స్క్రీనింగ్ టెస్టులు
FOBT, FIT తేడా: ఈ రెండు మల పరీక్షలు ఎలా వేరు, ఏది ఎంచుకోవాలి
చాలామందికి FIT మెరుగైన ఎంపిక. FIT, పాత గ్వాయాక్ FOBT రెండూ మలంలో కంటికి కనిపించని రక్తం కోసం చూస్తాయి. కానీ FIT ఎక్కువ క్యాన్సర్లను, పెద్ద పాలిప్స్ను పట్టుకుంటుంది, మీరు తినే ఆహారం వల్ల దాని ఫలితం మారదు. ఈ రెండిట్లో ఏ టెస్టూ క్యాన్సర్ను నిర్ధారించదు: ఏది పాజిటివ్ వచ్చినా మీకు కొలనోస్కోపీ అవసరం. FOBT, FIT తేడాను ఈ పేజీ పక్కపక్కనే చూపిస్తుంది, అసలు మల పరీక్షలే ఎవరికి సరిపోవో కూడా చెబుతుంది.
సూటిగా సమాధానం
స్క్రీనింగ్కు FOBT మంచిదా, FIT మంచిదా?
చాలామందికి FIT మెరుగైన టెస్ట్. రెండూ మల శాంపిల్లో దాగి ఉన్న రక్తం కోసమే చూస్తాయి. కానీ FIT ఎక్కువ క్యాన్సర్లను, పెద్ద పాలిప్స్ను (పేగు లోపల గడ్డలు) పట్టుకుంటుంది, మీరు తినే ఆహారం వల్ల తప్పుదారి పట్టదు, సాధారణంగా తక్కువ శాంపిల్స్ సరిపోతాయి. ఈ రెండిట్లో ఏ టెస్టూ క్యాన్సర్ను నిర్ధారించదు. ఏ టెస్ట్లో పాజిటివ్ వచ్చినా, మీకు కొలనోస్కోపీ అవసరం అని అర్థం.
ఈ రెండు పేర్లకు అర్థం ఏమిటి?
FOBT అంటే ఫీకల్ ఆకల్ట్ బ్లడ్ టెస్ట్. ఆకల్ట్ అంటే కేవలం దాగి ఉన్నది, కంటికి కనిపించనిది అని అర్థం. పాత రకం టెస్ట్లో గ్వాయాక్ (guaiac) అనే ఒక రసాయనం వాడతారు, అది రక్తం తగిలితే రంగు మారుతుంది. FIT అంటే ఫీకల్ ఇమ్యునోకెమికల్ టెస్ట్. ఇది మనిషి రక్తంలోని ప్రోటీన్కు మాత్రమే స్పందించే యాంటీబాడీలను వాడుతుంది. నిజానికి FIT కూడా ఒక కొత్త రకం FOBTనే. అందుకే ల్యాబ్ రిపోర్టుల్లో, మాటల్లో ఈ రెండు పేర్లు కలిసిపోయి గందరగోళం అవుతుంటాయి.
స్క్రీనింగ్ FIT వైపు ఎందుకు మారింది?
గ్వాయాక్ టెస్ట్ మీరు తిన్న మాంసంలోని రక్తానికి, కొన్ని కూరగాయలకు, కడుపు (జీర్ణాశయం) నుంచి వచ్చే రక్తస్రావానికి కూడా స్పందిస్తుంది. విటమిన్ C నిజమైన రిజల్ట్ను దాచేయగలదు. FIT వీటన్నిటినీ పట్టించుకోదు, ఎందుకంటే అది పేగు కింది భాగం నుంచి వచ్చిన మనిషి రక్త ప్రోటీన్ కోసం మాత్రమే చూస్తుంది. ఈ కారణాల వల్లే UK లాంటి జాతీయ ప్రోగ్రామ్లు పాత టెస్ట్ నుంచి FITకు మారాయి.
ఇక్కడ మీకు ఏ టెస్ట్ ఇచ్చే అవకాశం ఎక్కువ?
హైదరాబాద్లో ఈ రెండు టెస్టులనూ ప్రైవేట్ ల్యాబ్లు చేస్తాయి, చాలాసార్లు హెల్త్ చెకప్ ప్యాకేజీలో భాగంగా. FIT కిట్లు ఇప్పుడు సులువుగానే దొరుకుతున్నాయి, డాక్టర్ మామూలు ప్రిస్క్రిప్షన్పై రాసి ఇవ్వవచ్చు. మీకు పాత గ్వాయాక్ టెస్ట్ ఇస్తామంటే, దానికి బదులు FIT కావాలని అడగడం సరైనదే.
మీకు ఇప్పటికే లక్షణాలు ఉంటే, ఈ రెండు మల పరీక్షల్లో ఏదీ సరైన మొదటి అడుగు కాదు. బదులుగా డాక్టర్ను కలవండి.పక్కపక్కన పోలిక
పాత FOBTకు, FITకు తేడా ఏమిటి?
తప్పుడు అలారాలు, మిస్ అయ్యేవి
మల రక్త పరీక్ష రిజల్ట్ తప్పుగా రావడానికి కారణాలు ఏమిటి?
ఏ మల పరీక్షా పూర్తిగా సరైనది కాదు. రిజల్ట్ తప్పుదారి పట్టించడానికి సాధారణంగా ఉండే కారణాలు ఇవి, అవి ఏ టెస్ట్ను ప్రభావితం చేస్తాయో కూడా.
ఆహారం
గ్వాయాక్ టెస్ట్ మనిషి రక్తానికి, జంతువుల రక్తానికి తేడా కనిపెట్టలేదు. అందుకే టెస్ట్కు ముందు రోజుల్లో మటన్ లేదా ఇతర రెడ్ మీట్ తింటే పాజిటివ్ రావచ్చు. ముల్లంగి, కాలీఫ్లవర్ లాంటి కొన్ని పచ్చి కూరగాయలు కూడా అలాగే చేయవచ్చు. మీరు ఏమి తిన్నా FIT మీద ప్రభావం ఉండదు.
మందులు, సప్లిమెంట్లు
ఆస్పిరిన్, ఐబుప్రోఫెన్ లాంటి నొప్పి మందులు చిన్న రక్తస్రావాలు కలిగించి, గ్వాయాక్ టెస్ట్ను పాజిటివ్ చేయవచ్చు. ఎక్కువ మోతాదులో విటమిన్ C రక్తాన్ని దాచేసి, తప్పుగా నెగటివ్ వచ్చేలా చేయవచ్చు. డాక్టర్ రాసిన మందును, రాసిన డాక్టర్ను అడగకుండా టెస్ట్ కోసం ఆపకండి.
వేరే చోటు నుంచి రక్తస్రావం
పైల్స్ (మొలలు), ఫిషర్ (మలద్వారం దగ్గర చీలిక) రక్తం కారుస్తాయి, రెండు టెస్టులూ దాన్ని పట్టుకోవచ్చు. కడుపులో అల్సర్ నుంచి వచ్చే రక్తస్రావానికి గ్వాయాక్ టెస్ట్ స్పందిస్తుంది, FIT చాలావరకు స్పందించదు. పాజిటివ్ రిజల్ట్ రక్తం ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో ఎప్పుడూ చెప్పదు.
పాజిటివ్ రిజల్ట్ కేవలం పైల్స్ వల్లేనని అనుకోకండి. కొలనోస్కోపీ చేయించుకోండి.రక్తం కార్చని గడ్డలు
పాలిప్స్, క్యాన్సర్లు అప్పుడప్పుడు మాత్రమే రక్తం కారుస్తాయి. శాంపిల్ తీసుకున్న రోజు ఏదీ రక్తం కార్చకపోతే, ఏ టెస్టైనా దాన్ని మిస్ చేయవచ్చు. పెద్దపేగు కుడి వైపున పైన ఉండే గడ్డలు, కింద ఉండే వాటి కంటే ఎక్కువసార్లు మిస్ అవుతాయి. అందుకే మల పరీక్షలను క్రమం తప్పకుండా మళ్లీ మళ్లీ చేస్తారు. అందుకే ఒక్క నెగటివ్ రిజల్ట్ అంతా బాగుందన్న సర్టిఫికెట్ కాదు.
ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమన దేశంలో చాలా ల్యాబ్లు ఇప్పటికీ రిపోర్ట్పై ఏ పద్ధతి వాడారో చెప్పకుండా "stool for occult blood" అని మాత్రమే ప్రింట్ చేస్తాయి. మీ హెల్త్ చెకప్లో ఇది ఉంటే, అది గ్వాయాక్ టెస్టా లేక ఇమ్యునోకెమికల్ టెస్టా అని ల్యాబ్ను అడగండి. రెండోది మాత్రమే FIT.
చాలామంది నమ్మేవి
మల రక్త పరీక్షల గురించి చాలామంది అనుకునే నాలుగు విషయాలు
దాని అర్థం రక్తం కనిపించింది, పేగును లోపల చూడాలి అని మాత్రమే. పాజిటివ్ వచ్చిన వాటిలో చాలావరకు చివరికి పాలిప్స్, పైల్స్, లేదా పెద్దగా ఏమీ లేనివిగా తేలుతాయి. అక్కడ ఏముందో చెప్పగలిగేది కొలనోస్కోపీ ఒక్కటే, అవసరమైతే బయాప్సీతో పాటు. ఆ కొలనోస్కోపీని CION ఒక భాగస్వామ్య ఎండోస్కోపీ యూనిట్ ద్వారా ఏర్పాటు చేస్తుంది.
FIT అనేది వడపోసే టెస్ట్. తర్వాత కొలనోస్కోపీ ఎవరికి అవసరమో అది నిర్ణయిస్తుంది. అది పాలిప్స్ను చూడలేదు, తీసేయలేదు. ఆ రోజు రక్తం కార్చని గడ్డలను మిస్ చేస్తుంది. అందుకే దాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చేయాలి.
ఆ నియమం పాత గ్వాయాక్ టెస్ట్ది. FITకు మీరు మామూలుగా తినే అన్నం, పప్పు, పెరుగు, కూరలు తినవచ్చు. ఏదైనా ల్యాబ్ మిమ్మల్ని ఆహారం మార్చమని చెబితే, అది బహుశా పాత టెస్ట్ చేస్తోందని అర్థం.
స్క్రీనింగ్ టెస్టులు లక్షణాలు లేనివారి కోసం తయారైనవి. కంటికి కనిపించే రక్తం, మలవిసర్జన అలవాటులో మార్పు, లేదా హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉండటం, వీటికి మల పరీక్ష ఏమి చెప్పినా సరే, డాక్టర్ను కలవాలి, సాధారణంగా కొలనోస్కోపీ కూడా అవసరం. FIT నెగటివ్ వచ్చినా అది ఏమి కొట్టిపారేయదు అనే మా పేజీ చదవండి.
మీతో నిజాయితీగా
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ శరీరానికి ఏ టెస్ట్ అవసరమో ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది మీ వయసు, మీ కుటుంబ చరిత్ర, ఏవైనా లక్షణాలు, మీకు ఏది సులువుగా చేయించుకోవడం వీలవుతుంది అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ విషయాలు తెలిసిన డాక్టర్ ఒక చిన్న విజిట్లోనే దీనికి సమాధానం చెప్పగలరు. ఇది బ్రాండ్లను కూడా పోల్చలేదు, ఎందుకంటే ల్యాబ్లు వేర్వేరు FIT కిట్లు వాడతాయి, రిజల్ట్ను పాజిటివ్ అని చెప్పడానికి ఒక్కో కిట్కు ఒక్కో కట్-ఆఫ్ స్థాయి ఉంటుంది.
ఈ రెండు టెస్టులూ ఎవరికి సరిపోవు?
మల పరీక్షలు ఆరోగ్యంగా ఉన్న, సాధారణ రిస్క్ ఉన్నవారి కోసం. మీకు రక్తస్రావం, మలవిసర్జన అలవాటులో మార్పు, లేదా రక్తహీనత (అనీమియా, అంటే హిమోగ్లోబిన్ తక్కువ) ఉంటే ఇవి సరైన ఎంపిక కాదు. తల్లిదండ్రుల్లో గానీ తోబుట్టువుల్లో గానీ ఎవరికైనా చిన్న వయసులో పెద్దపేగు క్యాన్సర్ వచ్చి ఉన్నా, మీకు అల్సరేటివ్ కొలైటిస్ లేదా క్రోన్స్ వ్యాధి ఉన్నా, మీ కుటుంబంలో లించ్ సిండ్రోమ్ ఉన్నా కూడా ఇవి సరైనవి కావు. వీరికి కొలనోస్కోపీ అవసరం, మా ఎక్కువ రిస్క్ ఉన్నవారి స్క్రీనింగ్ పేజీ దీన్ని వివరిస్తుంది.
రిజల్ట్ ఏమి చెప్పలేదు?
పాజిటివ్ రిజల్ట్ రక్తం ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో, ఒక గడ్డ పాలిప్పా క్యాన్సరా, ఏదైనా ఎంత తీవ్రమైనదో చెప్పలేదు. నెగటివ్ రిజల్ట్ ఆ శాంపిల్ గురించి, ఆ రోజు గురించి మాత్రమే చెబుతుంది. మీ చేతిలో పాజిటివ్ రిపోర్ట్ ఉంటే, FIT పాజిటివ్ వచ్చిన తర్వాత ఏమి జరుగుతుంది అనే మా పేజీ తర్వాతి అడుగును వివరిస్తుంది.
మీకు ఏ టెస్ట్ సరిపోతుందో తెలియకపోతే, CION హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, మీ పరిస్థితి చెప్పండి. ఎవరైనా నిజాయితీగా చెబుతారు.మమ్మల్ని అడిగే ప్రశ్నలు
FOBT, FIT గురించి సాధారణంగా అడిగే ప్రశ్నలు
FIT, మలంలో ఆకల్ట్ బ్లడ్ టెస్ట్ రెండూ ఒకటేనా?
FIT ఒక రకమైన ఆకల్ట్ బ్లడ్ టెస్ట్, కొత్త రకం. రిపోర్ట్పై "occult blood" అని ఉంటే, అది పాత గ్వాయాక్ పద్ధతి కావచ్చు, FIT కూడా కావచ్చు. ఏ పద్ధతి వాడారో ల్యాబ్ను అడగండి, ఎందుకంటే గ్వాయాక్ టెస్ట్ తక్కువ కచ్చితమైనది, ఆహారం వల్ల ప్రభావితమవుతుంది.
టెస్ట్ ఎంత తరచుగా మళ్లీ చేయించుకోవాలి?
మల పరీక్షలు మళ్లీ మళ్లీ చేసినప్పుడే పని చేస్తాయి. నెగటివ్ వస్తే, అమెరికన్ గైడ్లైన్స్ FITను ప్రతి ఏడాది మళ్లీ చేయమంటాయి, UK ప్రోగ్రామ్ ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి. మీ డాక్టర్ ఒక షెడ్యూల్ సూచిస్తారు. మధ్యలో ఏదైనా కొత్త లక్షణం వస్తే, చివరి రిజల్ట్ ఏమి చెప్పినా సరే, డాక్టర్ను కలవాలి.
ఉపవాసం ఉండాలా, ఆహారం మార్చాలా?
FITకు అవసరం లేదు. మామూలుగా తినండి, మీ మందులు మామూలుగా వేసుకోండి. పాత గ్వాయాక్ టెస్ట్కు మాత్రం ముందు కొన్ని రోజులు రెడ్ మీట్, కొన్ని పచ్చి కూరగాయలు, విటమిన్ C సప్లిమెంట్లు, కొన్ని నొప్పి మందులు మానేయమని చెబుతారు. మీ కిట్తో వచ్చే సూచనలు పాటించండి, మీ డాక్టర్తో నిర్ధారించుకోండి.
నెలసరి (పీరియడ్స్) సమయంలో టెస్ట్ చేయించుకోవచ్చా?
రక్తస్రావం ఆగే వరకు ఆగడం మంచిది, ఎందుకంటే నెలసరి రక్తం శాంపిల్లో కలిసి పాజిటివ్ రిజల్ట్ రావచ్చు. పైల్స్ లేదా ఫిషర్ నుంచి ప్రస్తుతం రక్తం కారుతున్నా ఇదే వర్తిస్తుంది. బదులుగా కొన్ని రోజుల తర్వాత శాంపిల్ తీసుకోండి.
నాకు లక్షణాలు ఉన్నా డాక్టర్ FIT రాశారు. ఎందుకు?
కొన్ని ఆరోగ్య వ్యవస్థల్లో, రక్తం ఎంత ఉందో కొలిచే FIT, లక్షణాలు ఉన్న వ్యక్తికి కొలనోస్కోపీ ఎంత అత్యవసరమో నిర్ణయించడానికి డాక్టర్కు సహాయపడుతుంది. దీన్ని డాక్టర్ చేసే శారీరక పరీక్షతో పాటు వాడతారు, దానికి బదులుగా కాదు. రిజల్ట్ తక్కువ వచ్చినంత మాత్రాన, కొనసాగుతున్న లక్షణాలు రద్దు కావు.
హైదరాబాద్లో ఏది తక్కువ ఖర్చు?
కొలనోస్కోపీతో పోలిస్తే రెండూ తక్కువ ఖర్చుతోనే అవుతాయి, ప్రతి ల్యాబ్ తన సొంత ధర చెబుతుంది. ఎక్కువ మిస్ చేసే టెస్ట్ చౌకగా ఉన్నంత మాత్రాన మెరుగైనది కాదు. మా స్క్రీనింగ్ ఖర్చు పేజీ ఈ ఎంపికలను పోల్చి చూపిస్తుంది.
పాజిటివ్ రిజల్ట్ అంటే పెద్దపేగు క్యాన్సరా, మలాశయ క్యాన్సరా?
తప్పనిసరిగా ఏదీ కాదు. రక్తం పేగులో ఎక్కడి నుంచైనా రావచ్చు, మలాశయం (రెక్టమ్), మలద్వారం నుంచి కూడా. రక్తం ఎక్కడి నుంచి వస్తోందో కొలనోస్కోపీ కనిపెడుతుంది. మలాశయంలో ఏదైనా గడ్డ కనిపిస్తే, దానికి చికిత్స వేరుగా ఉంటుంది, ఆ దారిని మలాశయ (రెక్టల్) క్యాన్సర్ పేజీలు వివరిస్తాయి.
మా అమ్మానాన్నలకు CION స్క్రీనింగ్ ఏర్పాటు చేయగలదా?
ప్రతి ఒక్కరికీ ఏ టెస్ట్ సరిపోతుందో CION డాక్టర్ సలహా ఇవ్వగలరు, అవసరమైనప్పుడు భాగస్వామ్య యూనిట్లో కొలనోస్కోపీ ఏర్పాటు చేయగలరు. వారు వాడుతున్న మందుల జాబితా, కుటుంబంలో ఎవరికైనా పేగు క్యాన్సర్ వచ్చి ఉంటే ఆ వివరాలు తీసుకురండి. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.
CION పెద్దపేగు క్యాన్సర్ స్పెషలిస్టులను కలవండి. మీ కొలనోస్కోపీ, స్కాన్ లేదా బయాప్సీ రిపోర్ట్ తీసుకురండి.
మా సర్జికల్, మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి ప్రణాళిక వేస్తారు: ఏ ఆపరేషన్, కీమోథెరపీ అవసరమా, ఆ తర్వాత ఫాలో-అప్ ఎలా ఉండాలి.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
ఆధారాలు
- American Cancer Society — Colorectal Cancer Screening Tests
- National Cancer Institute — Screening Tests to Detect Colorectal Cancer and Polyps
- NHS — Bowel cancer screening
- NICE — Quantitative faecal immunochemical testing to guide colorectal cancer pathway referral in primary care
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
మల పరీక్ష రిపోర్ట్ వచ్చింది, తర్వాత ఏం చేయాలో తెలియడం లేదా?
రిపోర్ట్ను పంపి, మీకు ఏవైనా లక్షణాలు ఉంటే చెప్పండి. దాని అర్థం ఏమిటో, కొలనోస్కోపీ అవసరమా అనేది CION డాక్టర్ వివరిస్తారు. అవసరమైతే భాగస్వామ్య యూనిట్లో దాన్ని ఏర్పాటు చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.