కీమో మందులు
జెమ్సిటబిన్ (Gemcite, Gemtaz, Oncogem): చికిత్సలో ఏమి ఆశించాలి
జెమ్సిటబిన్ చాలా క్యాన్సర్లలో వాడే కీమో మందు. డే కేర్లో చిన్న ఇన్ఫ్యూజన్గా ఇస్తారు, చాలామంది అదే రోజు ఇంటికి వెళ్తారు. జెమ్సిటబిన్ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో ఎక్కువగా కనిపించేవి డోస్ తర్వాత కొన్ని గంటల్లో వచ్చే జ్వరం, ఒళ్లు నొప్పులు, నీరసం. ఇవి మందు ప్రభావమే, సాధారణంగా 24 గంటల్లో తగ్గుతాయి. అయినా జ్వరం వచ్చిన రోజే బృందానికి చెప్పాలి. వికారం సాధారణంగా తక్కువ, జుట్టు ఎక్కువగా రాలదు.
సూటిగా సమాధానం
జెమ్సిటబిన్ అంటే ఏమిటి, ఎలా ఇస్తారు?
జెమ్సిటబిన్ (Gemcitabine) అనేది చాలా రకాల క్యాన్సర్లలో వాడే కీమోథెరపీ మందు. దీన్ని డే కేర్లో ఇన్ఫ్యూజన్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) ద్వారా ఇస్తారు. ప్రతి డోస్ తర్వాత కొన్ని గంటల్లో చాలామందికి జ్వరం, ఒళ్లు నొప్పులు, నీరసం లాంటి ఫ్లూ లాంటి లక్షణాలు వస్తాయి. ఇవి ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల కాదు, మందు వల్లే వస్తాయి. సాధారణంగా 24 గంటల్లో తగ్గిపోతాయి.
ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది?
జెమ్సిటబిన్ ఒక యాంటీమెటబోలైట్ (antimetabolite). అంటే క్యాన్సర్ కణాలు తమ DNAను కాపీ చేసుకునే తీరును దెబ్బతీసే రకం కీమో. ప్యాంక్రియాస్ క్యాన్సర్, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ (non-small-cell lung cancer), మూత్రాశయం (bladder) క్యాన్సర్, బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్, అండాశయ (ovarian) క్యాన్సర్ సహా చాలా క్యాన్సర్లలో దీన్ని వాడతారు.
చికిత్స రోజు ఎలా ఉంటుంది?
డే కేర్లో నరంలోకి డ్రిప్ ద్వారా ఇస్తారు. ఇన్ఫ్యూజన్ సాధారణంగా సుమారు 30 నిమిషాలు పడుతుంది. చాలామంది అదే రోజు ఇంటికి వెళ్లిపోతారు, రాత్రి హాస్పిటల్లో ఉండాల్సిన అవసరం ఉండదు.
బ్రాండ్ పేర్లు
భారతదేశంలో ఇది Gemcite, Gemtaz, Oncogem లాంటి చాలా బ్రాండ్ పేర్లతో దొరుకుతుంది. బ్రాండ్ ఏదైనా, లోపల ఉండే మందు ఒక్కటే.
జెమ్సిటబిన్ డాక్టర్ రాసిస్తేనే ఇచ్చే కీమో మందు. స్పెషలిస్ట్ ఆంకాలజీ బృందం పర్యవేక్షణలో, హాస్పిటల్ లేదా డే కేర్లోనే తయారు చేసి ఇస్తారు. ఈ పేజీలోని సమాచారంతో చికిత్స మొదలుపెట్టడం, మార్చడం, ఆపడం చేయకూడదు. ఆ నిర్ణయాలు మీ ఆంకాలజిస్ట్వే.ఫ్లూ లాంటి లక్షణాలు
జెమ్సిటబిన్ తర్వాత జ్వరం, ఒళ్లు నొప్పులు ఎందుకు వస్తాయి — ఇది ఇన్ఫెక్షనా?
జ్వరం, చలి, కండరాల నొప్పులు, ఒళ్లంతా నీరసం — ఈ ఫ్లూ లాంటి లక్షణాలు జెమ్సిటబిన్తో తరచుగా కనిపించే, గుర్తించిన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్. ఇవి సాధారణంగా ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత కొన్ని గంటల్లో మొదలై, 24 గంటల్లో వాటంతట అవే తగ్గుతాయి.
ఇది మందు ప్రభావమే
ఇది మందు నేరుగా చూపే ప్రభావం. ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతం కాదు, శరీరం చికిత్సను తిరస్కరిస్తోందనడానికి సంకేతమూ కాదు. కీమో పనిచేయడం ఆగిపోయిందని కూడా దీని అర్థం కాదు.
కానీ ఇంట్లో తేడా గుర్తించలేరు
కీమో సమయంలో జ్వరం తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గడం వల్ల వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల కూడా రావచ్చు. అది వేరే పరిస్థితి, ఇంకా అత్యవసరం. అందుకే జ్వరం వచ్చిన రోజే మీ బృందానికి చెప్పండి. అది ఏ రకమో వాళ్లు నిర్ణయిస్తారు. ఇంట్లో మీరే తేడా చెప్పడానికి ప్రయత్నించవద్దు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిజ్వరం తక్కువగానే ఉన్నట్టు అనిపించినా, అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. ఇది మందు వల్ల వచ్చే ఫ్లూ లాంటి ప్రభావం కావచ్చు, లేదా తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గి వచ్చిన ఇన్ఫెక్షన్ కావచ్చు. రెండోది వెంటనే పరీక్షించి చికిత్స చేయాల్సినది. మీ బృందాన్ని త్వరగా చేరుకోలేకపోతే దగ్గరలోని హాస్పిటల్ ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, మీరు కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నారని చెప్పండి.
జ్వరం తగ్గించే మాత్ర వేసుకునే ముందే బృందాన్ని అడగండి. జ్వరం దాగిపోతే ఇన్ఫెక్షన్ కోసం చేయాల్సిన పరీక్ష ఆలస్యం కావచ్చు.
మీ సైడ్ ఎఫెక్ట్ షీట్లో
సైడ్ ఎఫెక్ట్ షీట్లోని పదాలకు అర్థం ఏమిటి?
- ఎముక మజ్జ పనితీరు తగ్గడం (Myelosuppression)
- మందు కొంతకాలం ఎముక మజ్జ రక్తకణాలు తయారు చేసే సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది. అందుకే ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ కౌంట్ చెక్ చేస్తారు. కౌంట్ మరీ తగ్గితే చికిత్స వాయిదా వేయవచ్చు లేదా మార్చవచ్చు.
- ఫ్లూ లాంటి లక్షణాలు (Flu-like syndrome)
- ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత కొన్ని గంటల్లో జ్వరం, చలి, కండరాల నొప్పులు, నీరసం. జెమ్సిటబిన్తో ఇది మందు నేరుగా చూపే ప్రభావం, ఇన్ఫెక్షన్కు శరీరం చూపే ప్రతిచర్య కాదు.
- ప్లేట్లెట్లు తగ్గడం (Thrombocytopenia)
- ప్లేట్లెట్ కౌంట్ మామూలు కంటే తక్కువగా ఉండటం. దీనివల్ల సులువుగా కమిలిపోవడం, రక్తస్రావం కావడం జరగవచ్చు. ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్ట్తో చికిత్స కొనసాగించడం సురక్షితమా అని చూస్తారు.
- మూత్రంలో ప్రోటీన్ (Proteinuria)
- మూత్రంలో ప్రోటీన్ కనిపించడం. చికిత్స సమయంలో అప్పుడప్పుడు మూత్ర పరీక్ష చేయవచ్చు. చాలావరకు తక్కువ స్థాయిలోనే ఉంటుంది, కానీ కిడ్నీ పనితీరుతో పాటు దీన్ని కూడా గమనిస్తారు.
- వాపు (Oedema)
- సాధారణంగా కాళ్లలో లేదా ముఖం చుట్టూ వాపు. అపాయింట్మెంట్ల మధ్య కొత్తగా వాపు వచ్చినా, ఎక్కువవుతున్నా బృందానికి చెప్పండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
జెమ్సిటబిన్ ఒక్కటే ఇచ్చినప్పుడు సాధారణంగా పూర్తిగా జుట్టు రాలదు. నరంలోకి ఇచ్చే చాలా ఇతర కీమో మందులతో పోలిస్తే ఇది పెద్ద తేడా. మీ రెజిమెన్లో (మందుల కలయిక) జెమ్సిటబిన్తో పాటు వేరే మందులు కూడా ఉంటే, జుట్టు రాలే అవకాశం కలిపిన మందులపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి మీ ఆంకాలజిస్ట్ను ప్రత్యేకంగా అడగండి.
ఎవరికి సరిపడదు
జెమ్సిటబిన్ ఎవరికి ఇవ్వరు?
జెమ్సిటబిన్ అందరికీ సరిపడదు. మీ వ్యాధి నిర్ధారణ, బ్లడ్ రిపోర్ట్లు, అవయవాల పనితీరు, మొత్తం ఆరోగ్యం చూసి ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు.
సాధారణంగా ఇవ్వని వారు
చికిత్సకు ముందే బ్లడ్ కౌంట్ బాగా తక్కువగా ఉండి, ఎముక మజ్జ పనితీరు తీవ్రంగా తగ్గినవారికి ఇవ్వరు. కిడ్నీ పనితీరు బాగా దెబ్బతిన్నవారికి ఇవ్వరు, ఎందుకంటే జెమ్సిటబిన్ ప్రధానంగా కిడ్నీల ద్వారానే బయటకు వెళ్తుంది. లివర్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నవారికి, గర్భిణులకు (పెరుగుతున్న శిశువుకు హాని చేస్తుంది), పాలిస్తున్న తల్లులకు, ఈ మందుతో అలర్జీ ఉన్నవారికి కూడా ఇవ్వరు.
జాగ్రత్త అవసరమైనవారు
కిడ్నీ లేదా లివర్ ఒక మోస్తరుగా దెబ్బతిన్నవారు, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి ఉన్నవారు, ఇంతకుముందు ఛాతీకి రేడియేషన్ తీసుకున్నవారి విషయంలో జాగ్రత్త అవసరం. జెమ్సిటబిన్ ఊపిరితిత్తులపై రేడియేషన్ ప్రభావాలకు సున్నితత్వం పెంచగలదు. ఈ మందు సూచించే ముందు ఆంకాలజిస్ట్ మీ పూర్తి చరిత్రను చూస్తారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
జెమ్సిటబిన్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
జెమ్సిటబిన్తో జుట్టు రాలుతుందా?
జెమ్సిటబిన్ ఒక్కటే ఇచ్చినప్పుడు ఎక్కువగా జుట్టు రాలడం సాధారణం కాదు. జుట్టు కొంచెం పలచబడవచ్చు, కానీ చాలామందికి జుట్టు ఉంటుంది. చాలా క్యాన్సర్లలో జెమ్సిటబిన్ను వేరే మందులతో కలిపి ఇస్తారు. అప్పుడు సమాధానం కలిపిన మందులపై ఆధారపడుతుంది. మీకు సరైన అంచనా కావాలంటే జెమ్సిటబిన్ గురించి మాత్రమే కాకుండా, మీ రెజిమెన్ మొత్తానికి జుట్టు రాలే అవకాశం గురించి ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండి.
ప్రతి ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత ఎంత ఇబ్బందిగా ఉంటుంది?
చాలామంది ఊహించిన దానికంటే జెమ్సిటబిన్ను బాగానే తట్టుకుంటారు. వికారం వచ్చినా సాధారణంగా తక్కువ నుంచి మోస్తరుగా ఉంటుంది, చాలామందికి తినడం, రోజువారీ పనులకు అడ్డు రాదు. ఎక్కువగా కనిపించేది ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత కొన్ని గంటల్లో ఫ్లూ లాంటి నీరసం, కొంచెం జ్వరం. అది తర్వాతి రోజు ఉదయానికి తగ్గుతుంది. అవసరమైతే బృందం వికారం తగ్గించే మందులు ఇస్తుంది, లక్షణాలు ఇబ్బంది పెడితే ప్లాన్ మారుస్తుంది.
ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత జ్వరం వచ్చింది — హాస్పిటల్కు వెళ్లాలా?
జ్వరం తక్కువగా అనిపించినా అదే రోజు మీ ఆంకాలజీ బృందానికి ఫోన్ చేయండి. జెమ్సిటబిన్ తర్వాత జ్వరానికి రెండు కారణాలు ఉండవచ్చు: మందు వల్ల ఆశించే ఫ్లూ లాంటి ప్రభావం, లేదా తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గి వచ్చిన ఇన్ఫెక్షన్. రెండోదానికి వెంటనే పరీక్ష, చికిత్స అవసరం. ఇంట్లో మీరు గానీ, మీ కుటుంబం గానీ వీటి తేడా సరిగ్గా చెప్పలేరు. బృందాన్ని త్వరగా చేరుకోలేకపోతే దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లి, కీమో తీసుకుంటున్నారని చెప్పండి.
ఒళ్లు నొప్పులకు పారాసెటమాల్ వేసుకోవచ్చా?
పారాసెటమాల్తో సహా ఫ్లూ లాంటి లక్షణాలకు ఏ మందు వేసుకునే ముందైనా మీ ఆంకాలజీ బృందాన్ని అడగండి. అది సరైనదే కావచ్చు. కానీ జ్వరానికి మందు వేసే ముందే మీ ఉష్ణోగ్రత బృందానికి తెలియాలి. జ్వరం దాగిపోతే, ఇన్ఫెక్షన్ కోసం బృందం చేయాల్సిన పరీక్ష ఆలస్యం అవుతుంది. కొన్ని బృందాలు మీతో మాట్లాడిన తర్వాతే వేసుకోమంటాయి. సాధారణ సలహా కంటే మీ బృందం ప్రత్యేకంగా చెప్పినదే పాటించండి.
చికిత్స సమయంలో బ్లడ్ టెస్ట్లు ఎంత తరచుగా చేస్తారు?
ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ కౌంట్, కిడ్నీ పనితీరు, లివర్ పనితీరు చెక్ చేస్తారు. ఇది మామూలు జాగ్రత్త మాత్రమే కాదు. జెమ్సిటబిన్ ఎముక మజ్జ తయారీని నేరుగా తగ్గిస్తుంది, కిడ్నీలు దాన్ని బయటకు పంపుతాయి. అందుకే ప్రతి డోస్ ఇవ్వడం సురక్షితమా అని ఈ ఫలితాలే నిర్ణయిస్తాయి. కౌంట్ మరీ తక్కువగా ఉంటే తర్వాతి డోస్ వాయిదా వేయవచ్చు లేదా మార్చవచ్చు. రెండూ సాధారణ సర్దుబాట్లే, చికిత్స విఫలమైందని కాదు.
చికిత్స సమయంలో పనికి వెళ్లవచ్చా, బయట తిరగవచ్చా?
జెమ్సిటబిన్ తీసుకుంటూ చాలామంది చురుగ్గానే ఉంటారు. ప్రధానంగా జాగ్రత్త పడాల్సినవి ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాతి రోజులు, అప్పుడు ఫ్లూ లాంటి నీరసం ఎక్కువగా ఉంటుంది. బ్లడ్ కౌంట్ అత్యంత తక్కువగా ఉండే రోజుల్లో రద్దీ ప్రదేశాలు, జబ్బుపడిన వారికి దూరంగా ఉండమని బృందం చెప్పవచ్చు. మీ రోజువారీ జీవితంపై ఎంత ప్రభావం ఉంటుందనేది డోస్, షెడ్యూల్, మీ శరీరం స్పందనపై ఆధారపడుతుంది. మీ సైకిల్లో కౌంట్ ఎప్పుడు తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉందో అడిగి, ఆ రోజులకు తగ్గట్టు ప్లాన్ చేసుకోండి.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Gemcitabine Hydrochloride
- MedlinePlus — Drugs, Herbs and Supplements
- Cancer Research UK — Cancer drugs A to Z list
- Macmillan Cancer Support — Treatments and drugs
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.