పినట్టు పుల్లని మిఠాయిలు చప్పరించడం, నీళ్లు బాగా తాగడం సహాయపడవచ్చు. అరుదుగా, మళ్లీ మళ్లీ చికిత్స తీసుకుంటే బ్లడ్ కౌంట్లు లేదా సంతాన సామర్థ్యంపై ప్రభావం ఉండవచ్చు.

రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ పనిచేయడం మానేస్తే?

కొన్ని థైరాయిడ్ క్యాన్సర్లు క్రమంగా అయోడిన్‌ను గ్రహించే శక్తిని కోల్పోతాయి. అప్పుడు మళ్లీ రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ ఇచ్చినా ఉపయోగం ఉండే అవకాశం తక్కువ. క్యాన్సర్ నెమ్మదిగా పెరుగుతుంటే గమనిస్తూ ఉండటం, లేదా పెరుగుతున్న భాగాలకు, నొప్పి లాంటి ఇబ్బంది పెట్టే లక్షణాలకు టార్గెటెడ్ టాబ్లెట్లు, సర్జరీ లేదా రేడియోథెరపీని మీ టీమ్ సూచించవచ్చు.

టార్గెటెడ్ టాబ్లెట్లు

థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ కణాలు పెరగడానికి సహాయపడే సంకేతాలను టార్గెటెడ్ టాబ్లెట్లు అడ్డుకుంటాయి. కొన్నింటిని కణితిపై జన్యు పరీక్షల తర్వాత ఎంచుకుంటారు. వీటి వల్ల బీపీ పెరగడం, విరేచనాలు, అలసట, అరచేతులు, అరికాళ్లపై చర్మ మార్పులు, బరువు తగ్గడం రావచ్చు. అందుకే చికిత్స మొత్తం మీ ఆంకాలజిస్ట్‌తో రెగ్యులర్ చెకప్‌లు అవసరం.

మెడుల్లరీ క్యాన్సర్, కుటుంబం

కొన్ని మెడుల్లరీ థైరాయిడ్ క్యాన్సర్లు వంశపారంపర్యంగా వచ్చే జన్యు మార్పు (mutation) వల్ల కుటుంబాల్లో కనిపిస్తాయి. సాధారణంగా జన్యు పరీక్ష చేయిస్తారు, దగ్గరి బంధువులకు కూడా చేయవచ్చు. ఆ జన్యు మార్పు ఉన్న పిల్లలకు, భవిష్యత్తులో క్యాన్సర్ రాకుండా ముందుగానే థైరాయిడ్ తీసేయమని సూచించవచ్చు.

అనాప్లాస్టిక్ థైరాయిడ్ క్యాన్సర్

అనాప్లాస్టిక్ థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ చాలా వేగంగా పెరుగుతుంది, అత్యవసర స్పెషలిస్ట్ చికిత్స అవసరం. కొందరికి టార్గెటెడ్ చికిత్స సహాయపడవచ్చు కాబట్టి కణజాలంపై జన్యు పరీక్షలు త్వరగా చేస్తారు. కీమో, రేడియోథెరపీని కలిపి ఇవ్వవచ్చు. ఊపిరి, మింగడం, ఆహారం, సౌకర్యం గురించిన సంరక్షణను మొదటి నుంచే దానితో పాటు ప్లాన్ చేస్తారు.

ఫాలో-అప్‌లో బ్లడ్ టెస్ట్‌లు

పాపిల్లరీ లేదా ఫాలిక్యులర్ క్యాన్సర్ చికిత్స తర్వాత, క్యాన్సర్ తిరిగి వస్తోందా అని చూడటానికి థైరోగ్లోబులిన్ (thyroglobulin) అనే బ్లడ్ టెస్ట్ వాడతారు, ఎందుకంటే దాన్ని థైరాయిడ్ కణజాలం మాత్రమే తయారు చేస్తుంది. మెడుల్లరీ క్యాన్సర్‌కు కాల్సిటోనిన్ (calcitonin), మరో బ్లడ్ మార్కర్ వాడతారు. ఇవి ఎంత తరచుగా చేయాలో మీ టీమ్ చెబుతుంది.

మెడ అల్ట్రాసౌండ్, స్కాన్‌లు

థైరాయిడ్ ఉన్న చోటును, మెడలోని గ్రంథులను రెగ్యులర్ మెడ అల్ట్రాసౌండ్ స్కాన్‌లతో చూస్తారు. బ్లడ్ టెస్ట్ విలువలు పెరిగితే అయోడిన్ స్కాన్, CT స్కాన్ లేదా PET-CT చేయవచ్చు. ప్రతి విజిట్‌కు పాత రిపోర్ట్‌లు తీసుకెళ్లండి, అప్పుడు కాలక్రమంలో వచ్చిన మార్పులను ఖచ్చితంగా పోల్చగలరు.

గర్భం, సంతాన సామర్థ్యం

రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ చికిత్స సమయంలో మహిళలు గర్భంతో ఉండకూడదు, పాలు ఇస్తూ ఉండకూడదు. చికిత్స తర్వాత బిడ్డ కోసం ప్రయత్నించే ముందు కొన్ని నెలలు ఆగమని సాధారణంగా చెబుతారు. పురుషులకు కూడా ఆగమని చెప్పవచ్చు. సమయం సరిగ్గా చర్చించడానికి, గర్భం గురించి మీ ప్లాన్‌లను చికిత్సకు ముందే టీమ్‌కు చెప్పండి.

సర్జరీ తర్వాత కాల్షియం

థైరాయిడ్ పక్కనే కాల్షియంను నియంత్రించే చిన్న గ్రంథులు ఉంటాయి. సర్జరీ వాటిపై ప్రభావం చూపవచ్చు. కాల్షియం తగ్గితే జలదరింపు, కండరాలు పట్టేయడం వస్తాయి, సాధారణంగా మొదటి కొన్ని రోజుల్లో. కొంతకాలం, కొన్నిసార్లు ఎక్కువ కాలం, కాల్షియం, విటమిన్ D టాబ్లెట్లు అవసరం కావచ్చు. ఎంత కావాలో రెగ్యులర్ బ్లడ్ టెస్ట్‌లు చెబుతాయి.

తర్వాత ఏమి చేయాలి?

మీకు ఏ రకం థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ ఉంది, రేడియోయాక్టివ్ అయోడిన్ ప్లాన్‌లో ఉందా, కీమో లేదా టార్గెటెడ్ టాబ్లెట్లు ఎప్పుడైనా అవసరం అవుతాయా, ఫాలో-అప్ బ్లడ్ టెస్ట్‌లు, స్కాన్‌లు ఎలా ఉంటాయి అని మీ టీమ్‌ను అడగండి.