కీమో మందులు
ఇరినోటెకాన్ (Irinotel): రెండు రకాల విరేచనాలు, రెండు వేర్వేరు స్పందనలు
ఇరినోటెకాన్ విరేచనాలు చాలా ఇతర కీమో మందులతో వచ్చేలా ఉండవు. ఇవి రెండు వేర్వేరు కారణాలతో, రెండు వేర్వేరు సమయాల్లో వస్తాయి, ఒక్కోదానికి ఒక్కో విధంగా స్పందించాలి. ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో వచ్చేవాటిని బృందం అక్కడే అదుపు చేస్తుంది. రోజుల తర్వాత వచ్చేవి కొన్ని గంటల్లో తీవ్రమవుతాయి, మొదలైన రోజే చర్య అవసరం. మీకు ఏ రకం వచ్చిందో గుర్తించడమే మొదటి, అత్యంత ముఖ్యమైన అడుగు. జుట్టు రాలడం కూడా సాధారణం.
ఈ పేజీలో
- ఇరినోటెకాన్ (Irinotel) అంటే ఏమిటి?
- ఇరినోటెకాన్ వల్ల రెండు రకాల విరేచనాలు ఎందుకు వస్తాయి?
- ముందుగా వచ్చే విరేచనాలకు, ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలకు తేడా ఏమిటి?
- ఆలస్యంగా విరేచనాలు మొదలైతే ఏమి చేయాలి?
- ఇరినోటెకాన్ వల్ల జుట్టు ఎందుకు రాలుతుంది?
- ఇరినోటెకాన్ గురించి ఇంకా ఏమి తెలుసుకోవాలి?
- ఇరినోటెకాన్ ఎవరికి సరిపడదు?
- ఇరినోటెకాన్ విరేచనాలు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
ఇరినోటెకాన్ (Irinotel) అంటే ఏమిటి?
ఇరినోటెకాన్ (Irinotecan), భారతదేశంలో Irinotel అనే పేరుతో దొరికే కీమోథెరపీ మందు. దీనివల్ల రెండు వేర్వేరు రకాల విరేచనాలు వస్తాయి. ముందుగా వచ్చే విరేచనాలు ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో లేదా వెంటనే వస్తాయి. ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలు కొన్ని రోజుల తర్వాత మొదలవుతాయి, వాటి కారణం వేరు. ఒక్కో రకానికి ఒక్కో విధంగా స్పందించాలి. ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలు త్వరగా తీవ్రమవుతాయి.
ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఇరినోటెకాన్ camptothecin కుటుంబానికి చెందిన మందు. క్యాన్సర్ కణాలు DNAను కాపీ చేసుకుని విభజన చెందడానికి అవసరమైన topoisomerase I అనే ఎంజైమ్ను ఇది అడ్డుకుంటుంది.
ఎలా ఇస్తారు, దేనికి వాడతారు?
డే కేర్ కీమో యూనిట్లో ఇన్ఫ్యూజన్ (నరంలోకి ఎక్కించడం) ద్వారా ఇస్తారు. ఎక్కువగా పెద్దపేగు, మలద్వార (colorectal) క్యాన్సర్లో వాడతారు. మీ రెజిమెన్లో (మందుల కలయిక) ఆంకాలజిస్ట్ దీన్ని వేరే మందులతో కలిపి ఇవ్వవచ్చు.
ఇరినోటెకాన్ డాక్టర్ రాసిస్తేనే ఇచ్చే మందు. స్పెషలిస్ట్ ఆంకాలజీ పర్యవేక్షణలో నరంలోకి ఇన్ఫ్యూజన్గా మాత్రమే ఇస్తారు. ఆన్లైన్లో చదివిన దాని ఆధారంగా గానీ, మీ చికిత్స బృందం సలహా లేకుండా గానీ దీన్ని మొదలుపెట్టడం, మార్చడం, ఆపడం జరగదు.రెండు రకాల విరేచనాలు
ఇరినోటెకాన్ వల్ల రెండు రకాల విరేచనాలు ఎందుకు వస్తాయి?
కీమో మందుల్లో ఇరినోటెకాన్ ప్రత్యేకం. ఇది రెండు వేర్వేరు కారణాలతో, రెండు వేర్వేరు సమయాల్లో విరేచనాలు కలిగిస్తుంది.
ముందుగా వచ్చే విరేచనాలు
ఇవి ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో లేదా మొదటి 24 గంటల్లో వస్తాయి. ఇది cholinergic ప్రభావం. అంటే ఇరినోటెకాన్ కొంతసేపు పేగులకు వెళ్లే నరాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. తరచుగా చెమటలు, పొట్టలో మెలిపెట్టే నొప్పి, ముక్కు కారడం కూడా ఉంటాయి. దీన్ని మీ బృందం అక్కడికక్కడే అదుపు చేయగలదు.
ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలు
ఇవి ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత 24 గంటలు దాటాక, కొన్నిసార్లు కొన్ని రోజుల తర్వాత మొదలవుతాయి. ఇరినోటెకాన్ శరీరంలో మారి ఏర్పడే చురుకైన రూపం SN-38 పేగు లోపలి పొరను నేరుగా దెబ్బతీయడం వల్ల ఇవి వస్తాయి. కొన్ని గంటల్లోనే ఎక్కువవుతాయి. మొదలైన రోజే మీరు చర్య తీసుకోవాల్సిన రకం ఇదే — చూద్దాంలే అని ఆగే రకం కాదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిపక్కపక్కన
ముందుగా వచ్చే విరేచనాలకు, ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలకు తేడా ఏమిటి?
ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలు
ఆలస్యంగా విరేచనాలు మొదలైతే ఏమి చేయాలి?
బృందం చెప్పినట్టు లోపెరమైడ్ మొదలుపెట్టండి
ఇంటికి పంపే ముందే మీ ఆంకాలజీ బృందం లోపెరమైడ్ గురించి ప్రత్యేక సూచనలు ఇస్తుంది. ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత 24 గంటలు దాటాక వచ్చే మొదటి పలుచని విరేచనం నుంచే ఆ ప్లాన్ పాటించండి. ఎక్కువవుతుందేమో చూద్దాం అని ఆగవద్దు.
నీళ్లు తాగుతూనే ఉండండి
ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలతో శరీరంలో నీరు త్వరగా తగ్గిపోతుంది. రోజంతా నీళ్లు, ORS ద్రావణం, లేదా పలుచని ద్రవాలు కొంచెం కొంచెంగా తాగండి. దాహం వేసే వరకు ఆగవద్దు.
ఏమి జరుగుతోందో రాసుకోండి
ఎప్పుడు మొదలైంది, ఎన్నిసార్లు అవుతోంది, రక్తం, జిగురు, జ్వరం, పొట్ట నొప్పి ఉన్నాయా అని గమనించండి. ఫోన్లోనే మీ పరిస్థితిని బృందం సరిగ్గా అంచనా వేయడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
అదే రోజు బృందానికి ఫోన్ చేయండి
ఆలస్యంగా విరేచనాలు మొదలైన రోజే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి, తర్వాతి అపాయింట్మెంట్ వరకు కాదు. మలంలో రక్తం ఉన్నా, ద్రవాలు కడుపులో నిలవకపోయినా, జ్వరం ఉన్నా, తిరిగి ఫోన్ కోసం ఆగకుండా హాస్పిటల్కు వెళ్లండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
మలంలో రక్తం లేదా జిగురు కనిపించినా, ఏ ద్రవమూ కడుపులో నిలవకపోయినా, విరేచనాలతో పాటు జ్వరం ఉన్నా, మొదటి నుంచే విరేచనాలు చాలా తీవ్రంగా ఉన్నా నేరుగా హాస్పిటల్కు వెళ్లండి. ఈ సంకేతాలు ఉంటే నరంలోకి సెలైన్ లేదా వెంటనే పరీక్ష అవసరం కావచ్చు, అది ఆగలేనిది.
చికిత్స సైకిల్లో ఎప్పుడైనా జ్వరం వస్తే అదే రోజు డాక్టర్ చూడాలి. రాత్రంతా ఆగవద్దు. మీ బృందాన్ని చేరుకోలేక, చాలా అనారోగ్యంగా అనిపిస్తే దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
జుట్టు రాలడం
ఇరినోటెకాన్ వల్ల జుట్టు ఎందుకు రాలుతుంది?
ఇరినోటెకాన్ క్యాన్సర్ కణాలపైనే కాదు, శరీరంలో వేగంగా విభజన చెందే కణాలన్నింటిపై ప్రభావం చూపుతుంది. వెంట్రుకల కుదుళ్లు వేగంగా విభజన చెందుతాయి. అందుకే జుట్టు రాలడం ఈ మందుతో సాధారణం.
ఎప్పుడు మొదలవుతుంది, మళ్లీ వస్తుందా?
సాధారణంగా మొదటి ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత కొన్ని వారాలకు మొదలవుతుంది. తల, కనుబొమలు, కనురెప్పలు, ఒంటిపై వెంట్రుకలు రాలవచ్చు. చాలామందికి చికిత్స ముగిసిన తర్వాత జుట్టు మళ్లీ వస్తుంది, మొదట్లో దాని తీరు కొంచెం వేరుగా ఉండవచ్చు.
ముందుగానే బృందానికి చెప్పండి
చికిత్సలో కనిపించే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్లో జుట్టు రాలడం చాలా బాధ కలిగించేది కావచ్చు. ముందుగానే బృందానికి చెప్పండి. సహాయం అందుబాటులో ఉంది, ఇది ఇరినోటెకాన్ చికిత్సలో గుర్తించిన భాగమే.
ఇంకా తెలుసుకోవాల్సినవి
ఇరినోటెకాన్ గురించి ఇంకా ఏమి తెలుసుకోవాలి?
ఇన్ఫెక్షన్ను తట్టుకునే శక్తి తగ్గుతుందా?
అవును. ఇరినోటెకాన్ వల్ల తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గవచ్చు (neutropenia). దాంతో ఇన్ఫెక్షన్లు తీవ్రమవుతాయి. NCCN, ASCO మార్గదర్శకాలు కీమో సమయంలో జ్వరాన్ని అత్యవసర పరిస్థితిగా చూస్తాయి. మిమ్మల్ని ఆందోళనపెట్టే జ్వరం, లేదా బృందం చెప్పిన స్థాయి దాటిన ఉష్ణోగ్రత ఉంటే అదే రోజు చూపించాలి. బృందానికి ఫోన్ చేయండి లేదా వెంటనే హాస్పిటల్కు వెళ్లండి.
మొదలుపెట్టే ముందు జన్యు పరీక్ష ఎందుకు?
కొంతమందిలో UGT1A1 అనే ఎంజైమ్ను నియంత్రించే జన్యువులో మార్పు ఉంటుంది. ఈ ఎంజైమ్ SN-38ను విడగొడుతుంది. UGT1A1 పని తక్కువగా ఉన్నవారిలో చురుకైన మందు ఎక్కువగా ఉండి, తీవ్రమైన విరేచనాలు, తెల్ల రక్తకణాలు బాగా తగ్గడం ప్రమాదం ఎక్కువ. ముందే పరీక్షిస్తే మీకు సురక్షితమైన పద్ధతిని ఆంకాలజిస్ట్ ఎంచుకోగలరు.
వికారం, వాంతుల సంగతి?
ఇరినోటెకాన్తో వికారం, వాంతులు సాధారణం. బృందం రాసిన వికారం తగ్గించే మందులతో సాధారణంగా అదుపులో ఉంటాయి. ఇన్ఫ్యూజన్ తర్వాత మొదటి కొన్ని రోజుల్లో వికారం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మీ మందు పనిచేయకపోతే బృందానికి చెప్పండి. వేరే మందులు ఉన్నాయి, ఎక్కువ వాంతులతో మీరు ఒంటరిగా ఇబ్బంది పడాల్సిన అవసరం లేదు.
మొదలుపెట్టే ముందు బృందానికి ఏమి చెప్పాలి?
ఇప్పటికే ఉన్న లివర్ సమస్యలు, ఇంతకుముందు కీమోతో తీవ్రమైన విరేచనాలు వచ్చాయా, గర్భం లేదా పాలివ్వడం, మీరు వాడుతున్న ప్రతి మందు, సప్లిమెంట్ — ఆయుర్వేద, నాటు మందులతో సహా — ఆంకాలజిస్ట్కు చెప్పండి. కొన్ని మందులు కీమోతో కనిపించని విధంగా పరస్పర ప్రభావం చూపుతాయి. సురక్షితంగా ప్లాన్ చేయడానికి బృందానికి ఈ సమాచారం కావాలి.
ఎవరికి సరిపడదు
ఇరినోటెకాన్ ఎవరికి సరిపడదు?
ఇరినోటెకాన్ అందరికీ సరిపడదు. సాధారణంగా కింది వారికి ఇవ్వరు.
లివర్, పేగు సమస్యలు
లివర్ పనితీరు బాగా తగ్గినవారు, ముఖ్యంగా బిలిరుబిన్ బాగా పెరిగినవారు — ఈ మందును లివర్ ప్రాసెస్ చేస్తుంది, లివర్ సరిగ్గా పనిచేయకపోతే విషప్రభావం ఎలా ఉంటుందో ఊహించలేం. పేగు పూర్తిగా లేదా దాదాపు పూర్తిగా మూసుకుపోయినవారు, తీవ్రమైన పేగు వాపు వ్యాధి (inflammatory bowel disease) చురుకుగా ఉన్నవారు కూడా ఇందులో ఉంటారు.
ఇతర పరిస్థితులు
గర్భిణులు, పాలిస్తున్న తల్లులు, చికిత్స మొదలయ్యే సమయానికి బ్లడ్ కౌంట్ చాలా తక్కువగా ఉన్నవారు, కీమోను తట్టుకోలేనంత బలహీనంగా ఉన్నవారికి కూడా సాధారణంగా ఇవ్వరు.
UGT1A1 జన్యు మార్పు ఉంటే
UGT1A1 ఎంజైమ్ తక్కువగా పనిచేసే జన్యు మార్పు (*28 అని పిలిచే variant) ఉన్నవారికి ఇరినోటెకాన్తో తీవ్రమైన విషప్రభావం ప్రమాదం ఎక్కువ. దీని అర్థం మందు అసలు వాడలేరని కాదు, కానీ చికిత్స ప్లాన్ మారుతుంది. ప్రతి సందర్భంలోనూ అర్హతను ఆంకాలజిస్ట్ నిర్ణయిస్తారు, సాధారణ నియమం కాదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఇరినోటెకాన్ విరేచనాలు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి కుటుంబాలు అడిగే ప్రశ్నలు
ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో విరేచనాలు వస్తే ఏదో తప్పు జరుగుతోందా?
లేదు. ఇరినోటెకాన్ ఇన్ఫ్యూజన్ సమయంలో లేదా మొదటి కొన్ని గంటల్లో వచ్చే విరేచనాలు తెలిసిన cholinergic ప్రభావం. మందు కొంతసేపు పేగులకు వెళ్లే నరాలపై ప్రభావం చూపడం వల్ల వస్తాయి. ఇది తీవ్రమైన ప్రతిచర్యకు సంకేతం కాదు, చికిత్స ఆపాల్సిన అవసరమూ లేదు. మీ బృందం దీన్ని గుర్తించి అప్పటికప్పుడే మందు ఇవ్వగలదు. మీ రికార్డులో నమోదు కావడానికి తప్పకుండా చెప్పండి.
ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలు సాధారణంగా ఎంతకాలం ఉంటాయి?
ఆలస్యంగా వచ్చే విరేచనాలు కొన్ని రోజులు ఉండవచ్చు. కనిపించిన మొదటి రోజే బృందం ఇచ్చిన చికిత్స మొదలుపెడితే తగ్గే అవకాశం ఎక్కువ. ఒక రోజు చికిత్స తర్వాత కూడా మెరుగవకపోతే, లేదా ఎక్కువవుతుంటే, అదే పద్ధతిని ఒంటరిగా కొనసాగించకుండా బృందానికి ఫోన్ చేయండి. తగ్గని ఆలస్య విరేచనాలను ఇంట్లోనే ఎక్కువ రోజులు నిర్వహించడం కాదు, మళ్లీ అంచనా వేయాల్సినవిగా ASCO మార్గదర్శకాలు చూస్తాయి.
ఫోన్ చేయడం కాకుండా ఎప్పుడు హాస్పిటల్కు వెళ్లాలి?
మలంలో రక్తం లేదా జిగురు ఉన్నా, ఏ ద్రవమూ కడుపులో నిలవకపోయినా, విరేచనాలతో పాటు జ్వరం ఉన్నా, మొదటి నుంచే చాలా తీవ్రంగా ఉన్నా నేరుగా హాస్పిటల్కు వెళ్లండి. ఈ సంకేతాలు ఉంటే నరంలోకి సెలైన్ లేదా వెంటనే పరీక్ష అవసరం కావచ్చు, అది సురక్షితంగా ఆగలేనిది. బృందాన్ని చేరుకోలేక చాలా అనారోగ్యంగా అనిపిస్తే దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
ఇరినోటెకాన్ ముగిశాక జుట్టు మళ్లీ వస్తుందా?
చాలామందికి వస్తుంది. చివరి చికిత్స తర్వాత కొన్ని వారాల నుంచి నెలల్లో జుట్టు మళ్లీ పెరగడం మొదలవుతుంది. మొదట్లో దాని తీరు లేదా రంగు వేరుగా ఉండవచ్చు. కొందరికి జుట్టు ఉంగరాలుగా లేదా ముందు కంటే వేరే మందంతో వస్తుంది. జుట్టు రాలడం మిమ్మల్ని బాధపెడుతుంటే బృందానికి చెప్పండి. ఇది చికిత్సలో గుర్తించిన భాగం, సహాయం అందుబాటులో ఉంది, మీరు ఒంటరిగా భరించాల్సిన అవసరం లేదు.
బృందానికి చెప్పకుండా మెడికల్ షాపులో విరేచనాల మందు కొని వేసుకోవచ్చా?
మీ చికిత్స బృందం చెప్పిన మందునే వాడండి. ఆలస్యంగా విరేచనాలు మొదలైన రోజే వారికి ఫోన్ చేయండి. ఇరినోటెకాన్ వల్ల వచ్చే ఆలస్య విరేచనాలు కొన్ని గంటల్లోనే తీవ్రమవుతాయి. అవి మొదలయ్యాయని బృందానికి తెలిస్తేనే, ఆ సమయంలో ఇంట్లో నిర్వహించడం మీకు సురక్షితమా అని వాళ్లు అంచనా వేయగలరు. చెప్పకుండా మీరే నిర్వహిస్తే ఆ అంచనా ఆలస్యమవుతుంది, సురక్షితమైన మార్గాలు తగ్గిపోతాయి.
లోపెరమైడ్తో విరేచనాలు తగ్గకపోతే ఏమవుతుంది?
లోపెరమైడ్ సహాయపడకపోతే అదే రోజు బృందానికి ఫోన్ చేయండి. శరీరంలో నీటి స్థాయి, బ్లడ్ కౌంట్ చెక్ చేయడానికి మిమ్మల్ని చూడాల్సి రావచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో నరంలోకి సెలైన్ అవసరమవుతుంది. తర్వాతి ఇరినోటెకాన్ డోస్ మార్చాలా అని కూడా బృందం చూడవచ్చు. త్వరగా చెబితే వారికి ఎక్కువ మార్గాలు ఉంటాయి. కొన్ని రోజులుగా అదుపులో లేని విరేచనాలను నిర్వహించడం చాలా కష్టం.
CION మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు. మీ కీమో ప్రణాళికను ట్యూమర్ బోర్డు కలిసి చూస్తుంది.
రెజిమెన్ ఎంపిక నుంచి ప్రతి సైకిల్కు ముందు బ్లడ్ టెస్టులు, సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మానిటరింగ్ వరకు — మీ కేసును CION స్పెషలిస్టుల ప్యానెల్ కలిసి సమీక్షిస్తుంది.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
Dr. Vinay Mamidala
MBBS, MS(General Surgery), M.Ch(Surgical Oncology), FMAS, FARIS(Ongoing)
Dr. Vajja Sandeep Kumar
MBBS, MS (General Surgery), DrNB (Surgical Oncology), FALS Oncology
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Irinotecan Hydrochloride
- MedlinePlus — Drugs, Herbs and Supplements
- Cancer Research UK — Cancer drugs A to Z list
- Macmillan Cancer Support — Treatments and drugs
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
ఇప్పటివరకు ఏం తేలిందో చెప్పండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.