ఆహారం & పెద్దపేగు క్యాన్సర్
పీచు తక్కువ ఆహారం వల్ల పెద్దపేగు క్యాన్సర్ వస్తుందా?
ఒక్క దాని వల్లే రాదు. పీచు పదార్థం చాలా తక్కువగా తినడానికి పెద్దపేగు క్యాన్సర్ రిస్క్ కొంత ఎక్కువగా ఉండటానికి సంబంధం ఉంది. పీచు ఎక్కువగా — ముఖ్యంగా ముడి ధాన్యాల నుంచి — తినడానికి రిస్క్ తక్కువగా ఉండటానికి సంబంధం ఉంది. పీచు అనేక అంశాల్లో ఒకటి మాత్రమే, చాలా పెద్దపేగు క్యాన్సర్లకు ఒక్క కారణం ఉండదు. పేగులో పీచు ఏమి చేస్తుందో, తెలుగు వంటింట్లో అది ఎక్కడ దొరుకుతుందో, ఏ ఆహారమూ మీకు చేయలేనిది ఏమిటో ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
సూటిగా సమాధానం
పీచు పదార్థం తక్కువగా తింటే పెద్దపేగు క్యాన్సర్ వస్తుందా?
పీచు తక్కువ ఉండే ఆహారం ఒక్కటే పెద్దపేగు క్యాన్సర్ (కోలన్ క్యాన్సర్)కు కారణం కాదు. పీచు పదార్థం (ఫైబర్) ఎక్కువగా తినేవారికి — ముఖ్యంగా ముడి ధాన్యాల నుంచి — చాలా తక్కువగా తినేవారి కంటే పెద్దపేగు క్యాన్సర్ కొంతవరకు తక్కువగా వస్తుంది. నిజాయితీగా చెప్పాలంటే దాని పరిమాణం అంతే. పీచు అనేది సహాయపడే అనేక అలవాట్లలో ఒకటి. అది కవచం కాదు, అది లేకపోవడం శిక్షా కాదు.
ఆధారాలు నిజంగా ఏమి చూపిస్తున్నాయి?
వేలాది మందిని సంవత్సరాల తరబడి గమనించిన పెద్ద అధ్యయనాల్లో, ముడి ధాన్యాలు, పీచు ఎక్కువగా తినేవారికి పేగు క్యాన్సర్ తక్కువగా వస్తున్నట్టు తేలింది. వరల్డ్ క్యాన్సర్ రీసెర్చ్ ఫండ్ (World Cancer Research Fund) ఈ ఆధారాన్ని బలమైనదిగా రేట్ చేసింది. అయితే, కొన్ని సంవత్సరాల పాటు ప్రజలకు ఫైబర్ సప్లిమెంట్లు ఇచ్చిన ట్రయల్స్లో కొత్త పాలిప్స్ సంఖ్య స్పష్టంగా తగ్గలేదు. అంటే ఈ సంబంధం నిజమైనదే, కానీ అందులో ఎంత భాగం పీచు వల్ల, ఎంత భాగం పీచు ఎక్కువగా ఉండే మిగతా జీవనశైలి వల్ల అనేది ఇప్పటికీ ఎవరూ చెప్పలేరు.
ఇది ఎవరినీ తప్పుపట్టడం కోసం కాదు
చాలా పెద్దపేగు క్యాన్సర్లకు ఎవరూ గుర్తించగలిగే ఒక్క కారణం ఉండదు. వయసు, కుటుంబ చరిత్ర, పేగు బ్యాక్టీరియా, బరువు, శారీరక శ్రమ, అదృష్టం, ఆహారం — ఇవన్నీ కలిసి పనిచేస్తాయి. ఒక వ్యక్తిలో వీటిలో ఏది ముఖ్యమైనదో తర్వాత ఎవరూ చెప్పలేరు. మీ అమ్మకో నాన్నకో ఇప్పుడే నిర్ధారణ అయి ఉంటే, జీవితాంతం తిన్న తెల్ల అన్నం ఒక్కటే దీనికి కారణం కాదు. మొత్తం చిత్రం కోసం పెద్దపేగు క్యాన్సర్కు కారణాలు ఏమిటి అనే పేజీ చదవండి.
పీచు తక్కువగా తినడం ఒక రిస్క్ అంశం. అది రోగ నిర్ధారణ కాదు, ఎవరి తప్పూ కాదు.పేగు లోపల
పీచు పదార్థం పెద్దపేగును ఎలా కాపాడుతుంది?
మలాన్ని పెంచి, కదిలేలా చేస్తుంది
పీచు నీటిని పట్టి ఉంచుతుంది. అందువల్ల మలం మెత్తగా, పెద్దగా ఉండి త్వరగా బయటకు వెళ్తుంది. వ్యర్థాల్లో హానికరమైనది ఏదైనా ఉంటే, అది పేగు లోపలి పొరను తాకి ఉండే సమయం తగ్గుతుంది.
పేగు బ్యాక్టీరియాకు ఆహారమవుతుంది
మీ పెద్దపేగులోని బ్యాక్టీరియా కొంత పీచును బ్యూటిరేట్ (butyrate) లాంటి పదార్థాలుగా విడగొడతాయి. ఇవి పెద్దపేగు లోపలి పొర కణాలకు ఆహారం అందించి, ఆ పొరను ఆరోగ్యంగా ఉంచడంలో సహాయపడతాయి.
లోపల వెళ్లేవాటిని పలుచన చేస్తుంది
ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉండే మలం పిత్త ఆమ్లాలను (bile acids), ఇతర చికాకుపెట్టే పదార్థాలను విస్తరింపజేస్తుంది. దాంతో ఏ క్షణంలోనైనా లోపలి పొరలోని ప్రతి భాగం వాటిని తక్కువ మోతాదులోనే ఎదుర్కొంటుంది.
దానితో పాటు ఇతర మంచివీ వస్తాయి
ముడి ధాన్యాలు, పప్పులు, కూరగాయలు విటమిన్లు, ఖనిజాలు, మొక్కల సమ్మేళనాలను కూడా అందిస్తాయి. ఇవి కడుపు నిండిన భావన ఇస్తాయి, బరువు అదుపులో ఉంచడానికి సహాయపడతాయి. పీచును, అది వచ్చే ఆహారం నుంచి వేరు చేసి చూడటం కష్టం.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమన తెలుగు భోజనంలో
రోజూ తినే ఏ ఆహారాల్లో పీచు ఎక్కువగా ఉంటుంది?
మొక్కల ఆహారంలో మీ శరీరం అరిగించుకోలేని భాగమే పీచు పదార్థం. ఇది ముడి ధాన్యాలు, పప్పులు, కూరగాయలు, పండ్లలో ఉంటుంది. ధాన్యాన్ని పాలిష్ చేసినప్పుడు లేదా మైదాగా మార్చినప్పుడు ఇది పోతుంది.
చిరుధాన్యాలు, ముడి ధాన్యాలు
పాలిష్ చేసిన తెల్ల బియ్యం కంటే జొన్నలు, రాగులు, సజ్జల్లో చాలా ఎక్కువ పీచు ఉంటుంది. గోధుమ పిండి (ముడి ఆటా), దంపుడు బియ్యం లేదా బ్రౌన్ రైస్, ఓట్స్ కూడా అదే పని చేస్తాయి.
- ఒక పూట అన్నానికి బదులు జొన్న రొట్టె లేదా రాగి సంకటి
- మైదా పరోటాకు బదులు ముడి ఆటాతో చేసిన చపాతీ
- తెల్ల అన్నంలో కొంత బ్రౌన్ రైస్ కలపడం
పప్పులు, గింజలు
చాలా కుటుంబాలు వీటిని ఇప్పటికే రోజూ తింటాయి. పీచు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాల్లో ఇవి ముందు వరుసలో ఉంటాయి. పొట్టు తీసి కడిగిన పప్పు కంటే, పొట్టుతో ఉన్న మొత్తం గింజల్లో ఎక్కువ పీచు ఉంటుంది.
- పొట్టు పెసలతో చేసిన పెసరట్టు
- కూరల్లో శనగలు, రాజ్మా, బొబ్బర్లు
- చిరుతిండిగా మొలకెత్తిన పెసలు
కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, పండ్లు
ఆకుకూరలు, పీచు ఎక్కువ ఉండే కూరగాయలు లెక్కలోకి వస్తాయి. పండ్లను మొత్తంగా తింటే అవి కూడా. జ్యూస్ చేస్తే పీచులో చాలావరకు పోతుంది, చక్కెర మాత్రం మిగులుతుంది.
- గోంగూర, తోటకూర, పాలకూర
- బెండకాయ, బీన్స్, బీరకాయ
- జ్యూస్కు బదులు జామ, బొప్పాయి, అరటి పండ్లు
ఇది ఎవరికి వర్తించదు?
పేగు సర్జరీ తర్వాత, స్టోమా ఉన్నప్పుడు, పేగు సన్నబడి ఉన్నప్పుడు, లేదా చికిత్స సమయంలో విరేచనాలు ఉన్నప్పుడు ఎక్కువ పీచు హాని చేయవచ్చు. మీ సర్జన్ లేదా డైటీషియన్ ఇచ్చిన ప్లాన్నే పాటించండి — అది కావాలనే పీచు తక్కువ ఉండేలా ఉండవచ్చు. పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత పీచు పదార్థం పేజీ చూడండి.
మీకు మలంలో రక్తం, చాలా వారాలుగా కొనసాగుతున్న మలవిసర్జన అలవాటులో మార్పు, కారణం తెలియకుండా బరువు తగ్గడం, లేదా రక్తహీనత (అనీమియా — హిమోగ్లోబిన్ తక్కువ) వల్ల నీరసం ఉంటే, ఆహారం మార్చుకుని ఎదురుచూడకండి — ఈ వారంలోనే డాక్టర్ను కలవండి. కడుపు ఉబ్బి, వాంతులతో పాటు తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి ఉంటే, లేదా మలం గానీ గ్యాస్ గానీ బయటకు పోకపోతే, ఈరోజే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
చాలామంది నమ్మేవి
పీచు పదార్థం గురించి ప్రజలు నమ్మే నాలుగు విషయాల్లో నిజమెంత?
మలబద్ధకానికి ఇసబ్గోల్ ఉపయోగపడుతుంది. కానీ రక్షణతో ఉన్న సంబంధం సహజ ఆహారంలోని పీచు నుంచి వస్తుంది. ఫైబర్ సప్లిమెంట్లపై చేసిన ట్రయల్స్లో అదే ప్రయోజనం కనిపించలేదు. మీ డాక్టర్ సూచిస్తే దాన్ని తీసుకోండి, కానీ ధాన్యాలు, పప్పులు, కూరగాయలను కూడా కొనసాగించండి. మీ డాక్టర్తో నిర్ధారించుకోండి.
చాలాకాలంగా ఉన్న మలబద్ధకం ఒక్కటే పెద్దపేగు క్యాన్సర్కు కారణమవుతుందనడానికి సరైన ఆధారం లేదు. ముఖ్యమైనది మీ మామూలు అలవాటులో కొత్తగా వచ్చిన మార్పు — ముఖ్యంగా మధ్య వయసులో. అలాంటి మార్పును పరీక్ష చేయించుకోవాలి. మలబద్ధకం, క్యాన్సర్ గురించి మరింత చదవండి.
పప్పు, కూరగాయలు, ఆకుకూరలతో తినే అన్నంలో కూడా పీచు ఉంటుంది. ఏ ఒక్క ఆహారం కూడా ఒక వ్యక్తి క్యాన్సర్ను వివరించదు. తర్వాత కుటుంబాలు అసలు కారణాన్ని విడదీసి చూడలేవు. ఇప్పుడు నిజంగా సహాయపడేది ఆయన అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు, పిల్లలకు స్క్రీనింగ్ చేయించడం.
పీచు రిస్క్ను కొంతవరకు మాత్రమే తగ్గిస్తుంది. ఇప్పటికే పెరుగుతున్న పాలిప్ (పేగు లోపల చిన్న గడ్డ) మీద అది ఏ ప్రభావమూ చూపదు. మీ వయసును గానీ, మీ కుటుంబ చరిత్రను గానీ మార్చలేదు. చాలా మంచి ఆహారం తినేవారికి కూడా సరైన వయసులో స్క్రీనింగ్ అవసరమే.
మీతో నిజాయితీగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ సొంత ఆహారం మీ రిస్క్ను గమనించదగినంతగా పెంచిందో లేదో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అధ్యయనాలు చాలా సంవత్సరాల పాటు పెద్ద సమూహాలను పోల్చి చూస్తాయి. వాటిని వరంగల్లోనో గుంటూరులోనో ఉండే ఒక్క వ్యక్తికి వ్యక్తిగత స్కోర్గా మార్చలేం. అలాంటి సంఖ్య మీకు ఎవరైనా చెబితే, వారు ఊహిస్తున్నారు అంతే.
ఇది స్క్రీనింగ్కు ప్రత్యామ్నాయం కాదు
పీచు ఎక్కువగా తినడం భవిష్యత్తు రిస్క్ను నెమ్మదిగా తగ్గిస్తుంది. కానీ అది పాలిప్ను కనిపెట్టలేదు, తొలగించలేదు. నలభైల మధ్య నుంచి — లేదా అమ్మ, నాన్న, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లలో ఎవరికైనా పెద్దపేగు క్యాన్సర్ వచ్చి ఉంటే అంతకంటే ముందుగానే — ఒక స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ ఆహారం చేయలేనిది చేస్తుంది. లక్షణాలు ఉంటే కావలసింది డాక్టర్, కొత్త మెనూ కాదు.
CION బృందం ఎక్కడ సహాయం చేయగలదు?
CION కేంద్రాల్లో ఆంకాలజిస్టులు, డైటీషియన్లు పెద్దపేగు క్యాన్సర్కు చికిత్స తీసుకుంటున్నవారికి, తమ రిస్క్ గురించి ఆందోళన పడుతున్న కుటుంబాలకు పోషకాహార సలహా ఇస్తారు. అవసరమైనప్పుడు భాగస్వామ్య హాస్పిటల్ ద్వారా కొలనోస్కోపీని ఏర్పాటు చేయగలరు, అవసరం లేనప్పుడు ఆ విషయం నిజాయితీగా చెబుతారు. తెలుగు వంటింటికి సరిపోయే ఆచరణాత్మక మార్పుల కోసం భారతీయ ఆహారపు అలవాట్లు, రిస్క్ పేజీ చూడండి.
ఆహారం అనేది అనేక మార్గాల్లో ఒకటి. దాన్ని ఉపయోగించుకోవడం విలువైనదే, కానీ అరుదుగా మాత్రమే అదొక్కటే ముఖ్యమైనది అవుతుంది.మమ్మల్ని తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పీచు పదార్థం, పెద్దపేగు క్యాన్సర్ గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
రోజుకు ఎంత పీచు పదార్థం తినాలి?
నగరాల్లో సాధారణంగా తినే ఆహారంలో ఉండే దానికంటే చాలా ఎక్కువ తినాలని చాలా గైడ్లైన్స్ చెబుతాయి. లెక్కపెట్టడం కంటే, చాలా పూటల్లో ఒక ముడి ధాన్యం లేదా చిరుధాన్యం, రోజూ పప్పు, మధ్యాహ్నం, రాత్రి భోజనంలో కూరగాయలు, రోజూ మొత్తం పండు ఉండేలా చూసుకోండి. మీరు ఇప్పుడు ఏమి తింటున్నారో చూసి డైటీషియన్ ఆచరణీయమైన మార్పులు సూచించగలరు.
పీచు ఎక్కువగా తింటే కడుపు ఉబ్బరంగా ఉంటుందా?
మొదట్లో ఉండవచ్చు, ముఖ్యంగా ఒక్కసారిగా మార్చినప్పుడు. కొన్ని రోజులకు ఒక కొత్త పీచు ఆహారాన్ని చేర్చండి, ఎక్కువ నీళ్లు తాగండి, మీ పేగు అలవాటు పడటానికి సమయం ఇవ్వండి. ఎక్కువగా వచ్చే గ్యాస్ సాధారణంగా సర్దుకుంటుంది. నొప్పి, రక్తస్రావం, లేదా మలవిసర్జన అలవాటులో నిలిచిపోయే మార్పు వేరే విషయం — వాటికి డాక్టర్ను కలవాలి.
తెల్ల అన్నం కంటే బ్రౌన్ రైస్ నిజంగా మంచిదా?
బ్రౌన్ రైస్ లేదా దంపుడు బియ్యంలో పాలిష్ చేసినప్పుడు పోయే బయటి పొర అలాగే ఉంటుంది, అందుకే దానిలో ఎక్కువ పీచు ఉంటుంది. కుటుంబం పూర్తిగా మారడానికి ఇష్టపడకపోతే, రెండింటినీ కలపండి, లేదా రోజులో ఒక పూట అన్నానికి బదులు జొన్నలు లేదా రాగులు తీసుకోండి. ఎవరూ పాటించని కఠినమైన డైట్ కంటే, నిలిచి ఉండే చిన్న మార్పులే ఎక్కువ మేలు చేస్తాయి.
పీచు తింటే పాలిప్స్ మళ్లీ రాకుండా ఉంటాయా?
పాలిప్ తొలగింపు తర్వాత పీచు చేర్చిన ట్రయల్స్లో, కొన్ని సంవత్సరాల్లో కొత్త పాలిప్స్ స్పష్టంగా తగ్గలేదు. అయినా సాధారణ పేగు ఆరోగ్యానికి పీచు ఎక్కువ ఉండే ఆహారం మంచిదే. పాలిప్స్ తర్వాత మిమ్మల్ని కాపాడేది మీ డాక్టర్ నిర్ణయించిన షెడ్యూల్ ప్రకారం చేసే ఫాలో-అప్ కొలనోస్కోపీ.
కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్నవారు ఎక్కువ పీచు తినాలా?
తప్పనిసరిగా కాదు. కొన్ని కీమోథెరపీలు విరేచనాలు కలిగిస్తాయి, అప్పుడు ఎక్కువ పీచు వాటిని మరింత పెంచవచ్చు. మరికొన్ని చికిత్సలు మలబద్ధకం కలిగిస్తాయి, అప్పుడు పీచు, ద్రవాలు సహాయపడవచ్చు. CION బృందం చికిత్సకు, లక్షణాలకు తగ్గట్టుగా ఆహార సలహా ఇస్తుంది. కాబట్టి కోర్సు మధ్యలో ఏదైనా మార్చే ముందు అడగండి, మీ డాక్టర్తో నిర్ధారించుకోండి.
పండ్ల రసాలు పీచు లెక్కలోకి వస్తాయా?
చాలా తక్కువగా. జ్యూస్ చేయడం వల్ల పీచులో చాలావరకు పోతుంది, చక్కెర మిగిలిపోతుంది. పండ్లను మొత్తంగా తినండి — జామ, ఆపిల్ లాగా తొక్క తినగలిగేవైతే తొక్కతో సహా. కొబ్బరి నీళ్లు, మజ్జిగ మంచి పానీయాలే, కానీ అవి పీచు పదార్థానికి మూలం కాదు.
పీచు తక్కువగా తినడానికి మలాశయ క్యాన్సర్తో కూడా సంబంధం ఉందా?
చాలా అధ్యయనాలు పెద్దపేగు, మలాశయ క్యాన్సర్లను కలిపి చూశాయి, కాబట్టి ఆహార సలహా రెండింటికీ ఒకటే. అయితే ఈ రెండు వ్యాధులకు చికిత్స వేర్వేరుగా ఉంటుంది. మీ రిపోర్ట్లో పెద్దపేగు (colon) కాకుండా మలాశయం (rectum) అని ఉంటే, మీకు అవసరమైనవి మలాశయ (రెక్టల్) క్యాన్సర్ గురించిన పేజీలు.
నాన్నకు క్యాన్సర్ ఆలస్యంగా బయటపడింది. మేమందరం ఆహారం మార్చుకోవాలా?
కుటుంబమంతా పీచు ఎక్కువ ఉండే ఆహారం తినడం మంచి ఆలోచనే, అది ఒక్క జబ్బుకే కాదు చాలావాటికి సహాయపడుతుంది. కానీ అంతకంటే పెద్ద అడుగు స్క్రీనింగ్. పెద్దపేగు క్యాన్సర్ వచ్చిన వ్యక్తి తల్లిదండ్రులు, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు, పిల్లలకు తరచుగా ఇతరుల కంటే ముందుగానే పరీక్షలు అవసరమవుతాయి. వాటిని ఎలా ఏర్పాటు చేయాలో CION హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేసి అడగండి.
CION పెద్దపేగు క్యాన్సర్ స్పెషలిస్టులను కలవండి. మీ కొలనోస్కోపీ, స్కాన్ లేదా బయాప్సీ రిపోర్ట్ తీసుకురండి.
మా సర్జికల్, మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి ప్రణాళిక వేస్తారు: ఏ ఆపరేషన్, కీమోథెరపీ అవసరమా, ఆ తర్వాత ఫాలో-అప్ ఎలా ఉండాలి.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- World Cancer Research Fund — Bowel cancer
- National Cancer Institute — Colorectal Cancer Prevention
- Cancer Research UK — Risks and causes of bowel cancer
- American Cancer Society — Colorectal Cancer Risk Factors
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మీ కుటుంబానికి స్క్రీనింగ్ అవసరమో కాదో తెలియడం లేదా?
మీ వయసు, ఏవైనా పేగు లక్షణాలు, కుటుంబంలో ఎవరికి పెద్దపేగు క్యాన్సర్ వచ్చిందో మాకు చెప్పండి. కొలనోస్కోపీ కావాలా, ఆహార సలహా సరిపోతుందా అనేది ఆంకాలజిస్ట్ నిజాయితీగా చెబుతారు. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.