సర్జరీ తర్వాత మలవిసర్జన
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత మలబద్ధకం: ఏది సహాయపడుతుంది, ఎప్పుడు జాగ్రత్త పడాలి
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత మలబద్ధకం చాలామందికి వస్తుంది, సాధారణంగా కొద్ది కాలమే ఉంటుంది. బలమైన నొప్పి మందులు, తక్కువగా నడవడం, చిన్న భోజనాలు, ముక్కితే గాయం నొప్పి అవుతుందన్న భయం మొదటి వారాల్లో పేగును నెమ్మదింపజేస్తాయి. రోజంతా నీళ్లు తాగడం, కొంచెం కొంచెం నడవడం, పీచును నెమ్మదిగా మళ్లీ చేర్చడం, మీ బృందం ఒప్పుకున్న విరేచన మందుతో చాలావరకు తగ్గుతుంది. ఏది సహాయపడుతుందో, ఏది మానుకోవాలో, మామూలు మలబద్ధకం కాకుండా పేగు అడ్డంకిని సూచించే సంకేతాలేమిటో ఈ పేజీ వివరిస్తుంది.
సూటిగా సమాధానం
పెద్దపేగు ఆపరేషన్ తర్వాత మలబద్ధకం మామూలేనా?
అవును. కొలెక్టమీ (పెద్దపేగులో భాగాన్ని తొలగించే ఆపరేషన్) తర్వాత మొదటి కొన్ని వారాల్లో మలం గట్టిగా రావడం, తరచుగా రాకపోవడం చాలామందిలో కనిపిస్తుంది. చాలామందిలో ఇది ఆపరేషన్లో ఏదో సమస్య వల్ల కాదు, శరీరం కోలుకుంటున్న క్రమంలో భాగంగా వస్తుంది. కొలెక్టమీలో క్యాన్సర్ గడ్డ ఉన్న పెద్దపేగు భాగాన్ని తీసేసి, మిగిలిన ఆరోగ్యకరమైన రెండు చివరలను కలుపుతారు. ఈ జాయింట్ను పేగు రెండు చివరలను కలపడం (అనాస్టమోసిస్) అంటారు. ఆ జాయింట్ మీదుగా పేగు సాఫీగా పని చేయడానికి కొంత సమయం పడుతుంది.
ఇది ఎప్పుడు మొదలైందన్నది ఎందుకు ముఖ్యం?
హాస్పిటల్లో ఉన్నప్పుడు మొదటి కొన్ని రోజులు పేగు నెమ్మదిగా మేల్కొంటుంది. వార్డ్ బృందం దీన్ని దగ్గరగా గమనిస్తూ ఉంటుంది. కానీ ఇంటికి వెళ్లిన తర్వాత మొదలయ్యే మలబద్ధకం వేరు. ఇది సాధారణంగా నొప్పి మందులు, తక్కువగా తినడం, ఎక్కువ గంటలు మంచం మీదే విశ్రాంతి తీసుకోవడం వల్ల వస్తుంది. చిన్న చిన్న మార్పులతోనే ఇది తగ్గుతుంది.
ఈ పేజీ ఎవరి కోసం కాదు?
మీకు కొలోస్టమీ ఉంటే, మలం స్టోమా ద్వారా బయటకు వస్తుంది, సలహాలు కూడా మారతాయి. అప్పుడు కొలోస్టమీతో ఆహారం పేజీ చదవండి. మీకు సర్జరీ జరగకపోయి, మలబద్ధకం మీకు కొత్తగా మొదలైతే, పెద్దవారిలో కొత్తగా వచ్చిన మలబద్ధకం పేజీతో మొదలుపెట్టండి. మలాశయం (రెక్టమ్) ఆపరేషన్ల తర్వాత మలవిసర్జనలో వచ్చే మార్పులు వేరుగా ఉంటాయి, అవి మలాశయ (రెక్టల్) క్యాన్సర్ విభాగంలో వివరించబడ్డాయి.
మలబద్ధకం ఇబ్బంది పెడుతుంది కానీ పేగు జాయింట్కు హాని చేయడం అరుదు. ముఖ్యమైనది ఒక్కటే: ఇది మామూలు మలబద్ధకం కాకుండా వేరే సమస్య అయినప్పుడు గుర్తించడం.ఎందుకు వస్తుంది
ఆపరేషన్ తర్వాత నా పేగు ఇంత నెమ్మదిగా ఎందుకు పని చేస్తోంది?
సాధారణంగా ఒకేసారి చాలా కారణాలు కలిసి పని చేస్తాయి. వాటిలో చాలావరకు తాత్కాలికమైనవే, మీరు కోలుకుంటున్న కొద్దీ తగ్గిపోతాయి.
బలమైన నొప్పి మందులు
ట్రామడాల్ (tramadol), మార్ఫిన్ (morphine) లాంటి మందులు మలాన్ని ముందుకు నెట్టే పేగు కండరాలను నెమ్మదింపజేస్తాయి. మొదట్లో ఇవి తరచుగా అవసరమవుతాయి. డోస్ తగ్గుతున్న కొద్దీ మలబద్ధకం కూడా తగ్గుతుంది.
మీ డాక్టర్ను అడగాల్సినవి
- వీటితో పాటు వేసుకోవడానికి ఒక విరేచన మందు (laxative)
- నొప్పి తగ్గినప్పుడు పారాసిటమాల్ (paracetamol)కు మారడం
ఇతర మాత్రలు
వాంతి రాకుండా ఇచ్చే మందులు, రక్తహీనత (హిమోగ్లోబిన్ తక్కువ) కోసం ఇచ్చే ఐరన్ మాత్రలు, కొన్ని దగ్గు సిరప్లు కూడా మలాన్ని గట్టిగా చేయగలవు. మీరు వేసుకుంటున్న ప్రతి మందు స్ట్రిప్నూ ఫాలో-అప్కు తీసుకురండి. అప్పుడు బృందం వాటిని చెక్ చేయగలుగుతుంది.
తక్కువగా తినడం, తాగడం
చిన్న భోజనాలు, మెత్తని పీచు తక్కువ ఉన్న ఆహారం, సరిపడా నీళ్లు తాగకపోవడం వల్ల మలంలో బరువు తగ్గుతుంది, మలం పొడిబారుతుంది. మొదట్లో ఆకలి కూడా తక్కువగా ఉంటుంది. బరువైనది ఏదైనా పెడితే ఇబ్బంది అవుతుందేమోనని కుటుంబ సభ్యులు కూడా భయపడతారు.
తక్కువగా కదలడం, ముక్కడానికి భయం
ఎక్కువ గంటలు మంచం మీదే ఉండటం పేగును నెమ్మదిస్తుంది. ముక్కితే గాయానికి నొప్పి అవుతుందని భయపడి, మలవిసర్జనకు వెళ్లాలనిపించినా చాలామంది ఆపుకుంటారు. అలా ఆపుకున్న మలం ఇంకా గట్టిగా మారుతుంది.
గాయం మీద ఒక దిండును గట్టిగా అదిమి పట్టుకుంటే, నెమ్మదిగా ముక్కడం సులువుగా ఉంటుంది.ఇది మీకు వర్తిస్తుందో లేదో తెలియడం లేదా?
ఆంకాలజిస్ట్ను అడగండిమీరు చేయగలిగేది
కొలెక్టమీ తర్వాత మలబద్ధకానికి నిజంగా ఏది సహాయపడుతుంది?
రోజంతా కొద్ది కొద్దిగా తాగండి
నీళ్లు, మజ్జిగ, పలుచని పప్పు, కొబ్బరి నీళ్లు అన్నీ లెక్కలోకి వస్తాయి. ఒకేసారి ఎక్కువ తాగడం కాకుండా తరచుగా కొద్ది కొద్దిగా తాగండి. పీచు సప్లిమెంట్ కూడా తీసుకుంటుంటే ఇంకా ఎక్కువ తాగండి.
పీచు పదార్థం (ఫైబర్)ను నెమ్మదిగా మళ్లీ మొదలుపెట్టండి
మీ బృందం సాధారణంగా మెత్తని ఆహారంతో మొదలుపెడుతుంది. వారు అనుమతించిన కొద్దీ, బాగా పండిన అరటిపండు, బొప్పాయి, ఉడికించిన కూరగాయలు, మెత్తని చిరుధాన్యాల జావ ఒక్కొక్కటిగా చేర్చండి. ఎంత వేగంగా పెంచాలో సర్జరీ తర్వాత ఫైబర్ పేజీ వివరిస్తుంది.
రోజుకు చాలాసార్లు కొంచెం నడవండి
ఒకసారి ఎక్కువసేపు నడవడం కంటే, ఇంట్లోనే చిన్న చిన్న నడకలు పేగును బాగా మేల్కొలుపుతాయి. మీ శక్తి పెరిగిన కొద్దీ నడక పెంచండి.
మీకు ఇచ్చిన విరేచన మందు వాడండి
చాలామందికి ఇంటికి పంపేటప్పుడు మలాన్ని మెత్తబరిచే మందు లేదా లాక్టులోజ్ (lactulose), మాక్రోగోల్ (macrogol) లాంటి తేలికపాటి విరేచన మందు ఇస్తారు. బలమైన నొప్పి మందులు వేసుకుంటున్నంత కాలం దీన్ని వాడండి. సర్జికల్ బృందాన్ని అడగకుండా ఎనిమా, సపోజిటరీ (మలద్వారంలో పెట్టే మందు), మూలికా విరేచన మందులు మొదలుపెట్టకండి. మీ డాక్టర్తో నిర్ధారించుకోండి.
టాయిలెట్కు సమయం ఇవ్వండి
వెళ్లాలనిపించినప్పుడు వెళ్లండి, వీలైతే భోజనం తర్వాత. వెస్టర్న్ టాయిలెట్ వాడేటప్పుడు కాళ్ల కింద ఒక చిన్న పీట పెట్టుకుంటే మోకాళ్లు పైకి లేస్తాయి, మలం సులువుగా బయటకు వస్తుంది.
మలం గానీ, గ్యాస్ గానీ అస్సలు బయటకు పోకపోతే, కడుపు ఉబ్బుతుంటే లేదా గట్టిగా అవుతుంటే, వాంతులు అవుతుంటే, లేదా నొప్పి తగ్గకుండా పెరుగుతుంటే ఈ రోజే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. కొలెక్టమీ తర్వాత జ్వరం వచ్చినా, గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటున్నా, ఉన్నట్టుండి చాలా నలతగా అనిపించినా ఇదే చేయండి. ఇవి పేగు అడ్డంకి (బ్లాకేజ్)కి లేదా జాయింట్ దగ్గర లీక్కు సంకేతాలు కావచ్చు. విరేచన మందులు చాలా రోజులు వాడినా పని చేయకపోతే, ఈ వారంలోనే మీ బృందానికి కాల్ చేయండి.
చాలామంది నమ్మేవి
మలబద్ధకం గురించి ఈ నమ్మకాలు నిజమేనా?
మీ బృందం రాసిచ్చే తేలికపాటి విరేచన మందులు మలాన్ని మెత్తబరుస్తాయి. దాంతో మలం తక్కువ శ్రమతో జాయింట్ దాటి వెళ్తుంది. నిజానికి గట్టి మలం, బలంగా ముక్కడమే ఎక్కువ ఆందోళన కలిగించే విషయం. బృందం వేరేగా చెప్పకపోతే, బలమైన విరేచన మందులు, మలద్వారంలో పెట్టే ఏ మందూ వాడకండి.
మరీ తొందరగా ఎక్కువ పీచు తింటే కడుపు ఉబ్బరం, మెలికలు పెట్టే నొప్పి రావచ్చు. కొన్ని ఆపరేషన్ల తర్వాత అయితే పేగు అడ్డంకి కూడా రావచ్చు. పీచును నెమ్మదిగా, బృందం అనుమతించిన కొద్దీ, ఎప్పుడూ తగినంత నీళ్లతో పాటు మళ్లీ చేర్చాలి.
ఇసబ్గోల్ (సైలియం పొట్టు, psyllium husk) ఒక పీచు సప్లిమెంట్. మీరు మళ్లీ మామూలుగా తినడం మొదలుపెట్టాక ఇది సహాయపడవచ్చు, కానీ దీనికి చాలా నీళ్లు కావాలి. మొదట్లోనే తక్కువ నీళ్లతో తీసుకుంటే మలబద్ధకం ఇంకా పెరగవచ్చు. మొదలుపెట్టే ముందు మీ డాక్టర్ను అడగండి.
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత మలవిసర్జన అలవాటు ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది, వారం వారం మారుతూ కూడా ఉంటుంది. రోజుల లెక్క కంటే ముఖ్యమైనది: మీకు గ్యాస్ పోతోందా, తినగలుగుతున్నారా, సౌకర్యంగా ఉన్నారా అన్నది. గ్యాస్ పోకపోవడం, కడుపు ఉబ్బడం కలిసి ఉంటే అదే హెచ్చరిక సంకేతం, రోజుల సంఖ్య కాదు.
మీ నంబర్ ఇవ్వండి, మేమే కాల్ చేస్తాం
ఒక్క నంబర్ చాలు. పెద్ద ఫారం లేదు, ఈ కాల్కు ఎలాంటి ఛార్జీ లేదు.
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే
ఈ పేజీ మీకు ఏమి చెప్పలేదు?
మీ ఆపరేషన్కు మీకున్న మలబద్ధకం అంచనా వేసినంతేనా కాదా అన్నది ఈ పేజీ చెప్పలేదు. అది పెద్దపేగులో ఏ భాగం తొలగించారు, జాయింట్ ఎలా కలిపారు, మీరు ఏ మందులు వాడుతున్నారు, కీమోథెరపీ మొదలైందా లేదా అన్నవాటిపై ఆధారపడుతుంది. ఈ వివరాలు అక్రెడిటెడ్ భాగస్వామ్య హాస్పిటల్లో మీ సర్జికల్ బృందానికి, మీ CION ఆంకాలజిస్ట్కు తెలుసు.
ఇది డాక్టర్ చెకప్కు బదులు కాదు
మీ పేగు ఒకసారి కుదురుకున్న తర్వాత, కొన్ని నెలలకు మళ్లీ మలబద్ధకం మొదలైతే మీ డాక్టర్కు చెప్పండి. చాలాసార్లు అది ఆహారం వల్లో, మందుల వల్లో, లేదా పేగు కలిపిన చోట సన్నబడటం వల్లో వస్తుంది. కానీ ఊహించుకోకుండా డాక్టర్ పరీక్షించాలి. దీని గురించి మాట్లాడటానికి సరైన సందర్భం మీ ఫాలో-అప్ ప్లాన్.
ప్లాన్లో కీమోథెరపీ కూడా ఉంటే
కీమోథెరపీతో పాటు ఇచ్చే కొన్ని వాంతి నివారణ మాత్రలు మలబద్ధకం కలిగిస్తాయి. అదే సమయంలో పెద్దపేగు క్యాన్సర్ (కోలన్ క్యాన్సర్)కు వాడే చాలా మందులు దానికి బదులు విరేచనాలు కలిగిస్తాయి. CION కీమోథెరపీ బృందం ప్రతి సైకిల్తో పాటు సపోర్టివ్ మందులను ప్లాన్ చేస్తుంది. ఆ వైపు గురించి మార్చి మార్చి వచ్చే విరేచనాలు, మలబద్ధకం పేజీ వివరిస్తుంది.
మీ లక్షణాలకు హాస్పిటల్కు రావాలా వద్దా అని అనుమానంగా ఉందా? CION హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేసి మీ ఇబ్బంది చెప్పండి. రావాలా వద్దా అని ఎవరో ఒకరు మీకు చెబుతారు.తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత మలబద్ధకం: సాధారణ ప్రశ్నలు
పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత మలబద్ధకం ఎన్ని రోజులు ఉంటుంది?
చాలామందిలో నొప్పి మందులు తగ్గించిన కొద్దీ, తినడం, నడవడం మామూలు స్థితికి వచ్చిన కొద్దీ ఇది తగ్గుతుంది. సాధారణంగా ఇంటికి వచ్చిన మొదటి కొన్ని వారాల్లోనే తగ్గిపోతుంది. ఆ తర్వాత కూడా కొన్ని నెలల పాటు మలవిసర్జన అలవాటు మారుతూ ఉండవచ్చు. తగ్గకుండా పెరుగుతుంటే మీ బృందానికి చెప్పండి.
కొలెక్టమీ తర్వాత ఏ విరేచన మందు సురక్షితం?
మీ సర్జికల్ బృందం రాసిచ్చేదే, ఎందుకంటే జాయింట్ ఎలా కలిపారో వారికే తెలుసు. మలాన్ని మెత్తబరిచే మందులు, లాక్టులోజ్ లేదా మాక్రోగోల్ లాంటి తేలికపాటి విరేచన మందులు సాధారణంగా వాడతారు. బృందం మీకు ఫర్వాలేదని చెప్పే వరకు బలమైన విరేచన మందులు, ఎనిమాలు, సపోజిటరీలు వాడకండి.
ముక్కితే కుట్లు గానీ జాయింట్ గానీ దెబ్బతింటాయా?
చాలామందికి నెమ్మదిగా ముక్కడం ఫర్వాలేదు. ముక్కేటప్పుడు, దగ్గేటప్పుడు మడిచిన దిండును లేదా టవల్ను గాయం మీద గట్టిగా అదిమి పట్టుకోండి. ఎక్కువసేపు, బలంగా ముక్కడం మాత్రం మానుకోవాలి. మొదటి వారాల్లో మలాన్ని మెత్తగా ఉంచమని చెప్పడానికి కారణం సరిగ్గా ఇదే.
పేగు కదలడానికి ఎక్కువ పీచు తినాలా?
ఒకేసారి కాదు. మొదటి వారాల్లో చాలామందికి మెత్తని, పీచు తక్కువ ఉన్న ఆహారం తినమని చెబుతారు. బృందం అనుమతించిన కొద్దీ, ఒక్కో ఆహారాన్ని ఒక్కొక్కటిగా, నెమ్మదిగా పీచును మళ్లీ చేరుస్తారు. మలం మెత్తగా ఉండటానికి దానితో పాటు చాలా నీళ్లు కూడా తాగాలి.
పెరుగు, మజ్జిగ మలబద్ధకానికి మంచివా?
ఇవి తేలికగా ఉంటాయి, సులువుగా జీర్ణమవుతాయి, శరీరానికి ద్రవం కూడా అందిస్తాయి. అందుకే పెద్దపేగు సర్జరీ తర్వాత చాలామందికి సరిపోతాయి. కానీ ఇవి నేరుగా మలబద్ధకాన్ని తగ్గిస్తాయన్న ఆధారాలు తక్కువ. వీటిని ఆహారంలో సౌకర్యంగా ఉండే భాగంగా చూడండి. నీళ్లు, నడక, అవసరమైనప్పుడు విరేచన మందుకు ఇవి బదులు కావు.
నొప్పి మందుల వల్ల మలబద్ధకం వస్తోంది. వాటిని ఆపేయొచ్చా?
అడగకుండా బలమైన నొప్పి మందులను ఒక్కసారిగా ఆపకండి. నొప్పి అదుపులో లేకపోతే మీరు మంచం మీదే ఉండిపోతారు, కోలుకోవడం నెమ్మదిస్తుంది. పారాసిటమాల్కు మారవచ్చా అని, నొప్పి మందు అవసరమైనంత కాలం దానితో పాటు విరేచన మందు కూడా వేసుకోవాలా అని మీ డాక్టర్ను అడగండి.
కీమోథెరపీ వల్ల మలబద్ధకం ఇంకా పెరుగుతుందా?
పెరగవచ్చు. కీమోథెరపీతో ఇచ్చే కొన్ని వాంతి నివారణ మందులు మలబద్ధకం కలిగిస్తాయి. అదే సమయంలో పెద్దపేగు క్యాన్సర్కు వాడే చాలా మందులు దానికి బదులు విరేచనాలు కలిగిస్తాయి. ప్రతి సైకిల్కు ముందు మీ మలవిసర్జన ఎలా ఉందో కీమోథెరపీ బృందానికి చెప్పండి. అప్పుడు సపోర్టివ్ మందులను మీకు తగ్గట్టు మార్చగలుగుతారు.
ఎదురుచూడకుండా డాక్టర్కు ఎప్పుడు కాల్ చేయాలి?
విరేచన మందులు చాలా రోజులు వాడినా సహాయపడకపోతే, లేదా మలంలో రక్తం కనిపిస్తే ఈ వారంలోనే మీ బృందానికి కాల్ చేయండి. గ్యాస్ పోకపోయినా, కడుపు ఉబ్బుతున్నా, వాంతులు అవుతున్నా, జ్వరం వచ్చినా ఈ రోజే ఎమర్జెన్సీ విభాగానికి వెళ్లండి. ఎక్కడికి వెళ్లాలో CION హెల్ప్లైన్ మీకు చెప్పగలదు.
CION పెద్దపేగు క్యాన్సర్ స్పెషలిస్టులను కలవండి. మీ కొలనోస్కోపీ, స్కాన్ లేదా బయాప్సీ రిపోర్ట్ తీసుకురండి.
మా సర్జికల్, మెడికల్ ఆంకాలజిస్టులు కలిసి ప్రణాళిక వేస్తారు: ఏ ఆపరేషన్, కీమోథెరపీ అవసరమా, ఆ తర్వాత ఫాలో-అప్ ఎలా ఉండాలి.
Dr. C. Raghavendra Reddy
MBBS(Gold Medal), DNB(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Gold Medal)
Dr. Bharati Devi Gorantla
MBBS, MD(General Medicine), DM(Medical Oncology)(Adyar,Chennai), ECMO, MRCP SCE(UK)
Dr. Owais Mohammed
MBBS, MD (General Medicine), DrNB (Medical Oncology), ECMO, MRCP SCE (Medical Oncology) (UK)
Dr. Muralidhar Muddusetty
MBBS (AIIMS), MS (Surgery) (AIIMS), DNB (Surgical Oncology), MRCS (Edinburgh)
మీ కేసుకు ఒక ప్రత్యేక డాక్టర్ కావాలా? బుక్ చేసేటప్పుడు వారి పేరు చెప్పండి.
ఉచిత కన్సల్టేషన్ బుక్ చేయండిమా స్పెషలిస్ట్ తో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
మీ పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఇవ్వండి — 30 నిమిషాల్లో మేమే కాల్ చేసి మీ కన్సల్టేషన్ టైమ్ ఫిక్స్ చేస్తాం.
పేషెంట్ల అనుభవాలు
మేము చికిత్స చేసినవారి మాటల్లోనే వినండి
ప్రతి అనుభవం పేషెంట్ స్వయంగా చెప్పిన వీడియో. ఇక్కడ రాసిన టెస్టిమోనియల్స్ ఏవీ లేవు.
ఆధారాలు
- NHS — Constipation
- American Cancer Society — Colon Cancer Surgery
- National Cancer Institute — Eating Hints: Before, during, and after Cancer Treatment
- Macmillan Cancer Support — Bowel cancer (including rectal cancer and colon cancer)
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, ప్రిస్క్రిప్షన్ కాదు. ఇక్కడ చదివినదాని ఆధారంగా ఏ చికిత్సనూ మార్చకండి లేదా ఆపకండి. ఏదైనా ఆందోళనగా ఉంటే మీ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి — లేదా మా హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయండి, సరైన స్పెషలిస్ట్ను చేరుకోవడానికి సహాయం చేస్తాం.
ఇంకా చదవండి
సంబంధిత పేజీలు
మాతో మాట్లాడండి
ఆపరేషన్ తర్వాత ఇంకా మలవిసర్జన కుదురుకోలేదా?
మీరు ఏ మందులు వాడుతున్నారో, మలవిసర్జన ఎలా ఉందో మాకు చెప్పండి. ఏమి మార్చాలో, హాస్పిటల్కు రావాల్సిన అవసరం ఉందో లేదో తెలుసుకోవడంలో సహాయం చేస్తాం. అన్ని CION కేంద్రాలకూ ఒకే హెల్ప్లైన్.