చికిత్సలో తిండి
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ కీమోథెరపీ సమయంలో ఆహారం: ప్రతి సైకిల్లో ఏం తినాలి
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ (కోలన్ క్యాన్సర్) కీమోథెరపీ సమయంలో ఆహారం విషయంలో లక్ష్యం సులువైనదే: ప్రతి సైకిల్లోనూ బరువు, బలం తగ్గకుండా సరిపడా ప్రోటీన్ తినడం, సరిపడా ద్రవాలు తాగడం. ఆ వారం వచ్చిన సైడ్ ఎఫెక్ట్ను బట్టి కొంచెం మార్చుకున్న మామూలు తెలుగు ఇంటి భోజనం — అన్నం, పప్పు, పెరుగు, ఇడ్లీ, గుడ్లు — సాధారణంగా సరిపోతుంది. ప్రతి సైకిల్ చుట్టూ ఏం తినాలి, వదిలేయాల్సిన నమ్మకాలు, అదే రోజు కాల్ చేయాల్సిన సమస్యలు ఈ పేజీలో ఉన్నాయి.
సూటిగా సమాధానం
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ కీమోథెరపీ సమయంలో ఏం తినాలి?
మీ బరువు తగ్గకుండా ఉండేంత తినండి. విరేచనాల వల్ల శరీరంలో నీరు తగ్గిపోకుండా ఉండేంత తాగండి. అసలు లక్ష్యం ఇదే. కీమోథెరపీ బాగా పని చేసేలా చేసే ప్రత్యేక ఆహారం అంటూ ఏదీ లేదు. నిజంగా సహాయపడేది ఒక్కటే — బరువు తగ్గడం వల్ల గానీ, నీరసం, డీహైడ్రేషన్ వల్ల గానీ ఆలస్యం కాకుండా, ప్రతి సైకిల్ను సమయానికి పూర్తి చేసేంత బలంగా ఉండటం.
ముందుగా తగ్గిపోయేది ప్రోటీన్
కీమోథెరపీ ఆకలినే కాదు, కండరాలను కూడా క్షీణింపజేస్తుంది. అన్నం కడుపు నింపుతుంది, కానీ కండరాన్ని తిరిగి నిర్మించదు. ప్రతి భోజనంలో ఏదో ఒక ప్రోటీన్ ఉండేలా చూసుకోండి: పప్పు, పెరుగు, పాలు, పనీర్, గుడ్లు, చికెన్ లేదా చేపలు. శాకాహారులు పప్పు, సోయా చంక్స్, మొలకెత్తిన పెసలు, రాత్రి పడుకునే ముందు ఒక గ్లాసు పాలు మీద ఆధారపడవచ్చు. ఒకేసారి పెద్ద ప్లేట్ కంటే, కొద్దికొద్దిగా తరచుగా తినడం సులువుగా ఉంటుంది.
ఆహారం ఎంత ముఖ్యమో, ద్రవాలు కూడా అంతే ముఖ్యం
పెద్దపేగు క్యాన్సర్కు సాధారణంగా వాడే మందులు చాలాసార్లు మలాన్ని పలుచగా చేస్తాయి. నీళ్లు, పలుచటి మజ్జిగ, అన్నం గంజి, పలుచటి సూప్లు, పప్పు నీళ్లు — ఇవన్నీ ద్రవాల కిందకే వస్తాయి. మామూలు నీళ్లు తాగితే వికారంగా అనిపిస్తే, కొంచెం ఉప్పు, కొంచెం చక్కెర కలిపిన దాన్ని సిప్ చేయండి. మంచం పక్కన ఒక బాటిల్ పెట్టుకుని, ఒకేసారి గ్లాసు మొత్తం గటగటా తాగడం కంటే రోజంతా కొద్దికొద్దిగా సిప్ చేస్తూ ఉండండి.
మీ ప్లేట్ చూడటానికి పర్ఫెక్ట్గా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. అది తినగలగడమే ముఖ్యం.సమస్యను బట్టి ఆహారం
ఏ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మీ తిండిని మారుస్తాయి, ఏది సహాయపడుతుంది?
చికిత్స కోర్సు మొత్తంలో చాలామందికి వీటిలో రెండు మూడు ఎదురవుతాయి, అన్నీ ఒకేసారి రావడం అరుదు. ఈ వారం మీకు ఉన్న సమస్యను బట్టి తినండి.
వికారం, వాంతి వచ్చేలా ఉండటం
సాధారణంగా సైకిల్ తర్వాత మొదటి కొన్ని రోజుల్లో వికారం ఎక్కువగా ఉంటుంది. నూనె ఎక్కువగా ఉన్న, ఘాటైన మసాలా ఆహారం కంటే పొడిగా, సాదాగా ఉండే ఆహారం కడుపులో బాగా నిలుస్తుంది.
సాధారణంగా సులువుగా ఉండేవి
- ఇడ్లీ, సాదా దోసె, టోస్ట్ లేదా రస్క్
- మరమరాలు లేదా కొన్ని సాదా బిస్కెట్లు
- అల్లం టీ, నెమ్మదిగా సిప్ చేస్తూ
విరేచనాలు (లూజ్ మోషన్స్)
ఫ్లోరోయురాసిల్ (fluorouracil), కేపెసిటాబిన్ (capecitabine), ఇరినోటెకాన్ (irinotecan) వాడేటప్పుడు విరేచనాలు సాధారణం. అవి ఉన్నంత కాలం మెత్తటి, పీచు తక్కువ ఉండే ఆహారం, ఎక్కువ ద్రవాలు సహాయపడతాయి.
సాధారణంగా సులువుగా ఉండేవి
- పెరుగన్నం, కిచిడీ, ఇడ్లీ
- బాగా పండిన అరటిపండు, ఉడికించిన బంగాళదుంప
- మజ్జిగ, అన్నం గంజి
నోటి పుండ్లు, రుచి మారడం
నోట్లో పుండ్లు ఉన్నప్పుడు కారం, చింతపండు, పుల్లటి పచ్చళ్లు మంటగా ఉంటాయి. ఆహారం లోహం రుచిలా గానీ, అసలు రుచే లేనట్టు గానీ అనిపించవచ్చు — ఇది తాత్కాలికమే.
సాధారణంగా సులువుగా ఉండేవి
- మెత్తటి పప్పన్నం, రాగి జావ, ఉప్మా
- ఆహారం చప్పగా అనిపించి, నోరు పుండ్లుగా లేకపోతే కొంచెం నిమ్మరసం పిండండి
అలసట, తెల్ల రక్తకణాలు తగ్గడం
రక్త కణాల సంఖ్య (బ్లడ్ కౌంట్స్) తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఫుడ్ పాయిజనింగ్ ఎక్కువ ప్రమాదకరం. అప్పుడే వండిన, వేడి ఆహారం తినండి. తాగే నీళ్లను కాచి గానీ, ఫిల్టర్ చేసి గానీ తాగండి.
మీ కౌంట్స్ సురక్షితంగా ఉన్నాయని మీ బృందం చెప్పే వరకు పానీపూరీ, బండ్ల మీద కోసి అమ్మే పండ్లు, బయటి పచ్చి సలాడ్లు మానేయండి.ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిఒక సైకిల్ పొడవునా
కీమో సైకిల్లో ఒక్కో దశలో తిండి ఎలా మార్చుకోవాలి?
డ్రిప్ పెట్టే రోజు
రావడానికి ముందు మామూలుగా తేలికపాటి భోజనం చేసి రండి. నీళ్లు, ఏదైనా స్నాక్ వెంట తెచ్చుకోండి. మీ రెజిమెన్లో ఆక్సాలిప్లాటిన్ (Oxaliplatin) ఉంటే — FOLFOX, CAPOX లలో ఉంటుంది — తర్వాతి కొన్ని రోజులు చల్లటి పానీయాలు, ఫ్రిజ్లోంచి తీసిన చల్లటి ఆహారం మానేయండి. చల్లదనం వల్ల జలదరింపు, గొంతు బిగుసుకుపోయినట్టు అనిపించడం రావచ్చు.
మొదటి కొన్ని రోజులు
వికారం, అలసట ఈ సమయంలోనే ఎక్కువగా ఉంటాయి. మూడు పెద్ద భోజనాలకు బదులు, ప్రతి రెండు మూడు గంటలకు కొంచెం కొంచెం తినండి. వాంతి నివారణ మాత్రలు వికారం మొదలవ్వకముందే, సమయానికి వేసుకోండి. భోజనాల మధ్యలో ద్రవాలు తాగండి.
సైకిల్ మధ్య భాగం
నోటి పుండ్లు గానీ, విరేచనాలు గానీ సాధారణంగా ఈ సమయంలోనే కనిపిస్తాయి. మెత్తటి, చప్పటి ఆహారానికి మారండి, ద్రవాలు ఎక్కువగా తీసుకోండి. ఆ వారం గురించి వివరంగా తెలుసుకోవాలంటే కీమో వల్ల విరేచనాలు అయినప్పుడు ఏం తినాలి అనే మా పేజీ చూడండి.
తర్వాతి సైకిల్కు ముందు
సాధారణంగా ఆకలి తిరిగి వస్తుంది. ఈ రోజుల్లో గుడ్లు, పప్పు, పనీర్, చికెన్ లేదా చేపలతో మళ్లీ బలం పుంజుకోండి. వారానికి ఒకసారి బరువు చూసుకోండి. బరువు తగ్గుతూనే ఉంటే మీ బృందానికి చెప్పండి.
బృందం ఇచ్చిన మందు వేసుకున్నా విరేచనాలు ఆగకుండా వస్తుంటే, ద్రవాలు ఏమీ కడుపులో నిలవకపోతే, లేదా లేచి నిలబడితే తల తిరుగుతున్నట్టు అనిపిస్తే — అదే రోజు మీ కీమోథెరపీ బృందానికి కాల్ చేయండి. వీటిలో ఏదైనా జ్వరంతో గానీ, వణుకుతో గానీ కలిసి వస్తే ఈరోజే దగ్గరలోని ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి, మీరు కీమోథెరపీలో ఉన్నారని వాళ్లకు చెప్పండి. మీరు కేపెసిటాబిన్ మాత్రలు వేసుకుంటుంటే, ఇలా జరిగినప్పుడు వాటిని ఆపాలా వద్దా అని ఇప్పుడే మీ బృందాన్ని అడిగి తెలుసుకోండి.
ఇంట్లో వినిపించే మాటలు
కీమో సమయంలో కుటుంబాలు నమ్మే నాలుగు ఆహార నమ్మకాలు
శరీరంలోని ప్రతి కణం చక్కెరను వాడుకుంటుంది. అన్నం మానేస్తే ట్యూమర్ ఆకలితో చచ్చిపోదు — ఎక్కువగా ఆకలితో బాధపడేది మనిషే. మీకు షుగర్ (డయాబెటిస్) లేకపోతే, అన్నం, అప్పుడప్పుడు ఒక స్వీట్ పర్వాలేదు. ఆకలి తక్కువగా ఉన్నప్పుడు అవి సహాయపడతాయి కూడా.
దీనికి ఎలాంటి ఆధారం లేదు. కీమోథెరపీ సమయంలో బరువు తగ్గితే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ భరించడం మరింత కష్టమవుతుంది. సైకిల్స్ వాయిదా వేయాల్సి రావచ్చు, లేదా మోతాదు తగ్గించాల్సి రావచ్చు.
బాగా ఉడికించిన గుడ్లు, చికెన్, చేపలు చికిత్స సమయంలో ప్రోటీన్ పొందడానికి అత్యంత సులువైన మార్గాల్లో కొన్ని. మీ కుటుంబం ఇప్పటికే వాటిని తింటుంటే, ఇప్పుడు మానేయడానికి కారణం లేదు.
ఏ డైట్, జ్యూస్, పౌడర్ కూడా పెద్దపేగు క్యాన్సర్ కీమోథెరపీ బాగా పని చేసేలా చేస్తుందని రుజువు కాలేదు. కొన్ని హెర్బల్ ఉత్పత్తులు కడుపును ఇబ్బంది పెట్టవచ్చు, లేదా మందులతో కలిసి ప్రభావం చూపవచ్చు. మీరు ఏది తీసుకోవాలనుకున్నా, ముందుగా మీ ఆంకాలజిస్ట్కు చూపించండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏం చెప్పలేదు?
మీ శరీరానికి సరిపోయే భోజన ప్రణాళికను ఈ పేజీ ఇవ్వలేదు. మీకు ఎంత ప్రోటీన్, ఎంత ద్రవం అవసరం అనేది మీ బరువు, మీకున్న ఇతర జబ్బులు, మీ రెజిమెన్, మీకు నిజంగా వచ్చే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆంకాలజీ డైటీషియన్ మీతో కలిసి ఆ ప్రణాళిక తయారు చేయగలరు. మీ కీమోథెరపీ విజిట్లతో పాటే CION న్యూట్రిషన్ బృందం మిమ్మల్ని చూడగలదు. ఆ అపాయింట్మెంట్లో ఏం జరుగుతుందో తెలుసుకోవడానికి హైదరాబాద్లో ఆంకాలజీ డైటీషియన్లు పేజీ చూడండి.
ఈ సలహా ఎవరికి సరిపోదు?
ఈ సలహా స్టోమా లేని, పేగు మామూలుగా పని చేస్తున్న వారి కోసం. మీకు కొలోస్టమీ ఉంటే, కొలోస్టమీతో ఆహారం పేజీ చదవండి. ఇలియోస్టమీ, డయాబెటిస్, కిడ్నీ జబ్బు, లేదా పేగు సన్నబడి ఉండటం — వీటిలో ఏది ఉన్నా నియమాలు చాలా మారతాయి, మీ సొంత బృందం సలహా అవసరం. కొంత కాలానికి మించి అసలు ఏమీ తినలేకపోతున్నా కూడా అంతే.
ఆధారాలు బలహీనంగా ఉన్నాయి — ఇది సూటిగా చెబుతున్నాం
కీమోథెరపీ సమయంలో ఇచ్చే ఆహార సలహాల్లో చాలావరకు పెద్ద అధ్యయనాల నుంచి కాకుండా, అనుభవం నుంచి, మామూలు ఇంగితజ్ఞానం నుంచి వచ్చినవే. అందుకే ఈ సలహాలు క్యాన్సర్తో పోరాడటం మీద కాకుండా, సౌకర్యం, భద్రత, బరువు నిలుపుకోవడం మీద దృష్టి పెడతాయి.
ఒక ఆహారం మీకు సురక్షితమో కాదో అనుమానంగా ఉంటే, CION హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేసి అడగండి.తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కీమో సమయంలో తిండి గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
కీమోథెరపీలో ఉన్నప్పుడు పెరుగు తినొచ్చా?
చాలామందికి తినొచ్చు. కాచిన పాలతో ఇంట్లో తోడు పెట్టిన తాజా పెరుగు కడుపుకు మెత్తగా ఉంటుంది, ప్రోటీన్ ఇస్తుంది, చాలాసార్లు విరేచనాలను తగ్గిస్తుంది. తోడు పెట్టిన రోజే తినేయండి. ఆక్సాలిప్లాటిన్ తీసుకున్న తర్వాత అయితే, పెరుగును ముందుగా గది ఉష్ణోగ్రతకు రానివ్వండి — చల్లటి ఆహారం గొంతులో జలదరింపు తేవచ్చు.
కీమో సమయంలో టీ, కాఫీ తాగొచ్చా?
సాధారణంగా తాగొచ్చు, మీరు మామూలుగా తాగే మోతాదులో. స్ట్రాంగ్ కాఫీ విరేచనాలను ఎక్కువ చేయవచ్చు, కాబట్టి ఆ రోజుల్లో తగ్గించండి. ఆక్సాలిప్లాటిన్ తర్వాత చల్లటి పానీయాలు ఇబ్బందిగా ఉన్నప్పుడు వేడి టీ మంచి ఎంపిక. కానీ టీ, కాఫీ నీళ్లకు గానీ మజ్జిగకు గానీ బదులు కాకూడదు.
ప్రోటీన్ పౌడర్ తీసుకోవాలా?
ఆహారం నుంచి సరిపడా ప్రోటీన్ అందనప్పుడు మాత్రమే, అది కూడా మీ ఆంకాలజిస్ట్ను లేదా డైటీషియన్ను అడిగిన తర్వాతే. కొన్ని పౌడర్లు పర్వాలేదు. మరికొన్నింటిలో మూలికలు గానీ, ఎక్కువ మోతాదులో విటమిన్లు గానీ ఉంటాయి — అవి కీమోథెరపీ సమయంలో సరిపడవు. పప్పు, గుడ్లు, పాలు, పనీర్ సాధారణంగా చౌకగా ఉంటాయి, అంతే బాగా పని చేస్తాయి.
కీమోతో పాటు ఆయుర్వేద లేదా హెర్బల్ మందులు వాడొచ్చా?
ప్రతిసారీ ముందుగా అడగండి. కొన్ని హెర్బల్ ఉత్పత్తులు కాలేయం మీద, రక్తం మీద, లేదా కీమో మందులు శరీరంలో విడిపోయే తీరు మీద ప్రభావం చూపుతాయి. అందులో సరిగ్గా ఏముందో మీ ఆంకాలజిస్ట్ చూడగలిగేలా, తర్వాతి విజిట్కు ఆ సీసా లేదా ప్యాకెట్ తీసుకురండి. వంటలో పసుపు పర్వాలేదు. కానీ గాఢమైన పసుపు క్యాప్సూల్స్ వేరే విషయం.
హోటల్ ఫుడ్, బయటి తిండి తినొచ్చా?
మీ కౌంట్స్ మామూలుగా ఉన్నప్పుడు, శుభ్రమైన చోట అప్పుడే వండిన వేడి ఆహారం సాధారణంగా పర్వాలేదు. తెల్ల రక్తకణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, వీలైనంత వరకు ఇంటి తిండికే పరిమితం అవ్వండి. వీధి తిండి, కోసి పెట్టిన పండ్లు, చాలాసేపు బయట ఉంచిన చట్నీలు, పచ్చి సలాడ్లలో ప్రమాదం ఎక్కువ.
నాకు షుగర్ ఉంది. సలహా మారుతుందా?
అవును. కీమోతో పాటు ఇచ్చే స్టెరాయిడ్లు షుగర్ను పెంచవచ్చు. సరిగ్గా తినలేకపోవడం వల్ల షుగర్ పడిపోవచ్చు కూడా. మీరు షుగర్ ఎక్కువసార్లు చెక్ చేసుకోవాల్సి రావచ్చు, డయాబెటిస్ మందుల్లో మార్పులు అవసరం కావచ్చు. మొదటి సైకిల్కు ముందే మీ ఆంకాలజిస్ట్కు, మీ షుగర్ డాక్టర్కు చెప్పండి — వాళ్లు కలిసి ప్లాన్ చేయగలుగుతారు.
కీమో సమయంలో కొబ్బరి నీళ్లు మంచివేనా?
విరేచనాల వల్ల శరీరంలో నీరు, లవణాలు బయటకు పోతున్నప్పుడు చాలామందికి ఇది ఉపయోగపడే పానీయం. కానీ అందరికీ సరిపోదు. కిడ్నీ జబ్బు ఉన్నవారు, పొటాషియం తగ్గించమని చెప్పినవారు రోజూ తాగడానికి ముందు అడగాలి. విరేచనాలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఇది ORS ద్రావణానికి బదులు కాదు.
కొన్ని రోజులు అసలు ఏమీ తినలేకపోతే ఏం చేయాలి?
ముందు ద్రవాల మీద దృష్టి పెట్టండి, తర్వాత మీరు తినగలిగింది ఏదైనా — బిస్కెట్లు, పాలు మాత్రమే అయినా సరే. ఏమీ కడుపులో నిలవకపోతే, లేదా బరువు వేగంగా తగ్గుతుంటే మీ బృందానికి చెప్పండి. మంచి వాంతి నివారణ మందు, మోతాదులో మార్పు, లేదా డైటీషియన్ను కలవడం — వీటితో చాలాసార్లు పరిస్థితి మెరుగవుతుంది.
CION పెద్దపేగు క్యాన్సర్ స్పెషలిస్టులను కలవండి. మీ కొలనోస్కోపీ, స్కాన్ లేదా బయాప్సీ రిపోర్ట్ తీసుకురండి.
మా సర్జికల్, మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి ప్రణాళిక వేస్తారు: ఏ ఆపరేషన్, కీమోథెరపీ అవసరమా, ఆ తర్వాత ఫాలో-అప్ ఎలా ఉండాలి.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Eating Hints: Before, during, and after Cancer Treatment
- National Cancer Institute — Nutrition During Cancer
- American Cancer Society — Colorectal Cancer Chemotherapy
- Cancer Research UK — Living with bowel cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
సైకిల్స్ మధ్య తినడం కష్టంగా ఉందా?
వికారమా, విరేచనాలా, లేక అసలు ఆకలే లేకపోవడమా — మిమ్మల్ని ఏది ఆపుతోందో మాకు చెప్పండి. మీ తర్వాతి విజిట్లో ఆంకాలజిస్ట్తో, న్యూట్రిషన్ బృందంతో రివ్యూ ఏర్పాటు చేయగలం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.