సర్జరీ తర్వాత ఆహారం
పెద్దపేగు క్యాన్సర్ సర్జరీ తర్వాత తినకూడని ఆహారాలు — ఎంతకాలం ఆపాలి?
చాలామందికి పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత తినకూడని ఆహారాలు జాబితా చిన్నది, అది కూడా కొంతకాలమే. పేగు మానుతున్నంత కాలం గరుకుగా, గ్యాస్ పెంచేలా, నూనెగా, బాగా కారంగా ఉండే ఆహారం, మద్యం, స్ట్రీట్ ఫుడ్ కొంచెం ఆపండి. వీటిలో దాదాపు అన్నీ తర్వాత ఒక్కొక్కటిగా మళ్లీ వస్తాయి. ఏ ఆహారాలను ఎందుకు ఆపాలో, మన తెలుగు వంటింట్లో వాటికి బదులు ఏమి తినవచ్చో, ఆహారం మార్చడం కాదు డాక్టర్ అవసరమయ్యే లక్షణాలు ఏవో ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
సూటిగా సమాధానం
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత ఏ ఆహారాలు తినకూడదు?
చాలామందికి ఈ జాబితా చిన్నది, అది కూడా కొంతకాలం మాత్రమే. పేగు మానుతున్నంత కాలం గరుకుగా ఉండే ఆహారం, గ్యాస్ పెంచే ఆహారం, నూనె ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం, బాగా కారంగా ఉండే ఆహారం కొంచెం ఆపండి. మద్యం, రోడ్డు పక్కన అమ్మే స్ట్రీట్ ఫుడ్ కూడా ఆపండి. మీ మలవిసర్జన కుదురుకున్న తర్వాత వీటిలో దాదాపు అన్నీ ఒక్కొక్కటిగా మళ్లీ మీ భోజనంలోకి వస్తాయి.
మానుతున్న పేగు ఎందుకు ఇంత సున్నితంగా ఉంటుంది?
కొలెక్టమీ (పెద్దపేగులో భాగాన్ని తొలగించే ఆపరేషన్)లో సర్జన్ క్యాన్సర్ ఉన్న పెద్దపేగు భాగాన్ని తీసేసి, మిగిలిన ఆరోగ్యకరమైన రెండు చివరలను కలుపుతారు. ఆ కలిపిన చోటును పేగు రెండు చివరలను కలపడం (అనాస్టమోసిస్) అంటారు. కొంతకాలం ఆ చోటు చుట్టూ పేగు వాచి ఉంటుంది, మామూలు కంటే నెమ్మదిగా పనిచేస్తుంది. అరగడానికి కష్టమైన ఆహారం, లేదా ఎక్కువ గ్యాస్ తయారుచేసే ఆహారం ఈ సమయంలో కడుపులో మెలిపెట్టే నొప్పి, కడుపు ఉబ్బరం, విరేచనాలు తేవచ్చు. ఆపరేషన్కు ముందు అదే ఆహారం మీకు ఏ ఇబ్బందీ పెట్టకపోయి ఉండవచ్చు.
కొంతకాలం ఆపడం వేరు, శాశ్వతంగా మానేయడం వేరు
వార్డులో "కారం తినకూడదు" అని వినగానే చాలా కుటుంబాలు రోగికి నెలల తరబడి కేవలం పెరుగన్నమే పెడతారు. సర్జన్లు చెప్పేది అది కాదు. కొన్ని వారాలు తేలికైన ఆహారం, ఆ తర్వాత ఇంట్లో అందరూ తినే భోజనానికి నెమ్మదిగా, స్థిరంగా తిరిగి రావడం — అదే లక్ష్యం. ఆహారాన్ని చాలాకాలం మరీ కుదించి ఉంచితే దానివల్లే కొత్త సమస్యలు వస్తాయి: బరువు తగ్గడం, మలబద్ధకం, ప్రోటీన్ లోపం.
మీకు డిశ్చార్జ్ సమయంలో ఇచ్చిన సూచనలే ముందు. అవి ఈ పేజీకి భిన్నంగా ఉంటే, వాటినే పాటించండి.నాలుగు రకాలు
ఏ ఆహారాలను కొంతకాలం ఆపాలి, ఎందుకు?
ఆపదగిన ఆహారాలు చాలావరకు నాలుగు గుంపుల్లోకి వస్తాయి. ఒక్కో గుంపు ఒక్కో కారణంతో ఇబ్బంది పెడుతుంది.
గరుకుగా, అరగడానికి కష్టంగా ఉండే ఆహారం
ఇవి సగం అరగకుండానే పేగు గుండా వెళ్తాయి. మానుతున్న పేగు ఇంకా తట్టుకోలేని బరువును (బల్క్) పెంచుతాయి. ఇలియోస్టమీ ఉన్నవారిలో ఇవి స్టోమాను అడ్డుకోవచ్చు కూడా.
ఉదాహరణకు
- పచ్చి సలాడ్లు, మొలకెత్తిన గింజలు
- పండ్ల తొక్కలు, గింజలు, డ్రై ఫ్రూట్స్
- మొత్తం గింజలు (నట్స్), మొక్కజొన్న, పాప్కార్న్
- పీచుగా ఉండే మునగకాయ, పుట్టగొడుగులు
గ్యాస్ పెంచే ఆహారం, పానీయాలు
ఇప్పటికే నొప్పిగా ఉన్న పేగును గ్యాస్ సాగదీస్తుంది. అందుకే ఇంతకుముందు కంటే ఎక్కువ నొప్పి పెడుతుంది. చాలామందికి ఇబ్బందిగా అనిపించే కడుపులో గుడగుడ శబ్దాలు కూడా దీనివల్లే వస్తాయి.
ఉదాహరణకు
- రాజ్మా, శనగలు, పొట్టుతో ఉన్న మసూర్ పప్పు
- క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్, ఎక్కువ పచ్చి ఉల్లిపాయ
- కూల్ డ్రింక్స్, సోడా
నూనె, వేపుడు, బాగా కారమైన ఆహారం
ఎక్కువ నూనె, ఎక్కువ మిరపకారం పేగు కదలికను వేగం చేసి విరేచనాలు తేవచ్చు. మలద్వారం చుట్టూ చర్మం మంటగా ఉండేలా కూడా చేయవచ్చు.
ఉదాహరణకు
- మిర్చి బజ్జీ, పూరీ, పకోడీ
- నూనె ఎక్కువగా ఉండే బిర్యానీ
- ఆవకాయ, ఇతర కారం పచ్చళ్లు
సురక్షితమో కాదో తెలియని ఆహారం
మానుతున్న పేగు మీద కడుపు ఇన్ఫెక్షన్ వస్తే ఒంట్లో నీరు తగ్గిపోయి (డీహైడ్రేషన్), మళ్లీ హాస్పిటల్కు వెళ్లాల్సి రావచ్చు. కీమోథెరపీ జరుగుతున్నప్పుడు ఈ జాగ్రత్త మరింత ముఖ్యం.
ఉదాహరణకు
- స్ట్రీట్ ఫుడ్, పానీ పూరీ
- బండ్ల మీద అమ్మే కోసిన పండ్లు
- గంటల తరబడి బయట ఉంచిన వండిన అన్నం
- కాచని లేదా ఫిల్టర్ చేయని నీళ్లు
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమన తెలుగు వంటింట్లో
వాటికి బదులు ఏమి తినవచ్చు?
అలలు అలలుగా వచ్చే మెలిపెట్టే కడుపు నొప్పి, ఉబ్బిన పొట్ట, వాంతులు, గ్యాస్ గానీ మలం గానీ బయటకు రాకపోవడం — ఇవి పేగు అడ్డంకి (బ్లాకేజ్)కి సంకేతం కావచ్చు. ఈ రోజే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి, మీకు పేగు సర్జరీ జరిగిందని చెప్పండి. జ్వరం వచ్చినా, కడుపు నొప్పి రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నా, తల తిరిగేంతగా లేదా మూత్రం చాలా తక్కువగా వచ్చేంతగా విరేచనాలు తరచుగా అవుతున్నా అదే రోజు వెళ్లండి. ఇలియోస్టమీ ఉండి, కొన్ని గంటల పాటు స్టోమా నుంచి ఏమీ రాకుండా, కడుపులో మెలిపెట్టే నొప్పి ఉంటే — అది వేచి చూడదగిన విషయం కాదు.
చాలామంది నమ్మేవి
సర్జరీ తర్వాత ఆహారం గురించి కుటుంబాలు వినేవి — ఏది నిజం?
మిరపకారం పేగులో కలిపిన చోటుకు హాని చేస్తుందని చెప్పే గట్టి ఆధారాలు లేవు. కానీ అది విరేచనాలు, మంట తేవచ్చు. మొదట్లో ఆహారాన్ని తేలికగా ఉంచమనడానికి అసలు కారణం అదే. మలవిసర్జన కుదురుకున్న తర్వాత కారాన్ని నెమ్మదిగా మళ్లీ మొదలుపెట్టండి.
గాయం మానడానికి ప్రోటీన్ సహాయపడుతుంది. గుడ్లు, చేపలు, మెత్తని చికెన్ కూర సాధారణంగా బాగానే సరిపడతాయి. మొదట్లో వేపుడు, బాగా నూనె ఉండే వంటకాలు మాత్రం వద్దు. రెడ్ మీట్, ప్రాసెస్డ్ మీట్ తగ్గించుకోమనే దీర్ఘకాల సలహా సాధారణ ఆరోగ్యం కోసం — ఆపరేషన్ కోసం కాదు.
పెరుగు, మజ్జిగ ఇన్ఫెక్షన్ తేవు. ఇవి సులువుగా అరుగుతాయి, విరేచనాలు ఉన్నప్పుడు పేగుకు మెత్తగా ఉంటాయి, ప్రోటీన్కు మంచి ఆధారం కూడా. పెద్దపేగు సర్జరీ నుంచి కోలుకుంటున్న చాలామందికి ఇవి బాగానే సరిపడతాయి.
మొదటి వారాల్లో మెలిపెట్టే నొప్పి తెచ్చిన ఆహారం కొంతకాలం తర్వాత తరచుగా బాగానే సరిపడుతుంది. ఇప్పటికి దాన్ని పక్కన పెట్టండి, కొంతకాలం తర్వాత కొద్దిగా మళ్లీ ప్రయత్నించండి. అది పదేపదే ఇబ్బంది పెడితేనే పూర్తిగా మానేయండి.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
ఇది మీకోసమే తయారుచేసిన జాబితాను ఇవ్వలేదు. మీరు ఏ ఆహారాలను ఆపాలి, ఎంతకాలం ఆపాలి అనేది మీకు జరిగిన ఆపరేషన్, ఎంత పేగును తీసేశారు, ఆ తర్వాత మీ మలవిసర్జన ఎలా ఉంది అనే వాటి మీద ఆధారపడుతుంది. మీ కేసు తెలిసిన సర్జన్ లేదా డైటీషియన్ దానికి సమాధానం చెప్పగలరు. ఒక సాధారణ పేజీ చెప్పలేదు.
ఈ సలహా ఎవరికి వర్తించదు?
స్టోమా ఉన్నవారు వేరే సలహా పాటించాలి. ఇలియోస్టమీ ఉంటే గరుకు ఆహారం విషయంలో ఇంకా కఠినమైన జాగ్రత్త అవసరం — అది ఇలియోస్టమీతో ఆహారం పేజీలో ఉంది. కొలోస్టమీ ఉంటే గ్యాస్, వాసన గురించి వేరే ప్రశ్నలు వస్తాయి — అవి కొలోస్టమీతో ఆహారం పేజీలో ఉన్నాయి. మలాశయ (రెక్టల్) సర్జరీకి దాని సొంత తీరు, దాని సొంత సమాచారం ఉంటాయి. డయాబెటిస్, కిడ్నీ వ్యాధి, కీమోథెరపీ — ఇవి ఒక్కొక్కటీ కూడా సలహాను మారుస్తాయి.
మీకోసమే ప్లాన్ ఎక్కడ దొరుకుతుంది?
CION కేంద్రాల్లో చికిత్సలో పోషకాహార సలహా కూడా ఒక భాగం. ఇప్పుడు మీకు ఏ ఇంటి వంటకాలు సరిపడతాయో, ఆపిన వాటిని ఎప్పుడు మళ్లీ మొదలుపెట్టవచ్చో డైటీషియన్ చెప్పగలరు. పీచు పదార్థం (ఫైబర్) మళ్లీ మొదలుపెట్టేటప్పుడు సర్జరీ తర్వాత ఫైబర్ పేజీలో చెప్పిన క్రమాన్ని పాటించండి. ఏదైనా మార్పు చేసే ముందు మీ డాక్టర్తో నిర్ధారించుకోండి.
మీరు ఏమి తిన్నారు, మలవిసర్జన ఎలా ఉంది అని ఒక చిన్న డైరీ రాసుకోండి. డాక్టర్తో మాట్లాడటం దానితో చాలా త్వరగా అవుతుంది.మమ్మల్ని అడిగే ప్రశ్నలు
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత ఆహారం గురించి సాధారణ ప్రశ్నలు
ఈ ఆహారాలను ఎంతకాలం మానేయాలి?
చాలామందికి కొన్ని వారాలు. పేగు మానుతున్నంత కాలం తేలికైన ఆహారం, ఆ తర్వాత నెమ్మదిగా మామూలు భోజనానికి తిరిగి రావడం — ఇలా చాలామంది సర్జన్లు సూచిస్తారు. ఖచ్చితమైన తేదీ అంటూ ఏదీ లేదు. మీ డిశ్చార్జ్ సూచనలు, మీ మలవిసర్జన ఎలా ఉంది అనేవే మీకు దారి చూపుతాయి. సందేహం ఉంటే మొదటి ఫాలో-అప్ విజిట్లో అడగండి.
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత చికెన్, చేపలు, గుడ్లు తినవచ్చా?
సాధారణంగా తినవచ్చు, అవి మానడానికి సహాయపడతాయి కూడా. ఉడికించిన గుడ్లు, ముళ్లు లేని ఆవిరి మీద ఉడికించిన చేప లేదా చేపల కూర, తేలికైన గ్రేవీలో మెత్తని చికెన్తో మొదలుపెట్టండి. చికెన్ ఫ్రై, మటన్ ఫ్రై, బరువైన నూనె వంటకాలు తర్వాతకు వదిలేయండి. శాకాహారులు ప్రోటీన్ కోసం పప్పు, పనీర్, పెరుగు తీసుకోవచ్చు.
పాలు, టీ, కాఫీ తాగవచ్చా?
చాలామంది మితంగా తాగవచ్చు. కొందరికి కొంతకాలం పాలు తాగితే గ్యాస్ లేదా విరేచనాలు అవుతాయి. అప్పుడు పెరుగు లేదా మజ్జిగ సులువుగా సరిపడతాయి. స్ట్రాంగ్ కాఫీ మలాన్ని పలుచగా చేయవచ్చు. రోజుకు ఒకటి రెండు కప్పుల టీ తో సాధారణంగా ఇబ్బంది ఉండదు.
మళ్లీ బిర్యానీ ఎప్పుడు తినవచ్చు?
మీ మలవిసర్జన క్రమంగా అవుతూ, మీరు మామూలుగా రకరకాల ఆహారం తింటున్నప్పుడు. మధ్యాహ్న భోజనంలో కొద్దిగా, తక్కువ నూనెతో, తక్కువ వేయించిన ఉల్లిపాయలతో, పక్కన కొంచెం పెరుగు లేదా రైతాతో మొదలుపెట్టండి. దానివల్ల విరేచనాలు అయితే, ఇంకొంత కాలం ఆగి మళ్లీ ప్రయత్నించండి.
పచ్చళ్లు ఇక పూర్తిగా మానేయాలా?
కొంతకాలం మాత్రమే. ఆవకాయ లాంటి కారం పచ్చళ్లలో నూనె, ఉప్పు, మిరపకారం ఎక్కువ. ఇవి విరేచనాలు, మంట తేవచ్చు. మళ్లీ మొదలుపెట్టేటప్పుడు పెరుగన్నంలో కొద్దిగా కలుపుకుని తినండి. నిమ్మకాయ పచ్చడి, కారం తక్కువ ఉండే మామిడి పచ్చడి సాధారణంగా తేలికగా ఉంటాయి.
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత మద్యం తాగవచ్చా?
పేగు మానుతున్నంత కాలం, నొప్పి మందులు వేసుకుంటున్నంత కాలం మద్యం వద్దు. మద్యం పేగును చికాకు పెడుతుంది, ఒంట్లో నీటిని తగ్గిస్తుంది, చాలా మందులతో కలిస్తే ఇబ్బంది తెస్తుంది. దీర్ఘకాలంలో ఏమిటనే ప్రశ్నకు మా పెద్దపేగు క్యాన్సర్ తర్వాత మద్యం పేజీ సమాధానం చెబుతుంది.
స్వీట్లు, పండుగ వంటకాల సంగతి ఏమిటి?
కొద్దిగా స్వీటు తినడం సాధారణంగా ఫర్వాలేదు. నూనెలో వేయించిన, బరువైన పండుగ పిండివంటలు మానుతున్న పేగుకు కష్టం. మొదట్లో రుచి చూసేంత మాత్రమే తీసుకోండి. మీకు డయాబెటిస్ ఉంటే, సర్జరీ తర్వాత కూడా షుగర్ కంట్రోల్ ముఖ్యమే. ఏ ఉపవాసం చేసే ముందైనా మీ డాక్టర్ను అడగండి.
కొన్ని ఆహారాలు జీవితాంతం మానేయాల్సి వస్తుందా?
చాలామందికి అలా అవసరం ఉండదు. పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత ఎక్కువమంది రకరకాల ఆహారానికి తిరిగి వస్తారు. రెడ్ మీట్, ప్రాసెస్డ్ మీట్, మద్యం తగ్గించుకోమనే సాధారణ సలహా అందరికీ వర్తిస్తుంది. ఇలియోస్టమీ ఉన్నవారు కొన్ని జాగ్రత్తలు కొనసాగించాల్సి రావచ్చు — వాటిని మీ స్టోమా నర్సు వివరిస్తారు.
CION పెద్దపేగు క్యాన్సర్ స్పెషలిస్టులను కలవండి. మీ కొలనోస్కోపీ, స్కాన్ లేదా బయాప్సీ రిపోర్ట్ తీసుకురండి.
మా సర్జికల్, మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి ప్రణాళిక వేస్తారు: ఏ ఆపరేషన్, కీమోథెరపీ అవసరమా, ఆ తర్వాత ఫాలో-అప్ ఎలా ఉండాలి.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- National Cancer Institute — Eating Hints: Before, during, and after Cancer Treatment
- American Cancer Society — Colon Cancer Surgery
- NHS — Ileostomy
- World Cancer Research Fund — Bowel cancer
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
మాతో మాట్లాడండి
ఇప్పుడు మీకు ఏ ఆహారాలు సరిపడతాయో తెలియడం లేదా?
మీకు ఏ ఆపరేషన్ జరిగిందో, అప్పటి నుంచి మీ మలవిసర్జన ఎలా ఉందో మాకు చెప్పండి. మీ ఇంట్లో ఇప్పటికే వండే భోజనానికి సరిపోయే పోషకాహార సలహాను ఏర్పాటు చేయగలం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.