నిర్ధారణ & టెస్టులు
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ CT స్కాన్: ఏం చూపిస్తుంది, తర్వాత ఏం జరుగుతుంది?
బయాప్సీలో పెద్దపేగు క్యాన్సర్ (కోలన్ క్యాన్సర్) నిర్ధారణ అయిన తర్వాత, ఛాతీ, కడుపు, పెల్విస్ CT స్కాన్ ప్రామాణిక స్టేజింగ్ టెస్ట్. క్యాన్సర్ పేగు గోడను దాటి పెరిగిందా, లింఫ్ నోడ్స్, కాలేయం, ఊపిరితిత్తులు లేదా కడుపు లోపలి పొరకు చేరిందా అని ఇది చూపిస్తుంది. ముందు సర్జరీనా, ముందు కీమోథెరపీనా అని నిర్ణయించడంలో ఈ ఫలితం సహాయపడుతుంది. కానీ ఇది ఒక్కటే చివరి స్టేజ్ను ఇవ్వలేదు.
ఈ పేజీలో
- పెద్దపేగు క్యాన్సర్ బయటపడ్డాక CT స్కాన్ ఎందుకు చేస్తారు?
- స్టేజింగ్ CT లో రేడియాలజిస్ట్ ఏమేం చూస్తారు?
- స్టేజింగ్ CT స్కాన్కు ఎలా సిద్ధం కావాలి?
- CT లో కనిపించిన దాన్ని బట్టి తర్వాత ఏం జరుగుతుంది?
- CT గురించి కుటుంబాలు నమ్మే మూడు విషయాలు, అసలు నిజం
- ఈ పేజీ మీకు ఏం చెప్పలేదు?
- పెద్దపేగు క్యాన్సర్లో CT స్కాన్ గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
సూటిగా సమాధానం
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ బయటపడ్డాక CT స్కాన్ ఎందుకు చేస్తారు?
క్యాన్సర్ ఏ రకమైనదో బయాప్సీ చెబుతుంది. అది శరీరంలో ఎక్కడెక్కడ ఉందో CT స్కాన్ చెబుతుంది. స్టేజింగ్ CT ఒకే సిట్టింగ్లో ఛాతీ, కడుపు, పొత్తికడుపు (పెల్విస్) — మూడు భాగాలనూ చూస్తుంది. అవయవాలు, రక్తనాళాలు స్పష్టంగా కనిపించడానికి సిరలోకి కాంట్రాస్ట్ డై (రంగు మందు) ఇంజెక్ట్ చేస్తారు. క్యాన్సర్ పేగు గోడను దాటి పెరిగిందా, లింఫ్ నోడ్స్ (గ్రంథులు), కాలేయం, ఊపిరితిత్తులు, లేదా పెరిటోనియం (కడుపు లోపలి పొర) కు వ్యాపించిందా అని ఈ స్కాన్ చూస్తుంది. మూడు భాగాలనూ ఎందుకు స్కాన్ చేస్తారో ఛాతీ, కడుపు, పెల్విస్ — మూడూ ఎందుకు అనే పేజీ వివరిస్తుంది.
CT ఫలితం వల్ల ఏం మారుతుంది?
క్యాన్సర్ పెద్దపేగుకు, దాని దగ్గరలోని గ్రంథులకు మాత్రమే పరిమితమైనట్టు కనిపిస్తే, సాధారణంగా ముందుగా సర్జరీ చేస్తారు. పక్కనే ఉన్న వేరే అవయవంలోకి పెరిగి ఉంటే, ఆపరేషన్కు ముందే కీమోథెరపీ ఇవ్వాలా అని ట్యూమర్ బోర్డు (స్పెషలిస్టుల బృందం కలిసి నిర్ణయించే సమావేశం) ఆలోచించవచ్చు. కాలేయంలో లేదా ఊపిరితిత్తుల్లో మచ్చలు కనిపిస్తే, ప్లాన్ మళ్లీ మారుతుంది. అలాంటి మచ్చల్లో కొన్నింటిని ఇప్పటికీ సర్జరీతో తొలగించవచ్చు.
CT ఏం చేయదు?
స్టేజింగ్ CT క్యాన్సర్ను నిర్ధారించదు. ఆ పని బయాప్సీ చేస్తుంది. ఇది స్క్రీనింగ్ (లక్షణాలు లేనప్పుడు చేసే పరీక్ష) టెస్ట్ కూడా కాదు. CT కొలనోగ్రఫీ అనేది వేరే స్కాన్. ఇంకా నిర్ధారణ కానివారిలో పెద్దపేగు లోపలి భాగాన్ని చిత్రించడానికి దాన్ని ప్రత్యేకంగా రూపొందించారు.
CT ఇచ్చేది మొదటి స్టేజ్. దాన్ని క్లినికల్ స్టేజ్ అంటారు. చివరి స్టేజ్ సర్జరీ తర్వాత ల్యాబ్ నుంచి వస్తుంది.స్కాన్ను చదవడం
స్టేజింగ్ CT లో రేడియాలజిస్ట్ ఏమేం చూస్తారు?
స్కాన్లను చదివే డాక్టర్ను రేడియాలజిస్ట్ అంటారు. వారు నాలుగు భాగాలను వరుసగా పరిశీలిస్తారు. ఒక్కో భాగం మీ చికిత్స గురించి ఒక్కో ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తుంది.
గడ్డ (ట్యూమర్)
పేగు గోడ ఎంత మందంగా మారిందో, గడ్డ ఆ గోడను దాటి చుట్టూ ఉన్న కొవ్వులోకి గానీ, దగ్గరలోని అవయవంలోకి గానీ పెరిగిందో రిపోర్ట్ వివరిస్తుంది. పేగు అడ్డంకి (బ్లాకేజ్) గానీ, పేగు చిరిగిన సూచన గానీ ఉంటే అది కూడా రాస్తారు.
లింఫ్ నోడ్స్ (గ్రంథులు)
లింఫ్ నోడ్స్ అంటే పేగు నుంచి వచ్చే ద్రవాన్ని వడపోసే చిన్న గ్రంథులు. CT వాటిని కేవలం సైజు, ఆకారం చూసి అంచనా వేస్తుంది. మామూలు సైజులో ఉన్న గ్రంథి లోపల క్యాన్సర్ ఉన్నా అది చూడలేదు. అలాగే, గ్రంథి పెద్దగా కనిపించినా అది కేవలం వాపు (ఇన్ఫ్లమేషన్) వల్ల కావచ్చు.
కాలేయం (లివర్)
పెద్దపేగు నుంచి రక్తం నేరుగా కాలేయానికి వెళ్తుంది. అందుకే పెద్దపేగు క్యాన్సర్ ఎక్కువగా వ్యాపించే చోటు కాలేయమే. కాలేయంలో కనిపించే చిన్న మచ్చలు చాలాసార్లు హానిలేని నీటి బుడగలు (సిస్ట్లు). ఏదైనా మచ్చ స్పష్టంగా తేలకపోతే, సాధారణంగా కాలేయానికి MRI దాన్ని తేలుస్తుంది.
ఊపిరితిత్తులు, కడుపు లోపలి పొర
ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారిలో కూడా ఊపిరితిత్తుల్లో చాలా చిన్న మచ్చలు సాధారణం. వాటికి చికిత్స చేయడం కంటే, సాధారణంగా గమనిస్తూ ఉంటారు. కడుపు లోపలి పొర (పెరిటోనియం) మీద క్యాన్సర్ నిక్షేపాలు గానీ, నీరు చేరడం గానీ ఉందా అని కూడా చూస్తారు.
రిపోర్ట్లో ఇవి రాసి ఉండవచ్చు
- ఏమిటో చెప్పలేనంత చిన్న గడ్డలు (నోడ్యూల్స్)
- అసైటిస్ — అంటే కడుపులో నీరు చేరడం
- పెరిటోనియం మందంగా మారడం లేదా దానిపై నిక్షేపాలు
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిసిద్ధమవడం
స్టేజింగ్ CT స్కాన్కు ఎలా సిద్ధం కావాలి?
ముందుగా కిడ్నీ రక్త పరీక్ష
కాంట్రాస్ట్ డై కిడ్నీల ద్వారా శరీరం నుంచి బయటికి పోతుంది. అందుకే సాధారణంగా ఈమధ్య చేసిన క్రియాటినిన్ (creatinine) రిపోర్ట్ అవసరం. మీ కిడ్నీలు బలహీనంగా ఉంటే, బృందం మీకు ద్రవాలు ఎక్కించవచ్చు, డై మార్చవచ్చు, లేదా వేరే స్కాన్ ఎంచుకోవచ్చు.
మీ మందులు, అలర్జీల గురించి చెప్పండి
మెట్ఫార్మిన్ (Metformin) లాంటి షుగర్ టాబ్లెట్లు వాడుతుంటే, ఇంతకుముందు స్కాన్ డైకి రియాక్షన్ వచ్చి ఉంటే, ఆస్తమా ఉంటే, గర్భం వచ్చే అవకాశం ఏమాత్రం ఉన్నా — ముందే చెప్పండి. మెట్ఫార్మిన్ను కొద్దిసేపు ఆపమని చెప్పవచ్చు. మీకు ఇచ్చిన సూచనలను ఖచ్చితంగా పాటించండి, సందేహం ఉంటే మీ డాక్టర్తో నిర్ధారించుకోండి.
కొద్దిసేపు ఉపవాసం, ఒక డ్రింక్
చాలా సెంటర్లలో కొన్ని గంటల పాటు ఏమీ తినవద్దని చెబుతారు. కొన్ని చోట్ల ఎదురుచూసే సమయంలో కొంచెం కొంచెంగా తాగడానికి కాంట్రాస్ట్ డ్రింక్ ఇస్తారు. స్కాన్ మాత్రం కొన్ని నిమిషాల్లోనే అయిపోతుంది. డై ఎక్కించినప్పుడు ఒంట్లో కాసేపు వేడిగా అనిపించవచ్చు.
మీ దగ్గర ఉన్నవన్నీ తీసుకురండి
బయాప్సీ రిపోర్ట్, ఇంతకుముందు చేసిన స్కాన్లు (CD లో), CEA (ట్యూమర్ మార్కర్ రక్త పరీక్ష) తో సహా ఈమధ్య చేసిన రక్త పరీక్షలు తీసుకురండి. పాత, కొత్త చిత్రాలను పోల్చి చూస్తే, ఒక చిన్న మచ్చ కొత్తదా పాతదా అని రేడియాలజిస్ట్ తేల్చగలరు.
ఫలితం నుంచి ప్లాన్ వరకు
CT లో కనిపించిన దాన్ని బట్టి తర్వాత ఏం జరుగుతుంది?
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలామంది నమ్మేవి
CT గురించి కుటుంబాలు నమ్మే మూడు విషయాలు, అసలు నిజం
CT క్లియర్గా రావడం మంచి వార్తే. కానీ చాలా చిన్న నిక్షేపాలను, మామూలు సైజు గ్రంథుల లోపల ఉన్న క్యాన్సర్ కణాలను అది చూడలేదు. అందుకే సర్జరీలో తీసిన లింఫ్ నోడ్స్ను ల్యాబ్లో పరీక్షిస్తారు. అందుకే కొందరికి సర్జరీ తర్వాత కూడా కీమోథెరపీ సూచిస్తారు.
కాలేయంలో కనిపించే చాలా చిన్న మచ్చలు ఏళ్ల తరబడి అక్కడే ఉన్న సిస్ట్లు. మచ్చ క్యాన్సరే అయినా కూడా, తొలగించగలిగే కొన్ని కాలేయ నిక్షేపాలకు, శరీరమంతా వ్యాపించిన క్యాన్సర్కు చికిత్స చాలా వేరుగా ఉంటుంది. ఒక మచ్చను సరిగ్గా పరీక్షించే వరకు దానికి ఎవరూ పేరు పెట్టకూడదు.
చాలా పెద్దపేగు క్యాన్సర్లకు, కాంట్రాస్ట్ CT నే ప్రామాణిక స్టేజింగ్ టెస్ట్. కాలేయ సర్జరీకి ముందు, లేదా CT ఒక ప్రశ్నను తేల్చకుండా వదిలేసినప్పుడు లాంటి ఎంపిక చేసిన సందర్భాల్లో మాత్రమే PET-CT కలుపుతారు. PET-CT ఎప్పుడు అవసరం అనే పేజీలో మరింత చదవండి.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏం చెప్పలేదు?
ఈ పేజీ మీ రిపోర్ట్ను చదవలేదు. "హైపోడెన్స్ లీజన్ (hypodense lesion)" లేదా "ప్రామినెంట్ నోడ్ (prominent node)" లాంటి ఒకే మాట ఒకరిలో చాలా ముఖ్యం కావచ్చు, మరొకరిలో అసలు ఏమీ కాకపోవచ్చు. మీ ఆంకాలజిస్ట్ CT ని బయాప్సీ, CEA, మీ లక్షణాలు — అన్నిటితో కలిపి చదువుతారు. CION అక్రెడిటెడ్ డయాగ్నస్టిక్ భాగస్వాముల ద్వారా స్కాన్ను ఏర్పాటు చేస్తుంది. ప్లాన్ను ఖరారు చేసే ముందు ట్యూమర్ బోర్డు ఆ చిత్రాలను సమీక్షిస్తుంది.
ఈ పేజీ ఎవరికి వర్తించదు?
క్యాన్సర్ పేగు చివరి భాగమైన మలాశయం (రెక్టమ్) లో ఉంటే, స్టేజింగ్కు పెల్విస్ MRI కూడా అవసరం, ప్లాన్ కూడా వేరుగా ఉంటుంది. దాని గురించి మలాశయ (రెక్టల్) క్యాన్సర్ పేజీలు వివరిస్తాయి. మీకు క్యాన్సర్ నిర్ధారణ కాలేదు, స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ కావాలనుకుంటే, స్టేజింగ్ CT మీకు సరైన టెస్ట్ కాదు.
స్టేజ్ ఇంకా మారవచ్చు
CT ఇచ్చేది మొదటి అంచనా మాత్రమే. సర్జరీ తర్వాత, పాథాలజిస్ట్ గడ్డను, తొలగించిన ప్రతి లింఫ్ నోడ్నూ పరీక్షిస్తారు. అప్పుడు స్టేజ్ పైకి గానీ కిందికి గానీ మారవచ్చు. ఎందుకో క్లినికల్ స్టేజ్, పాథలాజికల్ స్టేజ్ తేడా అనే పేజీ వివరిస్తుంది.
స్కాన్ కోసం ఎదురుచూస్తున్న సమయంలో కడుపు నొప్పి తీవ్రంగా ఉన్నా, వాంతులు అవుతున్నా, కడుపు ఉబ్బిపోయినా, గ్యాస్ బయటికి పోకపోయినా — ఈరోజే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.మమ్మల్ని తరచుగా అడిగేవి
పెద్దపేగు క్యాన్సర్లో CT స్కాన్ గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ స్టేజింగ్కు CT స్కాన్ ఒక్కటే సరిపోతుందా?
చాలామందికి బయాప్సీ, CEA రక్త పరీక్షతో పాటు ఇదే ప్రధాన స్టేజింగ్ స్కాన్. CT ఒక ప్రశ్నను తేల్చకుండా వదిలేసినప్పుడు మాత్రమే కాలేయ MRI గానీ PET-CT గానీ కలుపుతారు. సర్జరీ తర్వాత తొలగించిన గడ్డను, లింఫ్ నోడ్స్ను పరీక్షించినప్పుడే చివరి స్టేజ్ నిర్ధారణ అవుతుంది.
స్కాన్కు ముందు కిడ్నీ టెస్ట్ ఎందుకు?
కాంట్రాస్ట్ డైని కిడ్నీలే బయటికి పంపుతాయి. కిడ్నీలు దాన్ని సురక్షితంగా తట్టుకోగలవా అని క్రియాటినిన్ రక్త పరీక్ష చూపిస్తుంది. అవి బలహీనంగా ఉంటే, బృందం అదనంగా ద్రవాలు ఎక్కించవచ్చు, డైని మార్చవచ్చు, లేదా వేరే స్కాన్ ఎంచుకోవచ్చు. షుగర్, బీపీ, ఎక్కువ వయసు ఉన్నవారికి ఈ చెకప్ మరింత ముఖ్యం.
నాకు రొయ్యలు, చేపల లాంటి సీఫుడ్ అలర్జీ ఉంది. అయినా డై తీసుకోవచ్చా?
కేవలం సీఫుడ్ అలర్జీ ఉన్నంత మాత్రాన సాధారణంగా కాంట్రాస్ట్ ఆపాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఇంతకుముందు స్కాన్ డైకి రియాక్షన్ వచ్చి ఉండటం, తీవ్రమైన ఆస్తమా — ఇవి ఎక్కువ ముఖ్యమైనవి. టెస్ట్ రోజుకు ముందే బృందానికి చెప్పండి. ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటే, వారు ముందుగా మందులు ఇవ్వవచ్చు, లేదా వేరే స్కాన్ ప్లాన్ చేయవచ్చు.
కాలేయ మచ్చ "ఏమిటో చెప్పలేనంత చిన్నది" అని రిపోర్ట్లో ఉంది. అది క్యాన్సరా?
తప్పనిసరిగా కాదు. కాలేయంలో కనిపించే చాలా చిన్న మచ్చలు హానిలేని సిస్ట్లు. అంత చిన్న సైజులో ఏ స్కాన్ కూడా వాటికి పేరు పెట్టలేదు. మీ డాక్టర్లు కాలేయ MRI చేయించమనవచ్చు, లేదా తర్వాత చేసే స్కాన్తో పోల్చి చూడవచ్చు. ట్యూమర్ బోర్డు దాన్ని చూసే వరకు చెత్తది ఊహించుకోకండి.
నాకు PET-CT కూడా అవసరమా?
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ ఉన్న చాలామందికి అవసరం ఉండదు. PET-CT ని ఎంపిక చేసిన సందర్భాల్లోనే వాడతారు — ఉదాహరణకు కాలేయ లేదా ఊపిరితిత్తుల సర్జరీకి ముందు, స్కాన్లు నార్మల్గా ఉన్నా CEA పెరుగుతూ ఉన్నప్పుడు, లేదా CT స్పష్టంగా లేనప్పుడు. దీనికి ఖర్చు ఎక్కువ. దాని సమాధానం ప్లాన్ను మార్చగలిగినప్పుడే అది చేయడం విలువైనది.
రిపోర్ట్ ఎంత త్వరగా వస్తుంది?
సాధారణంగా ఒకటి రెండు రోజుల్లో వస్తుంది, సెంటర్ను బట్టి మారవచ్చు. రాతపూర్వక రిపోర్ట్ మీ ఆంకాలజిస్ట్కు వెళ్తుంది, వారు దాన్ని బయాప్సీతో కలిపి చదువుతారు. రిపోర్ట్ కాపీ, స్కాన్ చిత్రాల CD అడిగి తీసుకోండి. సర్జరీకి, సెకండ్ ఒపీనియన్కు, తర్వాత పోల్చి చూడటానికి అవి మీకు అవసరమవుతాయి.
తర్వాత కూడా ఇంకా CT స్కాన్లు చేయాలా?
బహుశా అవును. వ్యాపించిన క్యాన్సర్కు కీమోథెరపీ జరుగుతున్నప్పుడు, చికిత్స పనిచేస్తోందా అని CT చూపిస్తుంది. నయం చేసే ఉద్దేశంతో (curative intent) చికిత్స పూర్తయిన తర్వాత, ఫాలో-అప్లో భాగంగా మొదటి కొన్ని సంవత్సరాల్లో నిర్ణయించిన సమయాల్లో CT మళ్లీ చేస్తారు. ప్రతి స్కాన్ మీ చికిత్స గురించి ఒక స్పష్టమైన ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వాలి.
హైదరాబాద్లో స్టేజింగ్ CT కి ఎంత ఖర్చవుతుంది?
అది సెంటర్ను బట్టి, వాడే స్కానర్ను బట్టి, కాంట్రాస్ట్ అవసరమా అనే దాన్ని బట్టి మారుతుంది. స్కాన్కు ముందే ధరను రాతపూర్వకంగా అడగండి. నిర్ధారణ, స్టేజింగ్ ఖర్చు అనే పేజీ సుమారు ధరల శ్రేణులను, పథకాల కవరేజీ ఎలా పనిచేస్తుందో వివరిస్తుంది.
CION పెద్దపేగు క్యాన్సర్ స్పెషలిస్టులను కలవండి. మీ కొలనోస్కోపీ, స్కాన్ లేదా బయాప్సీ రిపోర్ట్ తీసుకురండి.
మా సర్జికల్, మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి ప్రణాళిక వేస్తారు: ఏ ఆపరేషన్, కీమోథెరపీ అవసరమా, ఆ తర్వాత ఫాలో-అప్ ఎలా ఉండాలి.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- NHS — CT scan
- American Cancer Society — Testing for Colorectal Cancer
- NHS — Tests and next steps for bowel cancer
- National Cancer Institute — Cancer Staging
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
CT రిపోర్ట్ చేతిలో ఉంది, చికిత్సకు దాని అర్థం ఏమిటో తెలియడం లేదా?
రిపోర్ట్, స్కాన్ చిత్రాలు మాకు పంపండి. అవి ఏం చూపిస్తున్నాయో, సాధారణంగా తర్వాత ఏం జరుగుతుందో ఒక ఆంకాలజిస్ట్ వివరిస్తారు. ఇంకా స్కాన్ అవసరమైతే, మా డయాగ్నస్టిక్ భాగస్వాముల ద్వారా ఏర్పాటు చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.